IV SA/Po 116/22
WyrokWSA w Poznaniu2022-05-05
Skład orzekający: Donata Starosta, Monika Świerczak, Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił krąg stron postępowania w sprawie zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdy skarżący twierdzi, że jego nieruchomość może być oddziaływana przez planowaną inwestycję?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nieprawidłowo ustaliły krąg stron postępowania w sprawie zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie przeprowadzono należytej analizy potencjalnego oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość skarżącego, co jest kluczowe dla ustalenia jego statusu strony. W związku z tym zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Skarżący P. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Gminy O. odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Skarżący zarzucił organom błędne ustalenie kręgu stron postępowania w sprawie zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, twierdząc, że jego nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy O. z dnia [...] maja 2021 roku. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 05 maja 2022 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy O. z dnia [...] maja 2021 roku nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Burmistrz Gminy O. k, decyzją z dnia [...] maja 2021 roku (znak: [...]), na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku P. S., odmówił uchylenia decyzji Burmistrza Gminy O. z dnia [...] stycznia 2020 roku (znak [...]), którą organ zmienił ostateczną decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] października 2016 roku (znak [...]) o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W uzasadnieniu decyzji Burmistrz Gminy O. wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] października 2016 roku o środowiskowych uwarunkowaniach zostało wszczęte na wniosek inwestora, tj. C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w trybie art. 155 K.p.a. w związku z art. 87 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
O wszczęciu postępowania zawiadomiono wnioskodawcę oraz strony postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy O. z dnia [...] października 2016 roku (znak [...]). Strony postępowania ustalono w oparciu o treść art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2016, poz. 353).
Wniosek o zmianę decyzji przekazano do zaopiniowania: Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie, Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w P., Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w P. oraz Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w K.. Wszystkie organy zajęły stanowisko, że dla przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Postępowanie zakończono wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2020 roku (znak [...]).
Burmistrz uznał, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 155 K.p.a. nie następuje merytoryczne rozpoznanie sprawy, lecz przeprowadzana jest weryfikacja wydanej decyzji w aspekcie tego, czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, a zgodę na zmianę decyzji wyraża strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Postępowanie w sprawie wydania decyzji na podstawie art. 155 K.p.a. dotyczy kwestii już rozstrzygniętych decyzją, której dotyczy wniosek o zmianę oraz toczy się z udziałem tych samych stron, które brały udział w postępowaniu zakończonym decyzją zmienianą.
Mając na uwadze powyższe organ wskazał, że P. S. nie był stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie oznaczonej symbolem [...], a zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2020 roku o zmianie decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] października 2016 roku (znak [...]), którą stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] grudnia 2021 roku (nr [...]), po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis art. 155 K.p.a. nie wskazuje przesłanek dla określenia stron postępowania. Ustalenie kręgu stron postępowania następuje w oparciu o te same reguły, co w postępowaniu zwykłym. Zasadniczo krąg stron postępowania zwykłego i nadzwyczajnego winien być tożsamy, ale z uwzględnieniem ewentualnych następców prawnych stron postępowania pierwotnego oraz innych osób, które stosownie do art. 28 K.p.a. wykażą po swojej stronie istnienie interesu prawnego. Interes prawny w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej związany jest z położeniem nieruchomości w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia; określenie stron postępowania następuje w oparciu o zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia.
Odwołujący się jest właścicielem działek o numer [...], [...], [...] (obręb [...] miasto O.), które nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji. Działki te rozdziela działka nr [...] o powierzchni [...]. Odległość od działek odwołującego do budynku objętego wnioskiem wynosi około [...].
Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że odwołujący się nie był stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] października 2016 roku oraz nie posiada legitymacji do skutecznego zainicjowania postępowania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2020 roku.
W ocenie Kolegium odwołujący się nie wykazał szczególnych okoliczności, które pozwoliłyby na stwierdzenie, że posiada interes prawny w sprawie dotyczącej zmiany decyzji, w sytuacji gdy nie posiadał takiego interesu w sprawie prowadzonej w trybie zwykłym.
Zmiana decyzji z dnia [...] października 2016 roku w zakresie parametrów budynku i terenu inwestycji w żaden sposób nie wypłynęła na zasięg oddziaływania inwestycji, bez zmiany pozostała odległość nieruchomości odwołującego się od inwestycji objętej postępowanie i nadal wynosi około [...]. Kolegium uznało, że planowane przedsięwzięcie nie wpłynie na ograniczenie zagospodarowania nieruchomości odwołującego się.
P. S., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego.
Skarżący zażądał uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji Burmistrza Gminy O. , a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania przed sądem administracyjnym.
W ocenie skarżącego kwestionowane decyzje zostały wydane z naruszeniem:
1) art. 87 ustawy z ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 155 K.p.a.
poprzez przyjęcie, że postępowanie prowadzone przez Burmistrza Gminy O.
w sprawie zmiany decyzji nie było obarczone wadą zaniechania stosowania przepisów Działu V ustawy środowiskowej,
2) art. 155 K.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z art. 28 K.p.a. poprzez:
a) błędne przyjęcie, że w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] stycznia 2020 roku organ nie był zobowiązany do ustalenia kręgu stron postępowania i mógł oprzeć się tylko na kręgu stron błędnie ustalonym w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] października 2016 roku w sytuacji, gdy postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] stycznia 2020 roku dotyczyło przedsięwzięcia o innych parametrach technicznych oraz lokalizowanego na innym terenie niż przedsięwzięcie objęte decyzją z dnia [...] października 2016 roku,
b) błędne przyjęcie, że działki o numerach [...], [...], [...] (obręb [...] miasto O.) stanowiące własność skarżącego, nie są dotknięte jakimkolwiek oddziaływaniem inwestycji, co do której organ ustalał środowiskowe uwarunkowania zgody na jej prowadzenie i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż skarżący nie miał przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z Burmistrza Gminy O. z dnia [...] stycznia 2020 roku,
3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 28 i art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez ograniczenie badania kręgu stron postępowania do wskazań dokonanych przez inwestora, podczas gdy organ zobowiązany był samodzielnie ustalić, czy właściciel danej nieruchomości ma przymiot strony.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja z dnia [...] stycznia 2020 roku została wydana z naruszeniem art. 87 ustawy środowiskowej w związku z art. 155 K.p.a. Inwestor zawnioskował o zmianę decyzji przedstawiając inne parametry przedsięwzięcia, niż przedsięwzięcie, dla którego wydano decyzję z dnia [...] października 2016 roku. Wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2020 roku Burmistrz Gminy O. zaniechał przeprowadzenia właściwego postępowania i ograniczył się do swoistego zatwierdzenia oświadczenia woli inwestora o zamiarze jakościowej zmiany decyzji.
Przy wydawaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2020 roku skarżący został pominięty jako strona wskutek całkowitego zaniechania przez organ badania kręgu stron postępowania, jak i powielenia nieprawidłowości w zakresie ustalenia tych stron w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] października 2016 roku.
Skarżący nie podziela zapatrywania Burmistrza Gminy O. , że w trybie art. 155 K.p.a. ustalenie kręgu stron nie jest objęte zakresem postępowania administracyjnego, a krąg ten ma być powielony za wcześniej zakończonym postępowaniem.
Status strony postępowania w sprawie rozstrzyganej decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wyznacza nie konkretne naruszenie, lecz potencjalne oddziaływanie na nieruchomość. Sporna inwestycja obejmuje budowę wielkopowierzchniowej hali magazynowej o wysokości [...] oraz szerokości elewacji frontowej [...], a także wielkopowierzchniowej hali kompletacji o szerokości elewacji frontowej [...] oraz wysokości [...]. Planowane przedsięwzięcie obejmuje również wybudowanie infrastruktury drogowej dla jego obsługi, w tym placu manewrowego i parkingu dla pojazdów ciężarowych. Inwestycja o tak ogromnych gabarytach ma wpływ na nieruchomość skarżącego ze względu na emitowane immisje hałasu oraz spali z pojazdów ciężarowych. W tym stanie rzeczy organy zobowiązane były wnikliwie zbadać jakie immisje i konsekwencje dla środowiska będą wiązać się z rozszerzeniem planowanej wcześniej zabudowy o działki geodezyjne nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]. Planowana inwestycja nie jest oddzielona od nieruchomości skarżącego żadnymi barierami naturalnymi, ani budynkami lub budowlami.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podnosząc, że zarzuty zawarte w skardze nie mają usprawiedliwionych podstaw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie określonym art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 1842 ze zm.). W świetle tego przepisu Przewodniczący może zarządzić rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeżeli uzna, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w takich sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgoda strony na rozpoznanie sprawy w tym trybie nie jest konieczna.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137).
Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a.").
W świetle art. 145 §1 pkt 1-3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie Sąd w szczególności: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Skarga okazała się uzasadniona.
Na wstępie zaznaczyć należy, że aktualnie spod kontroli Sądu wymykają się kwestie dotyczące legalności decyzji Burmistrza Gminy O. z dnia [...] stycznia 2020 roku (znak [...]) w aspekcie jej wydania z naruszeniem art. 87 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. 2021, poz. 247 ze zm.) w związku z art. 155 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Postępowanie prowadzone w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2021, poz. 735 ze zm.; dalej w skrócie "K.p.a.") jest postępowaniem mającym nowy przedmiot w stosunku do tego, którego dotyczyło postępowanie prowadzone wcześniej, w trybie zwykłym. Celem takiego postępowania jest ocena czy okoliczności wymienione w tych przepisach przemawiają za zmianą decyzji ostatecznej (porównaj wyrok NSA z 23.06.2021 r., II OSK 2753/18, Legalis nr 2609510).
Przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego jest natomiast decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, lecz powodem i podstawą takiego rozstrzygnięcia była ocena organów administracji publicznej o braku zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu).
Skarżone organy stwierdziły, że decyzja Burmistrz Gminy O. z dnia [...] stycznia 2020 roku (znak [...]) nie jest obarczona wadą wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w istocie nie przeszył do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, a więc do oceny kwestii zaistnienia przesłanek dla wydania decyzji zmieniającej na podstawie art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 155 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Argumentacja odwołująca się do przesłanek wydania decyzji w trybie art. 155 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego została błędnie wykorzystana przez Burmistrza Gminy O. dla uzasadnienia rozstrzygnięcia o braku legitymacji procesowej skarżącego. Treść uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego ujawnia natomiast, że organ odwoławczy dostrzegł tę nieprawidłowość.
Z uwagi na powyższe przypomnieć należy, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest, i nie może być, wyręczanie organów administracji publicznej w załatwianiu spraw administracyjnych (R. Hauser, J. Drachal, E. Mzyk "Dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne - omówienie podstawowych zasad i instytucji procesowych" Warszawa - Zielona Góra 2003, str. 22). Kwestia prawidłowości decyzji Burmistrz Gminy O. z dnia [...] stycznia 2020 roku (znak [...]) w zakresie dotychczas nierozpoznawanym przez organy administracji publicznej wymyka się aktualnie spod kontroli sądu.
W ocenie Sądu autor skargi trafnie podnosi, że Burmistrz Gminy O. rozpoznając sprawę administracyjną w przedmiocie zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach miał obowiązek stosować przepisy Działu V oraz Działu VI wskazanej ustawy.
Sąd podziela pogląd, że wydanie rozstrzygnięcia o zmianie decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia poprzedza ponowne merytoryczne postępowanie, które ma uwzględniać odpowiednie stosowania art. 155 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, oraz to, że zgodę wyraża wyłącznie strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na którego została przeniesiona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach (K. Gruszecki [w:] Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wyd. III, LEX/el. 2020, art. 87).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie uznało, że przepis art. 155 K.p.a. nie wskazuje przesłanek dla określenia stron postępowania. W konsekwencji ustalenie kręgu podmiotów posiadających interes prawny w sprawie o zmianę decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia winno następować w oparciu o te same reguły, co w postępowaniu zwykłym.
Analiza akt administracyjnych ujawnia, że wniosek o zmianę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wpłynął do Urzędu Miejskiego Gminy O. w dniu [...] września 2019 roku.
Zgodnie z aktualną na dzień złożenia w/w wniosku treścią art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko na datę złożenia wniosku stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten należy rozumieć:
1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie;
2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska;
3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
Natomiast zgodnie z treścią art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w brzmieniu aktualnym na dzień wydania zaskarżonej decyzji (14 grudnia 2021 roku), tj. treścią ustaloną na mocy ustawy z dnia 19 lipca 2019 roku o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019, poz. 1712 ze zm.) oraz obowiązującą od dnia 24 września 2019 roku, stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się:
1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości [...] od granic tego terenu;
2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub
3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
Jednocześnie zgodnie z art. 4 ust. 1-4 ustawy z dnia 19 lipca 2019 roku o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019, poz. 1712 ze zm.) do spraw wszczętych na podstawie ustaw o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081 oraz z 2019 r. poz. 630, 1501 i 1589) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (24 września 2019 roku) stosuje się przepisy dotychczasowe. Jednak przepisy art. 63, art. 64 ust. 1 i 3a, art. 65, art. 74 ust. 3b-3h, art. 84 ust. 1 i 1a oraz art. 86 stosuje się w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Czynności dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przez organ właściwy w dniu wszczęcia postępowania pozostają w mocy. Z kolei do uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie ustaw zmienianych w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, a także do wznowienia postępowania dotyczącego takiej decyzji, organem właściwym pozostaje odpowiednio organ, który ją wydał, albo organ wyższego stopnia w stosunku do tego organu.
Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a także uzasadnienia poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy O. z dnia [...] maja 2021 roku (znak: [...]), nie pozwala przyjąć stanowiska, że organy wywiązały się z opisany powyżej obowiązków z poszanowaniem art. 7, art. 28, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 74 ust. 3a pkt 1-3 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2018, poz. 2081 ze zm.).
Burmistrza Gminy O. przyjmując błędne założenia, co do treści/wykładni art. 155 K.p.a. w ogóle nie przeprowadził rozpoznania okoliczności sprawy, a tym samy nie dokonał ich oceny w kontekście przesłanek prawnych stanowiących o interesie prawnym skarżącego w sprawie dotyczącej zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] stycznia 2020 roku (znak [...]).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjmując prawidłowo, iż kwestia zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. powinna zostać oceniona w kontekście treści art. 28 K.p.a. w związku z art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w istocie, ograniczyło ocenę legitymacji skarżącego do tytułu prawnego do nieruchomości obejmującej działki o numerach [...], [...], [...]; obręb [...] miasto O. oraz położenia tej nieruchomości względem terenu planowanej inwestycji, tj. oddzielenia terenu inwestycji od nieruchomości skarżącego poprzez działkę nr [...] oraz jej oddalenia od ternu inwestycji o [...]).
Poza powyższym Kolegium jedynie stwierdziło, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] października 2016 roku, a zmiana parametrów budynku i terenu inwestycji w żaden sposób nie wpływa na zasięg oddziaływania inwestycji, bo bez zmiany pozostała odległość nieruchomości odwołującego się od terenu inwestycji.
Podnieć zatem należy, że opisana powyżej ocena Kolegium nie został w żadnym zakresie odniesiona do charakteru planowanego przedsięwzięcia i parametrów planowanej inwestycji (rozmiaru i rodzaju planowanej inwestycji) przedstawionych w dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę/inwestora.
