IV SA/Po 12/10

PostanowienieWSA w Poznaniu2010-02-23

Skład orzekający: Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od opłat sądowych, może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Decydujące znaczenie ma brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, przy jednoczesnym poczynieniu oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący J.Z. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu dotyczącą sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną swojej rodziny. Sąd analizował jego dochody, wydatki oraz brak majątku.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] października 2009r. nr [...] w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/D.Mataczyński mb J.Z. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] października 2009r. nr [...] w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Skarżący prowadzi gospodarstwa domowe wspólnie z konkubiną, córką synem i pasierbicą a źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie za pracę konkubiny wynoszące [...] zł. Z informacji zawartych w formularzu wniosku i piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący jest bezrobotnym zarejestrowanym w PUP w G., nie ma żadnego majątku, lokat bankowych, kart kredytowych i kont bankowych a jego stałe koszty utrzymania związane z opłatami za prąd ([...] zł.) wodę ([...]zł.), gaz ([...] zł.), leki ([...] zł.) wynoszą łącznie ok. [...] zł. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenie postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy. W świetle powyższego, mając na uwadze deklarowany dochód wynoszący [...] zł., przy uwzględnieniu stałych wydatków w kwocie [...] zł. (bez uwzględnienia wszystkich koniecznych wydatków czteroosobowej rodziny w tym m.in. kosztów wyżywienia) stwierdzić należy, iż J.Z. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3 oraz art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono więc jak w sentencji. /-/D.Mataczyński

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło