II OSK 2753/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-06-23

Skład orzekający: NSA Paweł Miładowski, NSA Maciej Dybowski, del. NSA Jerzy Stankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej, będąca decyzją związaną, może zostać zmieniona lub uchylona w trybie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Decyzja o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej, jako decyzja związana, nie może być zmieniona ani uchylona w trybie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tryb ten ma zastosowanie głównie do decyzji wydawanych w ramach swobodnego uznania administracyjnego, a nie do decyzji, w których organ jest związany orzeczeniem lekarskim i przepisami prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zmianę ostatecznej decyzji odmawiającej stwierdzenia choroby zawodowej. Organy administracji (PPIS, PWIS, GIS) odmawiały zmiany decyzji, uznając ją za decyzję związaną, która nie podlega zmianie w trybie art. 154 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję GIS. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 154 k.p.a. i przepisów dotyczących oceny narażenia zawodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1305/17 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 marca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1305/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej. Zaskarżony wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (zwany dalej: PPIS) stwierdził brak podstaw do stwierdzenia u [...] choroby zawodowej wymienionej pod poz. 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367). Po rozpatrzeniu odwołania [...][...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (zwany dalej: PWIS) decyzją z [...] września 2013 r., utrzymał w mocy ww. decyzję PPIS z [...] sierpnia 2013 r. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 941/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę [...] na ww. decyzję WPIS W dalszej Kolejności [...] złożyła wniosek o zmianę decyzji ostatecznej z [...] września 2013 r., na podstawie art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.; zwanej dalej: k.p.a.) PPIS decyzją z dnia [...] marca 2016 r. decyzję nr [...] orzekł o odmowie zmiany własnej decyzji z [...] sierpnia 2013 r. Decyzją z [...] maja 2016 r. nr [...] WPIS utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia z 22 września 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 560/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził nieważność ww. decyzji PWIS z dnia [...] maja 2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzji PPIS z dnia [...] marca 2016 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. PWIS odmówił zmiany własnej decyzji ostatecznej z [...] września 2013 r. Odwołanie od ww. decyzji PWIS z [...] stycznia 2017 r. [...] . Decyzją z dnia z [...] marca 2017 r., znak: [...] Główny Inspektor Sanitarny (zwany dalej: GIS) utrzymał w mocy decyzję PWIS z [...] stycznia 2017 r. GIS uznał, że w trybie art. 154 k.p.a. nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie. Decyzja w sprawie stwierdzenia bądź odmowy stwierdzenia choroby zawodowej jest decyzją związaną, przynajmniej w zakresie orzeczenia lekarskiego w sprawie rozpoznania konkretnego schorzenia co oznacza, że nie jest możliwa zmiana takiej decyzji w trybie art. 154 k.p.a. Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 13 marca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1305/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] na ww. decyzję GIS. Sąd I instancji podzielił stanowisko GIS w zakresie interpretacji art. 154 k.p.a. Przepis ten formułuje trzy warunki upoważniające organ do zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej. Są to: (1) ostateczność przedmiotowej decyzji, (2) fakt, że na mocy decyzji strona nie nabyła prawa, a więc że nie mamy do czynienia z uznaną w prawie konstrukcją praw słusznie nabytych oraz (3) możliwość stwierdzenia, że za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Zdaniem Sądu I instancji GIS słusznie stwierdził przy tym, że wystąpienie dwóch pierwszych warunków w rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, ale równocześnie, że nie można wskazać słusznego interesu strony, jako uzasadnienia do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej z [...] września 2013 r. Sąd I instancji stwierdził ponadto, że zgodnie z powszechnie przyjmowanym stanowiskiem nauki prawa i orzecznictwa sądów administracyjnych słuszny interes strony wyrażony w art. 154 § 1 k.p.a. musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Rozpoznanie słusznego interesu strony nie może także prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Oceniając czy wdanej sprawie występuje