W tym stanie rzeczy uznać należało, że także rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest obarczone istotną wadą procesową, bo nie zawiera ustaleń faktycznych oraz oceny prawnej w zakresie tego czy w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia na nieruchomości skarżącego zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska. W uzasadnieniu decyzji nie został określony/rozpoznany ani zasięg, ani rodzaj oddziaływania przedsięwzięcia na nieruchomości sąsiednie. Stąd też ocena o braku ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości skarżącego, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem, wymyka się jakiejkolwiek weryfikacji w zakresie materialnoprawnej legalności wydanego rozstrzygnięcia, bo taka kontrola musiałaby zostać poprzedzona wyręczeniem organu administracji publicznej z obowiązku poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie oraz ich oceny prawnej.
Sąd nie podziela sugestii Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co do tego, że skarżący nie wywiązał się z ciężaru procesowego wskazania okoliczności stanowiących o zaistnieniu przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a w terminologii skarżonego organu "wykazania po swojej stronie istnienia interesu prawnego".
Sugestie Kolegium są całkowicie nieuzasadnione w kontekście treści wniosku o wznowienie postępowania. Skarżący wskazał, że jest właścicielem nieruchomości, odwołał się do parametrów planowanego przedsięwzięcia, dowiódł własnego interesu prawnego na gruncie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz podniósł, że planowana inwestycja narusza jego prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości (art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego).
Zasadność oczekiwań skarżącego potwierdzona została postanowieniem Burmistrza Gminy O. z dnia [...] września 2020 roku o wznowieniu postępowania administracyjnego. Ten akt zaktualizował obowiązki procesowe skarżonych organów w zakresie zbadania materialnoprawnych warunków uznania skarżącego za stronę postępowania w sprawie wydania/zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z kolei ustalenie stanu faktycznego oraz ocena, czy postępowanie zakończone decyzją dotyczyło interesu prawnego skarżącego, to obowiązki procesowe organów administracji publicznej, a prawidłowa realizacja tych obowiązków warunkuje legalność korzystania z kompetencji określonej przepisem art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.
Przystępując do ponownego rozpoznania sprawy organy będą miały na uwadze, że dla ustalenia kręgu stron postępowania w sprawie rozstrzyganej decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach konieczne jest określenie terenu objętego relewantnym prawnie oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Stroną w takiej sprawie administracyjne jest właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem.
Zazwyczaj owo oddziaływanie dotyczy nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji, aczkolwiek nie musi to pozostawać regułą. Istotne znaczenie ma bowiem charakter i rozmiar planowanego przedsięwzięcia, a nadto inne czynniki, które wpływać mogą na zakres przestrzenny oddziaływania, w szczególności oddziaływania szkodliwego bądź uciążliwego. W tym sensie o interesie prawnym danego podmiotu świadczyć może prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego.
W konsekwencji ocena, czy dany podmiot ma przymiot strony w sprawie o zmianę wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, powinna uwzględnić tytułu prawny do nieruchomości, kwestię graniczenia z terenem planowanej inwestycji, przeznaczenie nieruchomości i jej usytuowanie w stosunku do terenu planowanej inwestycji oraz czy inwestycja może powodować przekroczenie standardów jakości środowiska na nieruchomości skarżącego. O przymiocie strony winna rozstrzyga także ocena czy realizacja planowanej inwestycji może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości skarżącego. Dopiero takie wieloaspektowe rozpoznanie sprawy otwiera drogę do oceny, czy skarżący posiadł interes prawny w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] stycznia 2020 roku, a w dalszej kolejności podjęcie rozstrzygnięcia, co do zaistnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Z powyższych względów, na podstawie art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy O. z dnia [...] maja 2021 roku (pkt 1 wyroku).
O należnych skarżącemu kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na zasądzoną kwotę składa się opłata uiszczona tytułem wpisu od skargi ([...] zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata z wyboru w stawce minimalnej ([...] zł). Do skargi nie został załączony dowód uiszczenia opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa ([...] zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło