IV SA/Po 120/09

WyrokWSA w Poznaniu2009-06-03

Skład orzekający: Ewa Makosz – Frymus, Paweł Miładowski, Ewa Kręcichwost - Durchowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta dobrowolnie opuściła lokal, zabrała swoje rzeczy i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się?
Ratio decidendi
Organ administracji prawidłowo orzekł o wymeldowaniu, jeśli spełnione zostały łącznie dwie przesłanki: faktyczne, dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Dobrowolne opuszczenie lokalu oznacza zaniechanie posiadania go jako miejsca stałego pobytu i wynika z własnej woli osoby, a nie z działań innych osób. Centrum życiowe osoby powinno być skoncentrowane w nowym miejscu, co potwierdzają obiektywne okoliczności.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta wymeldował S. N. z pobytu stałego na wniosek właścicieli lokalu, którzy wskazali, że S. N. dobrowolnie opuściła lokal w listopadzie (...) zabierając swoje rzeczy. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. S. N. wniosła skargę do WSA, która nie zawierała uzasadnienia. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, badając zgodność z prawem decyzji organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę S. N. na decyzję Wojewody W. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o wymeldowaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz – Frymus (spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 03 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Wojewody W. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie wymeldowania oddala skargę /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus /-/P.Miładowski Decyzją z dnia (...) Nr (...) Prezydent Miasta P., działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm., dalej ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych) wymeldował S. N. z pobytu stałego w lokalu nr (...) przy ul. S. (...) w P. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z wnioskiem o wymeldowanie z przedmiotowego lokalu wystąpili I. i P. W. podając, iż w listopadzie (...) S. N. opuściła wskazany lokal dobrowolnie, nie pozostawiając w nim swoich rzeczy i zdając klucze. Organ również podał, iż właścicielami lokalu przy ul. S. (...) w P. są I. i P. W. (akt notarialny Rep. A nr (...) z (...)). Dalej organ wskazał, iż na podstawie zeznań I. W., P. W., S. N., oraz na podstawie kontroli przeprowadzonej przez Komisariat Policji P., ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, że S. N. opuściła przedmiotowy lokal w listopadzie (...).zabierając swoje rzeczy osobiste i dobytek. Aktualnie S. N. mieszka na os. S. B. (...) w P. w wynajmowanym mieszkaniu i tam koncentruje swoje życie, tam wypoczywa, nocuje i stołuje się. Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie wyczerpane zostały przesłanki zawarte w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a mianowicie nastąpiło opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. S. N. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Odwołanie nie zawiera uzasadnienia. Decyzją z dnia (...) Nr (...) Wojewoda W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako kpa.), w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, iż organ odwoławczy podziela ustalenia wynikające z postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji oraz jego wnioski prawne. Ponadto organ podkreślił, iż dowody z zeznań wnioskodawców oraz informacje policji, pokrywają się i potwierdzają stan faktyczny przedmiotowej sprawy, a mianowicie, iż odwołująca nie mieszka w spornym lokalu oraz że nie dopełniła obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego. Na powyższą decyzję S.N. wniosła skargę. Skarga nie zawiera uzasadnienia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych( Dz. U. z 2002 r.. nr 153, poz. 1269, dalej: u. s .a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art. 1 § 2 u. s. a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisu, rozpatrywanego w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01) orzekającego o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych warunkiem wymeldowania jest spełnienie łącznie następujących przesłanek - faktyczne opuszczenia lokalu, oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego. Jednocześnie zaś, co wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu oraz dobrowolne opuszczenie tego lokalu. Dobrowolne opuszczenie ma zaś miejsce wówczas, gdy wynika z własnej woli osoby zainteresowanej, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. W ocenie Sądu organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego i na jego podstawie zasadnie przyjęły, iż S. N. opuściła lokal nr (...) mieszczący się przy ul. S. (...) w P. w sposób dobrowolny i uzasadniający jej wymeldowanie w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W celu prawidłowego zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy mieć na uwadze, iż przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie są okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia dotychczasowego miejsca zameldowania, a nie w dniu orzekania przez organy. Z kolei ustalając, czy opuszczenie spornego lokalu miało charakter dobrowolny, organ meldunkowy powinien uwzględnić przyjęty w orzecznictwie pogląd, że przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Zasadnie organy obu instancji przyjęły, iż S. N. w listopadzie (...) opuściła dobrowolnie sporne mieszkanie i przeniosła się do lokalu mieszczącego się na os. S. B. (...) w P. Powyższe ustalenia potwierdzają zebrane w sprawie dowody, a mianowicie zeznania wnioskodawców – I. W. (k. 14 akt adm.), P. W. (k. 17 akt adm.), a także pismo Komisariatu Policji P. z dnia (...) (k. 20 akt adm.) i z dnia (...) (k.21 akt adm.) oraz zeznania samej skarżącej (k. 13 i 23 akt adm.). Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżąca opuszczając dobrowolnie sporne mieszkanie w listopadzie (...) zabrała swoje rzeczy osobiste i oddała klucze właścicielom lokalu. W spornym mieszkaniu pojawia się tyko wtedy, gdy odwiedza prawnuczkę, nie partycypuje w kosztach jego utrzymania, a jej centrum życiowe skoncentrowane jest we wspomnianym wyżej mieszkaniu na os. S. B., gdzie zgromadzone są jej rzeczy osobiste i dobytek. W mieszkaniu tym również odpoczywa, stołuje się i nocuje. Również z wywiadu przeprowadzonego przez policję z sąsiadami wnioskodawców wynika, iż skarżąca od około dwóch lat nie przebywa pod spornym adresem. Trafnie zatem, na podstawie powyższych dowodów, stwierdzono, że skarżąca dobrowolnie opuściła miejsce stałego pobytu i w taki sposób, iż nie stanowi już on jej centrum życiowego. Prawidłowo też organy obu instancji wskazały, że ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż sprawy życiowe S.N. skoncentrowane są w wynajmowanym mieszkaniu mieszczącym się na os. S. B. (...) w P. Słusznie, bowiem zwrócono uwagę, że mieszkanie jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywającej w nim osoby, gdy stanowi dla niej wyłącznie centrum życiowe, a więc lokal, w którym koncentrują się jej wszystkie codzienne sprawy, skupia się jej życie osobiste i ogólnie rozumiane funkcjonowanie – w lokalu tym ma zgromadzony swój dobytek, prowadzi w nim gospodarstwo domowe, spędza wolny czas, nocuje. Końcowo należy zwrócić uwagę, iż w obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego. Dostarcza bowiem organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu, bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny (wyrok NSA z 24.02.2006r., IIOSK 561/05, LEX nr 194344). W świetle powyższego, Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że organy administracji w sposób prawidłowy przyjęły, iż zachodzą względem skarżącej podstawy do wymeldowania w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W tym stanie rzeczy, Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - orzekł jak w sentencji wyroku. /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus /-/P.Miładowski KP

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło