IV SA/Po 113/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz - Frymus Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska WSA Izabela Bąk - Marciniak(spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę Decyzją Starosty P. z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] orzeczono o skierowaniu A.R., posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. A i B na badania lekarskie. Powodem skierowania było uzyskanie informacji o zastrzeżeniach w zakresie jego stanu zdrowia mogącego powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Prokurator Rejonowy w P. wnioskiem z dnia 30 września 2009 r., wniósł o skierowanie A.R. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Prokurator zawiadomił o prowadzonym śledztwie w sprawie nr [...] przeciwko A.R., podejrzanemu o przestępstwo z art. 207 § 1 kk, a także o stwierdzonych u niego przez biegłych sądowych z dziedziny psychiatrii, organicznych zaburzeniach osobowości, prawdopodobnie z uwagi na padaczkę, na którą choruje. Opinia sądowo -psychiatryczna wskazywała też, iż A.R. w przeszłości przebywał dwukrotnie w szpitalnych oddziałach psychiatrycznych, a aktualnie leczy się w poradni zdrowia psychicznego. Starosta P. powołał się na treść przepisu art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym, zgodnie, z którym organ kieruje na badania lekarskie kierujących pojazdami w przypadkach nasuwających zastrzeżenia, co do ich stanu zdrowia. Od powyższej decyzji odwołanie złożył A.R. domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i umorzenia prowadzonego wobec niego postępowania albo uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Odwołujący powyższej decyzji zarzucił naruszenie prawa, w szczególności art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 ust. 5 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 07 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15), a ponadto art. 1 ust. 1, art. 50 ust. 1 i art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535, ze zm.). W ocenie Odwołującego organ I instancji naruszył obowiązek zachowania w tajemnicy informacji o stanie jego zdrowia i faktu leczenia psychiatrycznego, czym rażąco naruszył prawo i spowodował, że decyzja z dnia [...] października 2009 r. stała się nieważna. Ponadto Odwołujący podniósł, iż obecnie nie występuje u niego jakikolwiek stan albo objawy uzasadniające wydanie wobec niego zakazu prowadzenia pojazdów, a obowiązujące przepisy prawa nie umożliwiają pozbawiania uprawnień do kierowania pojazdów osób chorych na epilepsję. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Motywując swoje rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, iż oprócz art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, także § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami daje staroście uprawnienie do skierowania na badania lekarskie osoby, co, do której organ powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w jej stanie zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Warunkiem przesądzającym o zastosowaniu trybu przewidzianego w powyższych przepisach jest uzyskanie przez organ rzetelnych, zgodnych z prawdą informacji, dotyczących stanu zdrowia osoby, która ma być poddana badaniu, wskazujące z dużym prawdopodobieństwem na istotne zmniejszenie sprawności organizmu kierującego pojazdem. Obowiązująca w tym zakresie regulacja prawna ma na celu ochronę bezpieczeństwa ruchu drogowego. Przyjąć w związku z tym należy, iż właściwy organ jest uprawniony nie tylko do wydawania uprawnień do prowadzenia pojazdów osobom, które mają odpowiedni stan zdrowia, ale może on także kontrolować, czy osobom tym stan zdrowia się nie pogorszył, uniemożliwiając dalsze bezpieczne prowadzenie pojazdów. Zdaniem Kolegium zebrany materiał dowodowy w postaci opinii psychiatrycznej, uprawdopodobnia istnienie u A.R. stanu zdrowia wpływającego na jego zdolność psychofizyczną. Organ podkreślił, iż to, czy i w jakim stopniu stwierdzone u A.R. zaburzenia osobowości mogą wpływać na jego zdolność kierowania pojazdami będzie dopiero przedmiotem badania przez lekarzy specjalistów. Skargę na powyższą decyzję złożył A.R., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania organu I I II instancji. Skarżący w całości podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji Starosty P. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje, zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w tym trybie badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie można organom administracji publicznej skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego skutkujące uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908). W art. 122 ww. ustawy prawodawca określił przesłanki skierowania na badania lekarskie kierowcy w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W świetle art. 122 ust. 1 pkt 4 powyższego przepisu, jedną z nich mogą stanowić "nasuwające się zastrzeżenia", co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Przepisy powołanej ustawy nie precyzują, o jakie zastrzeżenia, co do stanu zdrowia chodzi, ani bliżej ich nie definiują. Jednak w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania (Dz. U. Nr 2, poz. 15), wydanym w wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w art. 123 ustawy Prawo o ruchu drogowym, określono sytuacje uprawniające Starostę do skierowania kierowców na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. W § 2 ust. 5 w/w rozporządzenia wskazano, że Starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co, do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w jej stanie zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Z przedstawionych regulacji jednoznacznie wynika, że wątpliwości, co do stanu zdrowia kierowcy stanowią przesłankę skierowania go na badania lekarskie, ale tylko wtedy, gdy po pierwsze: pochodzą z miarodajnego źródła, a po drugie: mogą świadczyć o przeciwwskazaniach zdrowotnych do kierowania pojazdami. W niniejszej sprawie SKO utrzymując w mocy decyzję kierującą A.R. na badania lekarskie wyjaśniło, że podobnie jak organ I instancji, powzięło wątpliwość, co do stanu zdrowia skarżącego w związku z treścią opinii sądowo-psychiatrycznej sporządzonej przez biegłych psychiatrów na potrzeby prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w P. postępowania przygotowawczego w sprawie o sygn. [...] przeciwko Skarżącemu o przestępstwo z art. 207 § 1 kk. Nadto z akt administracyjnych wynika, że w 2002 r. Skarżący uległ wypadkowi samochodowemu, w wyniku którego odniósł groźne obrażenia twarzoczaszki i od tamtego czasu jest na rencie. Na rozprawie w dniu 23 czerwca 2010 r. Skarżący przyznał, iż od 2002 r. jest pod kontrolą lekarza psychiatry i cały czas przyjmuje leki psychotropowe, stwierdzono u Niego epilepsję. Ze znajdującej się w aktach opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia 13 marca 2009 r. (karta 14 akt adm.) wynika, że u A.R. stwierdzono organiczne zaburzenia osobowości najprawdopodobniej w przebiegu padaczki. Skarżący zgłosił kłopoty z pamięcią, drażliwość, zaburzenia koncentracji i wybuchowość. Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny zawarty m.in. w wyrokach z dnia 06.11.2009 r. sygn. I OSK 126/09, oraz z 17.11.2008 r. sygn. I OSK 1467/07, zgodnie z którym z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie jest obojętne, czy kierowca potrafi powściągnąć emocje w sytuacjach stresowych, z którymi będzie stykał się na drodze. Bez znaczenia natomiast jest, czy pojawiające się na tym tle dysfunkcje mają postać jednostki chorobowej, czy też cechy nieprawidłowej osobowości. Każda, bowiem trwała niemożność emocjonalnego poradzenia sobie przez kierowcę z sytuacjami drogowymi będzie elementem dyskwalifikującym. Dlatego też stan psychiczny, emocjonalny kierującego pojazdem nie jest bez znaczenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Sąd zwraca uwagę, iż skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem prawa jazdy, a jedynie ma na celu wyjaśnienie wątpliwości lub zastrzeżeń, co może prowadzić zarówno do stwierdzenia, że nie istnieją przeciwwskazania do cofnięcia prawa jazdy, jak i że takie przeciwwskazania do cofnięcia prawa jazdy występują. Skarżący nie poddając się badaniom w istocie uniemożliwi wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości. W ocenie Sądu, uzasadnienie zaprezentowanego stanowiska organu w kontekście zgromadzonych dokumentów, nie daje podstaw do jego zakwestionowania. W toku postępowania zebrano wystarczający materiał dowodowy, który pozwalał na dokonanie oceny zasadności przeprowadzenia badań lekarskich skarżącego celem stwierdzenia istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wobec uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o jej oddaleniu. MZ