IV SA/Po 1177/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia odmówić przyznania prawa pomocy J.P. wniósł skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. złożył wniosek o przyznanie pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo wraz z żoną a ich dochód stanowią należne im emerytury. Skarżący podał jednak wyłącznie wysokość własnej emerytury ([...] zł.), informując przy tym, że żona odmówiła udzielenia informacji dotyczących własnej emerytury. Opisując swą sytuację materialną wnioskodawca ujawnił, iż posiada mieszkanie o pow. [...] m2. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że uzyskiwana emerytura nie wystarcza mu na opłacenie skromnego wyżywienia, mieszkania, opału i wydatków na gaz, telefon i kosztów utrzymania samochodu. Celem doprecyzowania sytuacji materialnej wnioskodawcy pismem z dnia 5 listopada 2014r. wezwano go do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wykazanie za pomocą kserokopii dokumentów jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przedłożenie wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do skarżącego i jego żony, podanie informacji dotyczących wysokości emerytury żony wnioskodawcy i przedłożenie zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym z podaniem marki pojazdu, pojemności silnika i szacunkowej wartości. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przedłożył kopie dowodu wpłaty opłaty za wywóz śmieci, prąd, wodę, decyzji wymiarowej w wprawie podatku od nieruchomości za 2014r. oraz kopie kart leczenia szpitalnego i wyciągu z własnego konta bankowego. W piśmie z dnia 13 listopada 2014r. wnioskodawca wyjaśnił również, iż w bieżącym roku poniósł wydatki na remont należącego do niego samochodu marki Peugeot 406 z 1997r., którego wartość giełdowa wynosi ok. [...] zł. W piśmie tym zawarte było również oświadczenie podpisane przez żonę skarżącego, iż nie wyraża zgody na podanie do Sądu jej danych osobowych. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawaną osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Ponadto należy podkreślić, iż warunkiem uzyskania prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie takiej sytuacji majątkowej, która w świetle obowiązujących przepisów uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że oświadczenie majątkowe budzi wątpliwości, gdyż wnioskodawca pomimo wezwania nie przedstawia dochodu uzyskiwanego przez żonę. Odnosząc się do argumentacji wnioskodawcy wskazującego na brak zgody małżonki na ujawnienie uzyskiwanego przez nią dochodu, stwierdzić należy, iż powyższa okoliczność nie stanowi samodzielnej przesłanki do oceny sytuacji finansowej osoby pozostającej w związku małżeńskim wyłącznie w oparciu o dochód wnioskodawcy. Zauważyć należy bowiem, że pomimo tego, iż małżonkowie w świetle przepisu art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012r., poz. 788 ze zm.) są obowiązani m.in. do wzajemnej pomocy. Skoro małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy, przez którą należy rozumieć nie tylko świadczenia osobiste, ale i pieniężne, żona ma obowiązek udzielenia pomocy mężowi w zakresie prowadzenia przez niego procesów sądowych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 1967r., sygn. akt I CZ 37/67, Lex nr 6155). Stąd wysokość dochodów osiąganych przez żonę oraz jej sytuacja majątkowa i finansowa wpływa na ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy. Dopiero bowiem zestawienie i analiza faktycznie uzyskiwanych przez małżonków dochodów i ponoszonych przez nich wydatków, czy to oddzielnie czy łącznie, pozwala na pełną i rzetelną ocenę w zakresie spełnienia ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając fakt, iż skarżący pomimo wezwania nie przedstawił dochodów żony, uznać należało, że wnioskodawca nie wykazał wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanek koniecznych do przyznania mu prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 §1 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.