IV SA/Po 122/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Stowarzyszenia [...] na zarządzenie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2016r. o pozostawieniu bez rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 listopada 2015r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego i odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym postanawia utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie Stowarzyszenie [...] wniosło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego i omowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym. Skarżące stowarzyszenie złożyło również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Powyższy wniosek został rozpoznany negatywnie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 marca 2016r., utrzymanym w mocy postanowieniem tut. Sądu z dnia 10 maja 2016r. Stowarzyszenie [...] wraz z zażaleniami od wydanych na dalszym etapie postanowień Sądu, pismem z dnia 7 lipca 2016r. wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (k. 72-75 akt). Powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy podtrzymano w piśmie z dnia 8 lipca 2016r. (k. 78). Mając na uwadze złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na druku PPF zamiast PPPr, a więc z uchybieniem art. 252 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej P.p.s.a.), Sąd pismem z dnia 14 listopada 2016r. (k. 114) przesłał wnioskodawcy właściwy urzędowy formularz PPPr i pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, wezwał do jego wypełnienia i złożenia w terminie 7 dni. Dodatkowo wezwano wnioskodawcę do wykazania, iż zmianie uległa sytuacja materialna Stowarzyszenia. Jak wynika z akt sprawy powyższe wezwanie nie zostało odebrane przez wnioskodawcę pomimo awizowania przesyłki w dniu 16 listopada 2016r. i 24 listopada 2016r. (vide k. 115 akt), w związku z czym przesyłkę zwrócono na adres Sądu. Referendarz sądowy tut. Sądu, uznając że przesyłka została doręczona adresatowi zgodnie z art. 73 P.p.s.a z dniem 30 listopada 2016r., w związku z nie złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, zarządzeniem z dnia 13 grudnia 2016r. pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Stowarzyszenie [...] kwestionując powyższe zarządzenie wniosło sprzeciw podnosząc, iż winno być ono uchylone w całości. Ponadto skarżące stowarzyszenie wniosło o uzupełnienie części orzekającej, ustanowienie pełnomocnika prawnego z urzędu oraz zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący wskazał, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu. Stowarzyszenie wskazało, że zaskarżone postanowienie zawiera błąd formalnoprawny polegający na braku określenia, że postępowanie w sprawie dotyczy decyzji Burmistrza [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej. Wskazano również, że akta wymagają uzupełnienia o skargę złożoną przez Stowarzyszenie [...]. Dalej wnioskodawca wskazał, że nie zbadano stanu formalno – prawnego i materialnego stowarzyszenia stwierdzając w uzasadnieniu, że wezwanie zostało odebrane przez wnioskodawcę co mogło nastąpić bez winy Stowarzyszenia. Dodatkowo wskazano, że Sąd nie rozpoznał dotąd zażalenia z dnia 6 czerwca 2016r. na postanowienie z dnia 22 marca 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 260 § 1 P.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę sąd wypowiada się, zatem o zasadności zaskarżonego sprzeciwem zarządzenia i dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu, a nie jak dotychczas rozpoznaje sprawę na nowo. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że zgodnie z art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sądu na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257). Niezachowanie tego wymogu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 p.p.s.a. (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). Skoro zaś tak, to na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. należy wezwać do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W konsekwencji uchybienie temu terminowi musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 p.p.s.a. W myśl bowiem tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Taka sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, co wynika wprost z treści uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia. Wydający je referendarz sądowy słusznie wskazał, że mimo upływu wyznaczonego siedmiodniowego terminu skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na wymaganym urzędowym formularzu. Złożony przez stowarzyszenie formularz PPF (k. 73-75 akt) nie był właściwy. Skarżące stowarzyszenie winno więc złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPPr, czego pomimo wezwania do dnia dzisiejszego nie uczyniło. Odnosząc się do argumentacji stowarzyszenia w części dotyczącej doręczenia wezwania do złożenia prawidłowego formularza wskazać należy, że zgodnie z art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 (doręczenie właściwe i zastępcze), pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, które umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W myśl § 3 w przypadku niepodjęcia pisma w w/w terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia w/w okresu (§ 4). Jak wynika z akt sprawy przesyłka zawierając formularz PPPr była awizowana w dniu 16 listopada 2016r. i 24 listopada 2016r. (vide k. 115 akt). Spełnione zostały więc przesłanki określone w art. 73 P.p.s.a. aby przyjąć przewidzianą w tym przepisie fikcję prawną skutecznego doręczenia z dniem 30 listopada 2016 r., czyli z upływem ostatniego dnia okresu pozostawienia przez doręczyciela przesyłki w placówce pocztowej, w której skarżący mógł ją odebrać. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że referendarz sądowy prawidłowo uznał, że wniosek o prawo pomocy jako niezłożony na urzędowym formularzu należy pozostawić bez rozpoznania, wobec czego zaskarżone sprzeciwem zarządzenie referendarza sądowego utrzymano w mocy. Na marginesie Sąd wskazuje, że argumenty podniesione przez skarżące stoowarzyszenie w sprzeciwie, dotyczące błędu formalnoprawnego zaskarżonego postanowienia, polegającego na braku określenia, że postępowanie w sprawie dotyczy decyzji Burmistrza [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej, jak i pominięcia skargi złożonej przez inny podmiot nie mają żadnego wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Dalej należy wyjaśnić, że postępowania dotyczące zażalenia z dnia 6 czerwca 2016r. złożonego na postanowienie z dnia 10 maja 2016r., zostało umorzone prawomocnym postanowieniem tut. Sąd z dnia 14 czerwca 2016r. (Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na to postanowienie orzeczeniem z dnia 23 czerwca 2016r. sygn. akt II OZ 933/16) Z tych względów na mocy art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.