IV SA/Po 1168/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.P. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu w/w wniosku skarżący podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie ma żadnego majątku i nie uzyskuje żadnego dochodu. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, mając na uwadze informacje dotyczące skarżącego wynikające z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP, wyciągu z KRS oraz dane dotyczące majątku skarżącego zawarte w znanych z urzędu aktach spraw toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu, pismem z dnia 12 lutego 2013r. (odebranym w dniu 18 lutego 2013r.) wezwano wnioskodawcę do udokumentowania rodzaju posiadanych źródeł przychodu oraz wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania za 2011 i 2012 rok, przedłożenia spisu posiadanych rachunków bankowych oraz wyciągów z kont bankowych i posiadanych kart kredytowych dokumentujących operacje finansowe wykonane od dnia 01 czerwca 2012 r., określenia rozmiaru prowadzonej działalności rolniczej w latach 2011 i 2012 oraz udokumentowania wielkości przychodu ze sprzedaży wytworzonych płodów rolnych za 2011 oraz 2012 rok, określenia rozmiaru prowadzonej działalności gospodarczej w 2012 roku oraz udokumentowania wielkość przychodu i kosztów jego uzyskania, oszacowania dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego ze wskazaniem rodzaju produkcji rolnej, jego skali (ilości zwierząt, powierzchni upraw w tym na nieruchomościach dzierżawionych), wskazanie czy wnioskodawca korzysta z dopłat do produkcji rolnej, określenia wysokości średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, wykazania źródła finansowania wydatków na zaspokojenie potrzeb życiowych oraz źródła finansowania kosztów działalności rolniczej (gospodarczej), udokumentowania źródła pochodzenia środków przeznaczonych na kapitał zakładowy spółki A-Z Sp. z o.o., udokumentowania przychodów z tytułu zajmowania stanowiska prezesa spółki A-Z Sp. z o.o., przedłożenia odpisu umowy dotyczącej zbycia udziałów spółki Administrator – Zarządca Sp. z o.o. (o wartości [...] zł) na rzecz M.P. (brat), wskazania czyją stanowią własność oraz podanie tytułu prawnego do zajmowania nieruchomości położonych pod adresami: M. [...],[...] M. (adres zamieszkania według aktu notarialnego złożonego do akt sprawy o sygn. akt III SA/Po 206/12), Ż. [...],[...] N.S. (adres dla doręczeń w sprawach o sygn. akt III SA/Po 621-622/09 i adres siedliska gospodarstwa rolnego), ul. K.P. nr [...] lok. [...],[...] L. (adres siedziby spółki A-Z Sp. z o.o.) oraz ul. M. [...] lok. [...],[...] W. (główna siedziba i miejsce wykonywania działalności gospodarczej w okresie od 13.01.2011 r. do 08.09.2011 r.), przedłożenia szczegółowego opisu nieruchomości znajdujących się pod w/w adresami (proszę określić rodzaj zabudowy tych nieruchomości oraz sposób ich zagospodarowania), udokumentowania czy przeciwko Wnioskodawcy prowadzone są postępowania egzekucyjne oraz rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych, a także wysokość kwot przekazanych organom egzekucyjnym wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych od początku 2012 roku, przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym z podaniem marki pojazdu, pojemności silnika i szacunkowej wartości. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący pismem z dnia 25 lutego 2013r. wyjaśnił, że jest osobą bezrobotną, nie uzyskuje żadnych dochodów i jest wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Dalej skarżący poinformował, że nie posiada żadnego samochodu, nie uzyskuje żadnego dochodu z dzierżawionych gruntów i nie ma pojęcia do kogo należą grunty i nieruchomości wymienione w piśmie z dnia 12 lutego 2013r. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. W tym miejscu należy wskazać, że warunkiem koniecznym przeprowadzenia oceny zdolności majątkowych osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy jest przedstawienie dokładnych i wiarygodnych danych o sytuacji majątkowej i rodzinnej strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej są bezużyteczne, albowiem nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że Skarżący, pomimo wyczerpania trybu z art. 255 p.p.s.a., nie złożył oświadczenia majątkowego na podstawie, którego można by ustalić sytuację majątkową i finansową strony postępowania. Nieznane pozostają bowiem nadal źródło i wysokość osiąganych dochodów, a nawet źródło finansowania kosztów utrzymania koniecznego strony. Należy przy tym podkreślić, że do ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej niewystarczające okazało się podanie numeru wpisu do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Ujawnienie w/w wpisu nie pozwala bowiem przyjąć, że wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego zostało wykonane, a tym samym, że doszło do ujawnienia sytuacji majątkowej i rodzinnej Wnioskodawcy. Fakt dokonania wpisu do Rejestru Dłużników Niewypłacalny z powodu zobowiązania do wyjawienia majątku informuje bowiem co najwyżej o tym, że wierzyciele Skarżącego nie znają majątku, z którego można by skutecznie przeprowadzić egzekucję. W tym miejscu należy wskazać, że złożone przez skarżącego oświadczenie majątkowe budziło wątpliwość już na gruncie akt i dokumentów znanych z urzędu. Analiza treści uzasadnienia wyroku w sprawie dotyczącej wymeldowania (sygn. akt IV SA/Po 907/09) prowadzi bowiem do wniosku, że Skarżący każdorazowo, w zależności od potrzeb konkretnego postępowania, przedstawia stan faktyczny sprawy w sposób, który ma przynieść mu oczekiwane rozstrzygnięcie. Na potrzeby sprawy o wymeldowanie, Skarżący utrzymywał, że nie opuścił miejsca stałego zamieszkania w miejscowości Ż., gdzie posiada gospodarstwo rolne o pow. [...] ha wraz z budynkami. Skarżący powoływał się na wyrok sądu powszechnego, wedle którego orzeczone miało zostać przywrócenie posiadania gospodarstwa rolnego. W sprawach o dopłaty Wnioskodawca powołuje się zaś na fakt posiadania gruntów rolnych o pow. około [...] ha. W niniejszej sprawie skarżący nie ujawnił zaś żadnego majątku. W kontekście takich ustaleń, dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej prawa pomocy konieczne okazało się ustalenie sytuacji majątkowej Wnioskodawcy za pomocą dowodów z dokumentów. Zasłanianie się niewiedzą lub brakiem dokumentów w toku postępowania o uzupełnienie oświadczenia majątkowego należy traktować bowiem jako równoważne z brakiem wyjawienia rzeczywistej sytuacji majątkowej, w tym źródeł pozyskiwania środków na zapewnienie koniecznego utrzymania. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że znajdujący się na wpisie do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych z dnia 27 września 2011 roku nr PESEL skarżącego jako dłużnika jest zgodny z nr PESEL prezesa spółki A-Z. Sp. z o.o. Skarżący wbrew wezwaniu nie przedłożył jednak żadnych wyjaśnień dotyczących dochodu uzyskiwanego jako prezes spółki A.Z. Sp. z o.o. oraz odpisu umowy dotyczącej zbycia udziałów spółki A-Z. Sp. z o.o. (o wartości [...] zł) na rzecz M.P. Skarżący nie wyjaśnił również kwestii dotyczących nieruchomości wymienionych w wezwaniu z dnia 12 lutego 2013r. W tym miejscu należy wskazać, że nieruchomość położona pod adresem M. [...],[...] M. została wskazana przez wnioskodawcę jako adres zamieszkania według aktu notarialnego złożonego do akt sprawy o sygn. akt III SA/Po 206/12, nieruchomość położona w Ż. [...],[...] N.S. została wskazana jako adres dla doręczeń m.in. w niniejszej sprawie a nieruchomość położona ul. K.P. nr [...] lok. [...],[...] L. wskazany został jako adres siedziby spółki A-Z Sp. z o.o., której skarżący jest Prezesem. Informację skarżącego zawartą w piśmie z dnia 25 lutego 2013r., iż nie wie czyje są w/w nieruchomości nie można więc uznać za rzetelną. W konsekwencji należy stwierdzić, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie stanowią właściwej podstawy dla oceny zdolności płatniczych strony postępowania. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.