IV SA/Po 1249/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] października 2012r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić prawa pomocy T.S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] października 2012r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł. skarżąca złożyła w wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Z informacji zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe a źródłem jej utrzymania jest emerytura wynosząca [...] zł i dochód z najmu lokalu w kwocie [...] zł. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną ( I grupa) w związku z czym ponosi koszty leczenia, rehabilitacji i opieki medycznej w kwocie ok. [...] – [...] zł. Skarżąca wyjaśniła również, iż jest osobą samotną, nie korzystającą z opieki osób najbliższych w związku z czym korzysta z pomocy osoby pomagającej jej w codziennych obowiązkach i ponosi koszty z tym związane w kwocie ok. [...] – [...] zł. T.S. przedstawiła również zestawienie wydatków, z którego wynika, że koszty utrzymania mieszkania wynoszą ok. [...] zł. a koszty codziennych zakupów i wydatków na życie wynoszą minimum [...] zł. Do tego dochodzą wydatki a zakup odzieży i obuwia, które są trudne do określenia. Opisując swój stan majątkowy skarżąca podała, że posiada dom o pow. mieszkalnej [...] m2 i nieczynny warsztat rzemieślniczy o pow. [...] m2, który jest obecnie wynajmowany. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że podany dochód z najmu jest jej dochodem brutto a w związku z najmem lokalu ponosi znaczne koszty związane utrzymanie czystości, bieżącą konserwacją i remontami, podatkiem dochodowym i od nieruchomości oraz ogrzewaniem, opłatami za wodę i prąd. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, pismem z dnia 30 stycznia 2013r. wezwano ją do przedłożenia wyciągów z kont bankowych oraz lokat i kart kredytowych za okres ostatnich 6 miesięcy oraz zawartej umowy najmu lokalu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca wyjaśniła, że przebywa obecnie pod opieką córki pod adresem wskazanym jako korespondencyjny w związku z czym nie posiada przy sobie wszystkich dokumentów. Skarżąca przesłała jednak wyciąg z banku 12.11 – 30.11.2012 z saldem końcowym w kwocie [...] zł. i pierwszą stronę druku PIT 28 za 2012 r, z którego wynika, że z tytułu najmu w 2012 r. osiągnęła przychód w kwocie [...] zł. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższego wynika, że prawo pomocy jest szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być więc udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala bowiem na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (por. M. Budachowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowo-administracyjnym, cz. II. Doradztwo Podatkowe 2005/9/51, Lex nr 49597). Zauważyć należy również, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy. W świetle powyższego stwierdzić należy, że T.S. nie może być uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni nie może być również uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że T.S. uzyskuje stały dochód z emerytury w kwocie [...] zł. i wynajmu lokalu, który jak wynika z przedłożonego zeznania PIT 28 wyniósł w 2012 r. [...] zł. Miesięczny przychód wynosi więc nie jak oświadczyła skarżąca [...] zł. lecz [...] zł. miesięcznie. Wskazać w tym miejscu należy, iż dochód Skarżącej przy uwzględnieniu deklarowanych wydatków pozwolił jej na zgromadzenie oszczędności w kwocie [...] zł., która powinna wystarczyć na opłacenie pełnomocnika z wyboru i opłacenie kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 - §3 oraz art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. ja