IV SA/Po 1178/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Tomasz Grossmann WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybienia terminu uchyla zaskarżone postanowienie IV SA/Po 1178/13 Uzasadnienie Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...].06.2013r. nr [...] skierowaną do R.P. na podstawie art.3 pkt 7, art.16 ust.5, art.20, art.32 ust.1 i ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz.U z 2006r., Nr 139, poz.992 ze zm., zwanej dalej u.ś.r.) oraz art.104 Kpa postanowił: 1. uchylić od dnia [...].03.2013r. decyzję nr [...] z dnia [...].03.2013r., 2. odmówić od dnia 07.03.2013r. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności dziecka przyznany na K.P. ur. [...].09.1999r., 3. nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wskazał, że w myśl art.32 ust.1 u.ś.r. był uprawniony bez zgody strony do zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli zmianie uległa sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych bądź członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie. Organ zauważył, że w dniu 10.06.2013r. wpłynęło do niego pismo MOPS w K. z dnia [...].06.2013r. z którego wynika, że w dniu 07.03.2013r. do Pogotowia Opiekuńczego w P. przyjęta została K.P. Organ podkreślił, iż zgodnie z art.16 ust.5 u.ś.r. zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Taką instytucją według art.3 pkt 7 u.ś.r. jest m.in. placówka opiekuńczo – wychowawcza, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich. Wobec powyższego od dnia 07.03.2013r. zasiłek pielęgnacyjny nie przysługiwał, a wypłacony w okresie od dnia 01.04.2013r. do dnia 31.05.2013r. stanowi świadczenie nienależne. Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. w dniu 23.07.2013r. wniósł skarżący R.P. wskazując, że otrzymał z Domu Dziecka w P. pismo dotyczące kosztów utrzymania K.P. w wysokości [...] zł. Urząd Miasta w K. przekazał w/w odwołanie do SKO w K. informując w piśmie z dnia 29.07.2013r., że odwołanie zostało złożone w ustawowym terminie 14 dni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...].10.2013r. nr [...] stwierdziło, że powyższe odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art.129 § 2 Kpa i w związku z tym pozostawiło odwołanie bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że skarżący otrzymał przedmiotową decyzję w dniu 03.07.2013r., w związku z czym termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 17.07.2013r. Odwołanie zaś zostało wniesione przez odwołującego dopiero w dniu 23.07.2013r., a więc po upływie 14 dniowego terminu. Wobec powyższego na podstawie art.134 Kpa stwierdzono w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w ustawowym terminie wniósł R.P. Skarżący wskazał, że Urząd Miejski w K. w piśmie z dnia 29.07.2013r. wskazał, że odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie. Wskazał, że świetle tegoż niezrozumiałe jest stanowisko SKO, że termin do wniesienia odwołania upłynął już w dniu 17.07.2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest akt procesowy, który stanowi postanowienie z dnia [...].10.2013r. wydane na podstawie art. 134 k.p.a., którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że odwołanie R.P. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...].06.2013r. nr [...] skierowanej do R.P., którą: 1/ uchylono od dnia [...].03.2013r. decyzję nr [...] z dnia [...].03.2013r., 2/ odmówiono od dnia [...].03.2013r. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności dziecka przyznany na K.P. ur. [...].09.1999r., 3/ nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 § 2 k.p.a. Z przytoczonego wyżej przepisu art. 134 k.p.a. wynika, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie to jest ostateczne. W zakresie odnoszącym się do drugiej, spośród wymienionych w art. 134 k.p.a. przesłanek wydania postanowienia, o którym w nim mowa, a mianowicie "uchybienia terminu do wniesienia odwołania" należy uznać, że uchybienie wskazanego terminu ma miejsce wówczas, gdy przy uwzględnieniu zasad określonych w Rozdziale 10 Działu II k.p.a. zostanie ono złożone po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu 14 dni. W związku z tym każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu już stanowi jego uchybienie. W sytuacji więc, gdy uchybienie terminowi nastąpiło, to przy braku istnienia prośby (wniosku) o przywrócenie terminu - organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 1997 r., sygn. akt SA/Łd 2990/95). Fakt stwierdzenia (zaistnienia) tej okoliczności wiąże organ administracji, co jednoznacznie wynika z treści bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 134 k.p.a., czyniąc niemożliwym i niedopuszczalnym zarazem operowanie w odniesieniu do tejże okoliczności jakimkolwiek marginesem swobody. Każde więc uchybienie terminowi do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a., tj. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, chyba że strona domaga się przywrócenia terminu stosownie do art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony. W tym miejscu należy wskazać, że termin do wniesienia odwołania liczony jest od dnia doręczenia stronie decyzji organu I instancji. Zgodnie z art. 42 §1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 k.p.a.). Doręczenie w trybie art. 43 k.p.a. jest skutecznie prawne, jeżeli zostaje dokonane do rąk osoby dorosłego domownika ( zob. m. in. komentarz A. Wróbla do art. 43 kpa, lex 2013 ). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Kolegium przyjęło, że skarżący otrzymał przedmiotową decyzję w dniu 03.07.2013r., w związku z czym termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 17.07.2013r. Odwołanie zaś zostało wniesione przez odwołującego dopiero w dniu 23.07.2013r., a więc po upływie 14 dniowego terminu. W niniejszej sprawie z akt sprawy administracyjnej wynika jednakże, że skarżący nie otrzymał przedmiotowej decyzji w dniu 03.07.2013r. – jak to przyjął organ odwoławczy – lecz w dniu 09.07.2013r. Do takiego wniosku prowadzi wnikliwa i dokładna analiza zwrotnego poświadczenia odbioru znajdującego się na k.3v akt administracyjnych i oparta na tym dokumencie logiczna dedukcja. Wskazać należy, że wpisana data decyzji przez skarżącego jest czytelna co do roku i miesiąca. Co do dnia jest częściowo nieczytelna. Niewątpliwie jednak w oznaczeniu dnia na początku wyraźnie widnieje "0". Oznacza to, że przesyłkę odebrano przed dniem 10 lipca, gdyż żaden dzień od 10 do 31 lipca nie zawiera cyfry "0" na początku. Jedynie przy dniach od 1 do 9 danego miesiąca zwyczajowo przed cyfrą oznaczającą konkretny dzień wpisuje się "0". Jednocześnie z dat prób doręczenia przesyłki adresatowi wynika, że ostatnie zawiadomienie o przesyłce pozostawiono u adresata w dniu 09.07.2013r. Tym samym skarżący musiał odebrać przesyłkę tego samego dnia, tj.09.07.2013r. Gdyby bowiem uczynił to wcześniej doręczyciel nie zostawiałby kolejnego zawiadomienia w dniu 09.07.2013r. Z przyczyn omówionych wcześniej skarżący nie mógł odebrać przesyłki w dniu 10 lipca, jak i w dalszych dniach lipca. Wobec powyższego w oparciu o materiał zgromadzony w sprawie Sąd przyjął, że decyzję doręczono skarżącemu w dniu 09.07.2013r. W konsekwencji skarżący nie uchybił terminowi do wniesienia odwołania, gdyż skargę wniósł w ostatnim dniu ustawowego terminu. Tok rozumowania Sądu znajduje także pośrednio potwierdzenie w piśmie Urzędu Miasta w K. z dnia 29.07.2013r. przekazującego odwołanie do SKO, gdzie zawarto informację, że odwołanie zostało złożone w ustawowym terminie 14 dni. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Ponownie rozpatrując sprawę organ winien uwzględnić zawartą w wyroku ocenę prawną i faktyczną Sądu. W toku dalszego postępowania Kolegium winno ponadto zwrócić się do Prezydenta Miasta K. o udostępnienie dokumentów z których wynika, kiedy skarżący otrzymał przedmiotową decyzję (np. z książki korespondencji), ewentualnie przesłuchać lub uzyskać oświadczenie pisemne osoby, która doręczała skarżącemu przedmiotową decyzję w celu ustalenia daty doręczenia. Na podstawie art. 200 P.p.s.a orzeczono o kosztach postępowania