słuszny interes strony przemawiający za uchyleniem decyzji, należy wziąć pod uwagę nie subiektywne przekonanie strony o doznanej przez nią szkodzie lecz rozważyć okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie strony jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację. Sąd stwierdził, że skarżąca nie wykazała żadnej okoliczności faktycznej ani normy prawnej (prawa materialnego), która by uzasadniała uznanie jej żądania za przejaw kwalifikowanego interesu strony. Sąd I instancji podzielił także stanowisko GIS, że art. 154 k.p.a. może być stosowany tylko w takich sprawach, w których kwestionowana decyzja ostateczna organu administracji została wydana w warunkach swobodnego uznania organu administracji. Tymczasem decyzja organu sanitarnego o stwierdzeniu choroby zawodowej nie jest takim aktem. W zakresie rozpoznania określonej choroby uznawanej przez przepisy prawa za chorobę zawodową, właściwy jest tylko lekarz "orzecznik", czyli odpowiednia placówka medyczna upoważniona do wydawania opinii w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Stanowiska jednostki orzeczniczej organ administracji (inspektor sanitarny) nie może ani podważyć, ani zinterpretować inaczej, ani nie uwzględnić. Wbrew stanowisku skarżącej, organ sanitarny nie ma również swobody decyzyjnej w ustalaniu faktów sprawy, które przesądzają o stwierdzeniu, że zdiagnozowana choroba wystąpiła w warunkach i w okresie narażenia zawodowego. W konsekwencji w odniesieniu do decyzji odmawiających stwierdzenia choroby zawodowej art. 154 k.p.a. nie może być stosowany. W skardze kasacyjnej [...] zaskarżyła ww. wyrok w całości, zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.) polegające na zaniechaniu uchylenia zaskarżonej decyzji, pomimo naruszenia przez GIS przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: a) naruszenia przepisu art. 154 k.p.a. w zw. § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367) poprzez wskazanie, że decyzja dotycząca stwierdzenia choroby zawodowej jest decyzja związaną, gdyż organ administracji jest całkowicie związany treścią orzeczenia lekarskiego, również w zakresie oceny narażenia zawodowego podczas gdy § 6 ust. 3 pkt. 3 ww. rozporządzenia stanowi jednoznacznie, że oceny narażenia zawodowego, w toku podejmowaniu decyzji w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, dokonuje właściwy państwowy inspektor sanitarny, a nie lekarz orzecznik; b) naruszenia przepisów art. 7 oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie argumentacji zawartej w złożonym odwołaniu, uzasadnienie decyzji utrzymującej w mocy decyzję I instancji twierdzeniami, które nie były przedmiotem zarzutów odwołania przy jednoczesnym zaniechaniu odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do rzeczywistej treści zarzutów oraz zaniechania przeprowadzenia wnioskowanego dowodu, przy jednoczesnym braku oddalenia wniosku dowodowego i zaniechania wskazania przyczyn nieprzeprowadzenia dowodu w uzasadnieniu decyzji; 2. naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. obligujący sąd do wskazania, w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej wraz z uzasadnieniem poprzez zaniechanie wskazania jakiegokolwiek konkretnego przepisu (poza przepisem art. 154 k.p.a.) uzasadniającego twierdzenia, że decyzja dotycząca stwierdzenia choroby zawodowej jest w całości, w tym w zakresie kwestii narażenia zawodowego, determinowana treścią orzeczenia lekarskiego i ograniczenie się w tym zakresie wyłącznie do ogólnikowych twierdzeń. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W ocenie skarżącej kasacyjnie treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje na pobieżne i nie dość wnikliwe rozpoznanie skargi. Zdaniem skarżącej kasacyjnie organy sanitarne błędnie uznały, że nie mają kompetencji do dokonywania własnej oceny w zakresie kwestii narażenia zawodowego. W jej ocenie treść § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia wskazuje jednoznacznie, że brak pozytywnego orzeczenia lekarskiego nie wyłącza możliwości stwierdzenia choroby zawodowej. Właśnie w tym zakresie, opartym na konkretnym przepisie prawnym, skarżąca wskazywała swój słuszny, uzasadniony interes. Organy administracji obu instancji całkowicie pominęły stanowisko skarżącej ograniczając się do twierdzenie, że skarżącą kieruje wyłącznie "poczucie rozgoryczenia", nie mające swojego odzwierciedlenia w przepisach prawnych. Sąd I instancji ograniczył się do uwag natury ogólnej i wskazania, że kwestionowana decyzja jest decyzją w pełnią związaną i nie może ulec zmianie na skutek zastosowania art. 154 k.p.a.. Analiza, czy konkretna decyzja jest faktycznie decyzją związaną, wymaga odniesienia się do treści przepisów na podstawie, których jest wydawana. Sąd I instancji w ogóle nie odniósł się do kluczowych dla rozpoznania sprawy przepisów, a mianowicie treści ww. rozporządzenia. Dokonanie przez państwowego inspektora sanitarnego samodzielnej oceny narażenia zawodowego pracownika jest przy tym istotne także z tego powodu, że o ile jest on bezwzględnie związany orzeczeniem lekarskim w zakresie rozpoznania choroby zawodowej, polegającym na diagnozie, że dane schorzenie znajduje się (bądź nie) w wykazie chorób zawodowych, o tyle ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez lekarza orzecznika nie wiąże organu i może być dokonana samodzielnie przez organ wydający decyzję. Art. 154 k.p.a. jest przepisem ogólnym, a przy tym jedynie kompetencyjnym i blankietowym. Na kanwie poszczególnych spraw jego treść normatywną wypełniają przepisy szczególne, decydujące o tym, czy dana decyzja ma charakter związany, czy też uznaniowy. Dlatego też Sąd I instancji powinien w oparciu o brzmienie tych konkretnych przepisów uzasadniać swoje stanowisko. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. skarżąca kasacyjnie podniosła, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać podstawę prawną i jej uzasadnienie. Podstawowy przepis, adekwatny dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia - został całkowicie pominięty przez Sąd I instancji. GIS w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do okoliczności podnoszonych przez skarżącą kasacyjnie - fragmentów legitymacji ubezpieczeniowej potwierdzających chociażby ciągłość zwolnień lekarskich w okresie od 29 sierpnia 1997 r. do 26 stycznia 1998 r. Pominięto także kwestię stwierdzenia u skarżącej, w zaświadczeniu lekarskim z dnia 26 marca 1998 r., przewlekłego przerostowego nieżytu gardła i cech [...], a więc jednostki chorobowej stanowiącej ówcześnie chorobę zawodową zgodnie z treścią rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 1983 r .Nr 65 poz. 294). Organ administracyjny nie przeprowadził wnioskowanego przez skarżącą dowodu, a uzasadnienie decyzji GIS zbyło powyższe zagadnienie całkowitym milczeniem. Powyższe okoliczności wskazują jednak jednoznacznie, że twierdzenia Sądu I instancji, jakoby skarżąca nie wskazała okoliczności, które nie zostałyby wyjaśnione lub nieznane organowi odwoławczemu, są nieprawidłowe. Niewyjaśniona również została okoliczność stwierdzenia u skarżącej [...] w 1998 r., jako objawu chorobowego niedowładu mięśni wewnętrznych krtani, z wrzecionowatością niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą [...], stwierdzoną w 2013 r. po przeprowadzeniu specjalistycznych badań. Nieznaną organowi odwoławczemu była okoliczność dotycząca wpisów w legitymacji ubezpieczeniowej skarżącej, szczególnie w okresie 1997/1998, poprzedzającym bezpośrednio stwierdzenie u skarżącej [...] w 1998 r W odpowiedzi na skargę kasacyjną GIS wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył ,co następuje: Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, w którym wydano zaskarżony wyrok. W granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również powodów przemawiających za uchyleniem kwestionowanego orzeczenia z tych powodów. Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten reguluje wymogi uzasadnienia wyroku. Przewiduje on, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, pisemne motywy powinny ponadto obejmować wskazania co do dalszego postępowania. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych warunków. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia, gdy lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku uchylającego akt administracyjny, pozbawiałoby stronę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 487/08; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzuty z art. 141 § 4 p.p.s.a. nie są skuteczne, gdy mimo nieprawidłowego nawet uzasadnienia, zaskarżony wyrok odpowiada prawu (art. 184 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymagania wynikające z art. 141 § 4 p.p.s.a. Wbrew argumentacji przedstawionej w skardze kasacyjnej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku omówiono podstawę prawną decyzji poddanej kontroli Sądu. Ponadto w sposób wyczerpujący wyjaśniono dlaczego decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej ma charakter decyzji związanej i w końcu jakie rację przemawiały za zaakceptowaniem oceny organów administracji w zakresie braku możliwości zmiany tej decyzji w trybie art. 154 k.p.a. Odmienna ocena przez skarżącą kasacyjnie okoliczności stanowiących podstawę do wydania decyzji o odmowie zmiany decyzji ostatecznej nie może stanowić usprawiedliwionego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Nietrafny okazał się także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku art. 7 oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. Z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny uwzględnia skargę w sytuacji stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć zatem miejsce w sytuacji, gdy sądowa kontrola wykaże naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi tu o naruszenie, które skutkuje przyjęciem, że bez jego popełnienia nie doszłoby do wydania rozstrzygnięcia określonej treści. Z kolei z przywołanych w skardze kasacyjnej przepisów k.p.a. wynika, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej w zakresie omawianego zarzutu wskazano, że Sąd I instancji nie dostrzegł, iż organ odwoławczy pominął dokumenty przedłożone wraz z odwołaniem oraz wnioski dowodowe złożone przez skarżącą. Dlatego też odnosząc się do tak postawionego zarzutu wskazać trzeba, że postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem mającym nowy przedmiot w stosunku do tego, którego dotyczyło postępowanie prowadzone wcześniej, w trybie zwykłym. Celem takiego postępowania jest ocena czy okoliczności wymienione w art. 154 k.p.a. przemawiają za zmianą decyzji ostatecznej, a nie weryfikacja decyzji ostatecznej pod kątem ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, czego faktycznie domaga się skarżąca. Ponadto ostateczna decyzja utrzymana w mocy przez sąd administracyjny prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę może być przedmiotem postępowania nadzwyczajnego w trybie art. 154 k.p.a. pod warunkiem, że wszczęcie postępowania w tym trybie nie będzie zmierzać do podważenia związania treścią prawomocnego wyroku oddalającego skargę i wynikającą z powyższego wyroku oceną prawną w zakresie zgodności albo niezgodności z prawem kontrolowanej decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2020 r., II OSK 3645/19, LEX nr 3064840). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie skargi kasacyjnej w omawianym zakresie wskazuje, że dowody, które miały zostać pominięte przez organ administracji publicznej, miały na celu podważenie dokonanej w ostatecznej decyzji, oceny braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej kasacyjnie choroby zawodowej. Argumentacja zmierzając do ponownej oceny podstaw stwierdzenia choroby zawodowej nie mogła odnieść skutku w przedmiotowym postępowaniu. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 154 k.p.a. w zw. § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Sąd I instancji trafnie przyjął, że tryb nadzwyczajny postępowania określony w art. 154 k.p.a. zasadniczo ma zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne, zaś zastosowanie tego trybu nie jest możliwe w stosunku do decyzji związanych. W sytuacji, gdy decyzja związana została wydana w postępowaniu zwykły zgodnie z obowiązującym prawem, wówczas zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej w tym trybie mogłaby prowadzić do naruszenia prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2013 r., II GSK 2127/11 oraz z dnia 12 lutego 2014 r. II OSK 1932/13; orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że uznanie określonego schorzenia za chorobę zawodową nie zostało pozostawione ani swobodnemu uznaniu organu orzekającego w sprawie, ani nie odbywa się na zasadzie słuszności, czy na zasadzie sprawiedliwości społecznej. Jest to materia uregulowana normatywnie i tylko taka jednostka chorobowa może zostać uznana za zawodową, która została za taką przyjęta przez prawodawcę w stosownym akcie prawnym. Wydanie decyzji musi być poprzedzone orzeczeniem lekarskim stwierdzającym istnienie bądź brak istnienia choroby zawodowej oraz stosownym dochodzeniem epidemiologicznym, a pomiędzy stwierdzonym schorzeniem i istniejącym narażeniem musi istnieć związek przyczynowy. Istotne jest przy tym to, że nie każda rozpoznana u badanego jednostka chorobowa może być uznana za chorobę zawodową, bowiem chorobę zawodową mogą stanowić wyłącznie schorzenia umieszczone w wykazie chorób zawodowych (por wyrok NSA z 8 listopada 2016 r. II OSK 2663/15; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. 2009 Nr 105 poz. 869), lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii, lub sprzecznie z tą opinią, organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (por. wyroki NSA z 14 marca 2018 r., II OSK 1291/16, z 22 czerwca 2020 r., II OSK 274/20; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wbrew argumentacji przedstawionej w skardze kasacyjnej dla uznania schorzenia za chorobę zawodową nie jest wystarczająca ocena narażenia zawodowego. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji również w zakresie braku podstaw do zmiany w trybie art. 154 k.p.a. decyzji stwierdzającej orzekającej o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło