IV SA/Po 1126/04

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 listopada 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 18 listopada 2004 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. S. ma decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2003 r. nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. P. Miładowski Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...]odmówił skarżącemu E. S. przyznania uprawnień kombatanckich. Uzasadniając wskazano, że skarżący wystąpił o przyznanie uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), który stanowi, że "represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały do dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa". Organ wskazał, iż strona nie przedstawiła dostatecznych dowodów, że w jej sprawie zachodzą przesłanki z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy o kombatantach. Podkreślono, że świadkowie przedstawili dowody na okoliczność przebywania w obozie we wrześniu 1940 r., a nie w 1944 r., i dlatego odmówiono skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżący zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podkreślił, że powołani przez niego świadkowie byli dwukrotnie aresztowani, pierwszy raz w 1940 r. i powtórnie., razem z rodzina skarżącego w 1944 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. Uzasadniając wskazano, że skarżący na okoliczność pobytu w obozie przesiedleńczym w Łodzi przy ulicy Żeligowskiego 41 przedstawił oświadczenia świadków T. G. i K. W., pismo z Międzynarodowego Biura Poszukiwań w Arlosen z dnia [...] lutego 1992 r. potwierdzające pobyt ojca skarżącego P. S. na terenie III Rzeszy. Podkreślono, że świadkowie przedłożyli zaświadczenia potwierdzające ich pobyt w obozie hitlerowskim we wrześniu 1940 r. jednakże nie dysponują żadnymi dokumentami potwierdzającymi ich pobyt w obozie w Łodzi na ul. Żeligowskiego 41 w 1944 roku. Skarżący wniósł skargę na decyzję Kierownika Urzędu, powołując się na nazwiska świadków, którzy przebywali razem z nim w obozie przesiedleńczym w Łodzi i wskazując nazwisko świadka S. K., który przebywał w obozie w lipcu 1944 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, "oznacza to, że Sąd ma prawo, a nawet obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze."(wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001 r., sygn. I SA 863/00). Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowi przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu wojennego (Dz.U. 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.). Obóz hitlerowski w Łodzi przy ulicy Żeligowskiego 41/43 został ujęty, w wydanym na podstawie delegacji art. 8 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz.U 01 Nr106, poz.1154). Rozporządzenie to określa miejsca odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby w nich osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Na okoliczność umieszczenia w 1944 r. w obozie przesiedleńczym w Łodzi, na ul. Żeligowskiego 41 skarżący przedstawił świadków K. W. i T.G. Organ jednak uznał ich oświadczenia za niewystarczające dla przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich, wyjaśniając że świadkowie zeznają, iż dwukrotnie przebywali w obozie dla przesiedleńców, natomiast w zaświadczeniach kombatanckich okresem zaliczonym do uprawnień ustawowych jest wrzesień 1940 r. Organ postąpił wbrew zasadom logiki przyjmując, że fakt umieszczenia powołanych świadków w obozie przesiedleńczym na ul. Żeligowskiego 41 w 1940 r. wyklucza ponowne ich tam osadzenie w roku 1944, kiedy przebywał w nim skarżący wraz z rodzicami. W aktach znajduje się dokument potwierdzający pobyt świadka T. G. jako pracownika cywilnego w obozie, w okresie od 10 sierpnia 1944 r. do 21 marca 1945 r. Uzasadnienie faktyczne decyzji - zgodnie z treścią art. 107 § 3 kpa - powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa". W przedmiotowej sprawie organ nie wyjaśnił dlaczego odmówił wiarygodności przedłożonemu dokumentowi. Nadto organ nie ustosunkował się też do uwagi skarżącego zwartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż rodzina G. była w obozie przesiedleńczym w Łodzi osadzona dwukrotnie, raz w 1940 roku oraz ponownie w 1944 r. Jak wynika z akt sprawy Kierownik Urzędu nie podjął żadnych działań w celu ustalenia czy istnieją jakiekolwiek inne dokumenty mogące potwierdzić pobyt wskazanych świadków w lipcu w 1944 r. w obozie przesiedleńczym na ul. Żeligowskiego 41. W myśl przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000 Nr 98, poz.1071 ze zm.) organ administracji jest obowiązany dopuścić jako dowód wszystko, co mogłoby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, i dopiero na podstawie całokształtu materiału ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Pobytu rodziny skarżącego w obozie przesiedleńczym w Łodzi nie potwierdziły zgromadzone w Archiwum Państwowym w Łodzi dokumenty, jednak, jak wynika z akt organ nie zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej o ustalenie dokumentów na podstawie, których fakt ten można byłoby potwierdzić. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, rzeczą organu będzie ustalenie czy świadkowie T. G. i K. W. przebywali w lipcu 1944 r. w obozie przesiedleńczym na ul. Żeligowskiego 41. Organ powinien także zwrócić się do Instytutu Pamięci Narodowej o ustalenie czy istnieją dokumenty potwierdzające umieszczenie w tym obozie rodziny skarżącego, ewentualnie wskazanych świadków w lipcu 1944 r. Wskazanym byłoby także zapoznanie się z bardziej aktualnymi publikacjami, niż wydana w 1979 r. - "Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939 - 1945". Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. "a" i "c" i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zaskarżoną decyzją nie przyznano żadnych uprawnień, które podlegałyby wykonaniu. P. Miładowski Sygn. akt IV SA/Po 1126/04 Zarządzenie 1. Notować. 2. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć stronom wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego. 3. Akta przedłożyć za 30 dni od doręczenia. Poznań, dn. 18 listopada 2004 r.