IV SA/Po 1122/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. S. od postanowienie referendarza sądowego z dnia 18 września 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 1122/17 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. R. S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy m.in. w zakresie ustanowienia radcy prawnego, który rozpoznany został pozytywnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2018r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 czerwca 2018r. oddalił skargę. Radca prawny T. B., będąc pełnomocnikiem skarżącego wyznaczonym z urzędu, w dniu [...] sierpnia 2018 r. złożył opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej. Pismem złożonym w Biurze Podawczym tut. Sądu w dniu [...] września 2018 r. R. S. wniósł o przyznanie adwokata zamiast radcy prawnego. W powyższym piśmie Skarżący wskazał, że zwracał się już do Sądu o zmianę pełnomocnika na co otrzymał odpowiedź w piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. Następnie w dniu [...] sierpnia 2018 r. wystąpił do Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z wnioskiem o przyznanie innego pełnomocnika (pismo w załączeniu), po czym wyznaczony pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej. Skarżący wskazał, że dotychczas nie uzyskał odpowiedzi przekazane do Okręgowej Izby Radców Prawnych, w związku z powyższym trudno mu powierzyć sprawę radcy prawnemu z Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Sprzeciw od powyższego postanowienia, pismem z dnia [...] października 2018 r. złożył skarżący wskazując na uchybienia, jakich w jego ocenie dopuścił się ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia referendarz wskazał, że wniosek strony nie czynił zadość wymaganiom z art. 252 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej: Ppsa). Powyższe w realiach niniejszej sprawy miało jednak, w jego ocenie, znaczenie drugorzędne. W sytuacji bowiem gdy z góry wiadomo, że rozpoznanie wniosku jest zbędne, działaniem oczywiście bezcelowym byłoby wzywanie strony o wypełnienie przesyłanego formularza PPF. Działanie takie nie przyczyniłoby się do wzmocnienia gwarancji procesowych strony. Przeciwnie jedynym jego refleksem byłoby nieuzasadnione przedłużanie postępowania co stoi w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 7 Ppsa nakładającym na sąd (a w zakresie powierzonych czynności także i referendarza) obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Mając powyższe na uwadze, przechodząc do oceny zasadności rozpoznania wniosku o zmianę pełnomocnika i wyznaczenie adwokata zamiast radcy prawnego, referendarz wskazał, że postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] lutego 2018 r. przyznano skarżącemu prawo mocy m.in. w zakresie ustanowienia radcy prawnego (k. 41-43 akt). Postanowienie to nie zostało zaskarżone i jest prawomocne. W związku z powyższym w dniu [...] kwietnia 2018 r. został wyznaczony skarżącemu pełnomocnik -radca prawny M. K. (k. 51 akt). Następnie na wniosek Skarżącego w miejsce poprzedniego pełnomocnika wyznaczono radcę prawnego T. B., który reprezentował skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakończonym wyrokiem z dnia [...] czerwca 2018 r. i wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 75,121-130 akt). Na tej podstawie należy referendarz podkreślił, że w toku postępowania skarżący był reprezentowany przez radcę prawnego, a umocowanie do reprezentowania strony skarżącej rozciąga się na całość postępowania w tym na wniesienie skargi kasacyjnej lub opinii o braku podstaw do jej złożenia (co miało miejsce w przedmiotowej sprawie), o czym skarżący został zresztą poinformowany w piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. (k. 117) oraz na ewentualne postępowania nadzwyczajne przewidziane w art. 270 – 285 l Ppsa Referendarz wywodził, że w związku z tym, że skarżący wniósł o zmianę lub wyznaczenie innego pełnomocnika podkreślenia wymagało, iż "jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to może swoje zastrzeżenia zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie możne on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane" (postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OZ 374/09, LEX nr 575333). Ponadto wskazano, iż NSA podniósł, iż zgłoszenie przez stronę wniosku zawierającego żądanie ustanowienia w ramach prawa pomocy kolejnego pełnomocnika z tego powodu, że poprzedni odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej nie może prowadzić do ponownego rozpoznawania tej kwestii, ponieważ sprawa prawa pomocy została już rozstrzygnięta" (postanowienie z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt I OZ 1076/09, opublikowany na https://cbois.nsa.gov.pl). Odnośnie kwestii wskazania innego pełnomocnika z urzędu referendarz stwierdził więc, że sąd administracyjny ustanawia jedynie obowiązek jego wyznaczenia przez właściwy organ korporacji zawodowej, o ile oczywiście zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Natomiast możliwość ubiegania się o zmianę pełnomocnika z urzędu poprzez wyznaczenie innej osoby realizowana jest w drodze wniosku składanego do właściwej korporacji zawodowej. Jak wynika z przesłanych dokumentów skarżący złożył wniosek o wyznaczenie innego radcy prawnego w miejsce radcy prawnego T. B., który jak wynika z pisma skarżącego nie został dotychczas rozpoznany. Powyższe nie uprawnia jednak skarżącego do ponownego ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z tego względu, na podstawie art. 249 a Ppsa, referendarz sądowy umorzył postępowanie. Z takim rozstrzygnięcie zgadza się Sąd w składzie niniejszym, a wywody referendarza podziela i czyni swoimi. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej radca prawny T. B. wniósł opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej, obszernie motywując swoje stanowisko. Powyższa czynność wyczerpywała obowiązek świadczenia pomocy prawnej ze strony wyznaczonego pełnomocnika. Skarżący nie zgodził się ze sporządzoną opinią prawną i wniósł o ustanowienie innego pełnomocnika, jednak zmiana pełnomocnika nie leży w gestii sądu. Stosownie do cytowanego art. 177 § 4 Ppsa skarżącemu przysługuje możliwość ustanowienia pełnomocnika z wyboru i wniesienia w terminie 30 dni sporządzonej przez niego skargi kasacyjnej. Tym samym zasadne jest utrzymanie w mocy orzeczenia referendarza sądowego o umorzeniu postępowania sądowego z wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 Ppsa, orzeczono jak w sentencji.