IV SA/Po 123/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-08-31
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak, Bożena Popowska, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dowód rejestracyjny pojazdu, jako dokument urzędowy, może być przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia jego nieważności w trybie art. 156 KPA?Ratio decidendi
Dowód rejestracyjny pojazdu, będący dokumentem urzędowym potwierdzającym dopuszczenie pojazdu do ruchu, nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 KPA. W związku z tym, postępowanie w sprawie stwierdzenia jego nieważności w trybie art. 156 KPA jest wadliwe, a wydane w jego wyniku decyzje obarczone są wadą nieważności z powodu naruszenia dyspozycji art. 156 § 1 pkt 2 KPA.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności dowodu rejestracyjnego wydanego M. B. na samochód ciężarowy. Po stwierdzeniu nieważności dowodu, a następnie odmowie uchylenia tej decyzji po wznowieniu postępowania, SKO utrzymało w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności. Skarżący J. C. zarzucił organowi błędy proceduralne i brak merytorycznego uzasadnienia, wskazując na nieporównywalność przywołanych orzeczeń NSA do jego sprawy.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...]r. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Danuta Rzyminiak Sędziowie WSA Bożena Popowska As. sąd. Izabela Kucznerowicz(spr.) Protokolant ref.-staż. Paweł Grzęda po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nieważności dowodu rejestracyjnego. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nr [...] z dnia [...]. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...]r. , 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę 200zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/I.Kucznerowicz /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/B.Popowska KB/
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności dowodu rejestracyjnego wydanego M. B. na samochód ciężarowy marki [...] [...] o numerze rejestracyjnym [...].
Następnie, decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło nieważność dowodu rejestracyjnego serii nr [...] z dnia [...] r., wydanego M. B. na samochód ciężarowy marki "[...]", o numerze rejestracyjnym [...]. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowy pojazd został zarejestrowany przez Starostę Powiatowego w J. jako samochód osobowy o nr rejestracyjnym [...]. Następnie po przeprowadzeniu zmian dokonanych w pojeździe, samochód ten został zarejestrowany przez Starostę Powiatu w J. jako samochód ciężarowy. W pojeździe dokonano zmian konstrukcyjnych polegających na zamontowaniu za tylnymi fotelami przegrody stałej. Na dokonane zmiany nie zostało wydane świadectwo homologacji. Zgodnie z treścią art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) producent lub importer nowego typu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, motoroweru, tramwaju lub przyczepy oraz przedmiotów ich wyposażenia lub części jest obowiązany uzyskać na nie świadectwo homologacji typu wydane przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej. Ustęp 2 powołanego wyżej artykułu ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, że za producenta, o którym mowa w ust. 1, uważa się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdów. Wskazano nadto na uregulowanie zawarte w treści art. 68 ust. 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że "w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część." Ponieważ podmiotem dokonującym montażu przegrody był właściciel pojazdu, na nim ciążył więc obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji na ten przedmiot wyposażenia.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu wniosku J. C. o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji SKO w K. z dnia [...] r. w sprawie stwierdzenia nieważności dowodu rejestracyjnego nr [...] wznowiło postępowanie.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po wznowieniu postępowania odmówiło uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. Uzasadniając decyzję powołano się na okoliczności przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz stanowisko reprezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego (uchwała NSA z dn. 23 października 2000 r. sygn. OPK. 17/00 i z dn. 18 grudnia 2000 r. OPK. 18/00, wyrok SN z dn. 9 listopada 2001 r., sygn. III RN194/01).
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. Uzasadniając decyzję organ uznał, że ocena prawna zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest zgodna z wyrokiem i uchwałami NSA oraz wyrokiem SN w niej wymienionymi. Ponownie wyjaśniono, że w typie pojazdu dokonano zmian, w związku z czym, stosownie do obowiązujących przepisów koniecznym stało się uzyskanie homologacji.
J. C. wniósł skargę na powyższą decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, iż organ nie wziął pod uwagę jego argumentów. W sposób oczywisty i merytoryczny nie uzasadniono podjętej decyzji gdyż przywołane orzeczenia NSA nie mają rzeczywistej porównywalności sytuacji i warunków prawnych oraz czasu pomiędzy rozpatrywanymi sprawami a przedmiotową sprawą. Z przedstawionych wyroków NSA wybrano jedynie fragmenty, które nie są wystarczające do wydania przedmiotowej decyzji a tylko pozornie logiczną całość.
Nadto zdaniem Skarżącego postępowanie prowadzone przez SKO w K., od początku jest nieprawidłowe. Skarżący uważa, że ponieważ uznano go za stronę postępowania w sprawie wydania decyzji z dnia [...] r. to powinien tą decyzję otrzymać jako strona i mieć możliwość odwołania się od niej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, przytaczając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie ale nie z powodu zarzutów w niej podniesionych. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że samochód marki [...] o nr rej. [...] został zarejestrowany przez Starostę Powiatowego w J., jako samochód osobowy o nr rej. [...]. Następnie pojazd ten na podstawie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu oraz przez Okręgową Stację Kontroli Pojazdów w K. został zarejestrowany w dniu [...] r. przez Starostę Powiatowego w J. jako samochód ciężarowy o nr rej. [...], dowód rejestracyjny seria [...].
W przedmiotowym pojeździe dokonano przebudowy wnętrza pojazdu polegającej na przystosowaniu do przewozu ładunku poprzez zamontowanie za tylnymi fotelami całej wysokości przegrody stałej. Na dokonanie powyższej zmiany nie zostało wydane świadectwo homologacji.
Zgodnie z art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym na samochód ciężarowy producent lub importer nowego typu pojazdu samochodowego oraz przedmiotów wyposażenia lub części był obowiązany uzyskać na nie świadectwa homologacji typu wydane przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej.
Według ust. 2 tego artykułu za producenta uważa się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdu.
Zgodnie z art. 68 ust. 9 cytowanej ustawy w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer był obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część.
Rejestracja pojazdu następuje w formie decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania w celu ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych, od których ustawa z 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm) i przepisy wykonawcze do niej uzależniają dokonanie rejestracji. Postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu kończy się wydaniem decyzji administracyjnej, poprzedzającej czynność materialno - techniczną wydania dowodu rejestracyjnego i tablic. Dowód rejestracyjny spełnia więc podwójną rolę: potwierdza wydanie decyzji administracyjnej o zarejestrowaniu pojazdu oraz jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie zarejestrowanego pojazdu do ruchu. Nie będąc decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 KPA, jako dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy administracji publicznej w zakresie ich działania, stanowi jednak potwierdzenie wcześniejszego uzyskania pozytywnej decyzji o rejestracji pojazdu (por. uchwała NSA z dnia 24 września 2001 r., OPS 6/01, ONSA Nr 1/2002, poz. 7, wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2004 r. sygn. akt III SA 2793/03, M. Podat. 2005/3/32).
Uznanie dowodu rejestracyjnego za dokument urzędowy jest o tyle istotne, iż zakresem postępowania w trybie art. 156 kpa objęte są przede wszystkim decyzje administracyjne, a na mocy art. 126 kpa postanowienia, na które służy zażalenie, postanowienia wydane w wyniku zażalenia, zatwierdzone ugody oraz postanowienia w sprawie ich zatwierdzenia (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II. s. 937). Nie mogą to być czynności materialno - techniczne ani podejmowane w formie rejestracji faktów w ewidencji, ani w formie wystawienia zaświadczeń (por. wyrok ONSA z dnia 21 października 1983 r., I SA 794/83, ONSA 1983, nr 2, poz. 92).
Mając więc na uwadze, iż przedmiotem zaskarżonych decyzji było stwierdzenie nieważności dowodu rejestracyjnego, który nie ma charakteru decyzji administracyjnej, stwierdzić należy, iż wydane w sprawie decyzje naruszają dyspozycję art. 156 §1 pkt 2 kpa. O decyzji w rozumieniu powołanego przepisu art. 104 kpa zawierającej dane identyfikacyjne pojazdu i właściciela można jedynie mówić w odniesieniu do zapisu utrwalonego w aktach na odwrocie wniosku o rejestrację pojazdu. Weryfikacja w trybach nadzwyczajnych (art. 156 i 145 kpa) może dotyczyć tylko decyzji administracyjnej, wydanej w oparciu o przepisy kpa (chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej). Poddanie takiej procedurze dokumentu urzędowego, jaki stanowi dowód rejestracyjny pojazdu sprawia, że decyzje wydane w postępowaniu nadzorczym, a także w wyniku wznowienia same dotknięte są wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wobec tego Sąd winien był stwierdzić nieważność zaskarżonych decyzji.
Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie I OSK 608/05. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 wyżej cytowanej ustawy. Na podstawie art. 152 tejże ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
/-/I.Kucznerowicz /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/B.Popowska
KB/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło