IV SA/Po 125/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie NSA Paweł MIładowski (spr.) WSA Bożena Popowska Protokolant sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007 r. ze skargi M.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego oddala skargę /-/B.Popowska /-/G.Radzicka /-/P.Miładowski KP Wyrokiem sygn. akt 4/II SA/Po 760/03 z 19 maja 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Wojewody nr [...] z [...] marca 2003r. w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty O. nr [...] z [...] stycznia 2003r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że treść wniosku skarżącej z [...] stycznia 2003r. obligowała organy do uznania, że dotyczy on ustalenia prawa do zasiłku przedemerytalnego, a nie świadczenia przedemerytalnego. Nadto Sąd wskazał na naruszenie przez organ II instancji przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz.U. z 2003r. nr 6, poz. 65). Dalej wskazano, że organy administracji rozpatrując ponownie rzeczoną sprawę winny zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód dopuścić wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem. Oprócz tego organ I instancji winien rozpatrzyć merytorycznie wniosek skarżącej o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, dokonując przy tym merytorycznej oceny przedłożonej przez skarżącą dokumentacji na okoliczność ustalenia stażu zasiłkowego oraz zatrudnienia w warunkach szczególnych. Decyzją nr [...] z [...] października 2005r. wydaną z upoważnienia Starosty Powiatu O. przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w O., na podstawie art. 146 ustawy 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2004r., nr 99, poz. 1001 ze zm., dalej: ustawa o promocji zatrudnienia) w związku z art. 37 j ust. 1, art. 37 l ust. 1 i art. 6 pkt 6 lit. b ustawy z 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. z 2001r., nr 6, poz. 56 ze zm., dalej: ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu), odmówiono przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z przeprowadzonym postępowaniem dowodowym skarżąca w dniu [...] listopada 2001r., czyli w chwili rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy na podstawie przedłożonych świadectw pracy udokumentowała staż pracy wynoszący 29 lat i 2 miesiące. Te okoliczności spowodowały, że nabyła ona prawo do zasiłku dla bezrobotnych określonego w art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu na okres 12 miesięcy w wysokości 120% podstawowej wysokości zasiłku. Dalej organ ustalił, że w okresie od [...] września 1972r. do [...] sierpnia 1975r. skarżąca zatrudniona była w O. Przedsiębiorstwie U.-N. P. T., a od [...] września 1975r. do [...] października 2001r. w Spółdzielni Pracy K. im. "[...]" w O. Zdaniem skarżącej właśnie praca w Spółdzielni miała charakter pracy w warunkach szkodliwych, wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983r., nr 8, poz. 43 ze zm., dalej: rozporządzenie). Jednocześnie organ powołał się na przedłożone przez skarżącą pismo likwidatora Spółdzielni, z którego wynika że praca przez nią wykonywana nie może być uznana za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Z treści tego pisma wynika bowiem, że praca taka musi być wykonywana stale i w pełnym charakterze obowiązującym na danym stanowisku pracy oraz należeć do prac wymienionych w wykazie. Z kolei dowód z przesłuchania świadków: E.J., H.O. i J.B., przeprowadzony na rozprawie w dniu [...] października 2005r., wskazał, że skarżąca pracowała w punkcie usługowym w okresie od 1976r. do 19911r. i od 1991r. do [...] października 2001r. na hali produkcyjnej oraz w modelarni. Organ powołując się na wykaz "A" działu VII pkt 8 rozporządzenia, podniósł, że za pracę w warunkach szczególnych uznaje się obsługę urządzeń do prasowania, klejenia i wykrawani wyrobów w przemyśle odzieżowym. Zdaniem organu ta definicja nie może mieć zastosowania do pracy w usługach. Zgodnie z art. 146 ustawy o promocji zatrudnienia sprawy, w których przed dniem wejścia w życie ustawy wszczęto postępowanie odwoławcze lub postępowanie przed sądem administracyjnym, podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych. Organ na wymogi określone w art. 37 j ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 37 l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i stwierdził, że zarówno w chwili rejestracji w dniu [...] listopada 2001r., jak i momencie składnia wniosków o przyznanie zasiłku przedemerytalnego skarżąca nie legitymowała się wymaganym okresem zatrudnienia do jego uzyskania. Nadto organ wskazał, że do skarżącej nie ma zastosowania art. 3 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 20 grudnia 2002r., albowiem skarżąca do dnia [...] stycznia 20022r. nie spełniała warunków do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego. Skarżąca z zachowaniem ustawowego terminu wniosła od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie, w którym wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z nr [...] z 14 października 2005r. i uznania ją za wydaną z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu tego pisma skarżąca wskazała, że treść tej decyzji odbiega od zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt 4/II SA/Po 760/03 z 19 maja 2005r. W odwołaniu zarzucono sposób przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków wskazanych przez skarżącą. Wojewoda decyzją nr [...] z [...] grudnia 2005r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wskazane rozstrzygnięcie organ odwoławczy uznał, że spornym elementem w przedmiotowej sprawie było ustalenie, czy skarżąca podczas zatrudnienia w Spółdzielni Pracy K. w O. w okresie od [...] września 1975r. do [...] października 2001r. wykonywała pracę w warunkach szczególnych. Wobec tego, że spółdzielnia ta została zlikwidowana i wykreślona z rejestru i skarżąca nie posiada stosownego świadectwa pracy, zgodnie z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przesłuchano trzech wskazanych przez skarżącą świadków. Z zeznań wynika, że w okresie od 1976r. do 1991r. skarżąca wykonywała pracę w punkcie usługowym, natomiast w okresie od 1991r. do 2001r. pracowała na hali produkcyjnej i w modelarni. Dodatkowo w piśmie z [...] grudnia 2005r. skarżąca szczegółowo wyjaśniła na czym polegała jej praca. Organ wskazał jednak na wykaz "A" dział VII pkt 8 rozporządzenia z którego wynika, że za pracę w warunkach szczególnych w przemyśle lekkim uznaje się obsługę urządzeń do prasowania, klejenia i wykrawania wyrobów w przemyśle odzieżowym. Przy czym zgodnie z pismem Państwowej Inspekcji Pracy Inspektoratu Pracy w O. nr [...] z dnia [...] lipca 2001r. znajdującym się w aktach sprawy praca w punkcie usługowym nie może być zaliczona jako praca wykonywana w szczególnych warunkach. Organ podniósł, że na podstawie materiału zgromadzonego w aktach sprawy ustalono, że skarżąca otrzymywała dodatek szkodliwy, co jednak pozwala przyjąć jedynie, że pracowała w warunkach szkodliwych a nie szczególnych. Organ wyjaśnił, że pojęcia "warunki szkodliwe" i "warunki szczególne" nie mogą być używane zamiennie, bowiem każde z tych pojęć w sensie prawnym oznacza co innego i powoduje inne konsekwencje prawne. Stąd też organ uznał, że okres zatrudnienia skarżącej w Spółdzielni Pracy K. w O. od [...] września 1975r. do [...] października 2001r. nie może być uznany za pracę w warunkach szczególnych, gdyż faktycznie był okresem zatrudnienia w warunkach szkodliwych. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wskazał, że skarżąca była obecna przy przesłuchaniu świadków, a protokół przesłuchania został odczytany i następnie podpisany własnoręcznie przez świadków i skarżącą. W skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Poznaniu, skarżąca podtrzymał wcześniejsze argumenty, zarzucając organów administracji niewłaściwe przeprowadzenie postępowania administracyjnego. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, przytaczając stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji odwoławczej. Na rozprawie w dniu [...] stycznia 2007r. skarżąca podniosła zarzut, że postępowanie prowadzone było lakonicznie i wyjaśniła charakter i warunki swojej pracy w okresie od września 1975r. do listopada 1991r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Na wstępie rozważań Sąd uznał za celowe podkreślić, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się na skutek uchylenia wyrokiem sygn. akt 4/II SA/Po 760/03 z 19 maja 2005r. decyzji Wojewody nr [...] z dnia [...] marca 2003r. w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty O. nr [...] z [...] stycznia 2003r. W myśl wyrażonej w art. 153 p.p.s.a. zasady związania oceną prawną i wskazaniami Sądu, organy administracji przyjęły, że przedmiotem postępowania jest kwestia uprawnień do zasiłku przedemerytalnego, a nie świadczenia przedemerytalnego. Sąd stwierdza, że ani organ I, ani II instancji rozpoznając ponownie sprawę, nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania. W szczególności organ I instancji zgodnie z art. 7, 75 i 77 k.p.a. podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, dopuszczając wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie było sprzeczne z prawem. W szczególności przeprowadził dowód z zeznań świadków zgłoszonych przez skarżącą. Ocena przeprowadzonych dowodów przeprowadzona przez organy administracji nie budzi wątpliwości Sądu. Jako nietrafne uznać należy zarzuty podniesione przez skarżącą zarówno w skardze, jak i w odwołaniu od decyzji organu I instancji; a dotyczące błędnego przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków. W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że istotnie zaszły uchybienia opisane przez skarżącą, skoro zarówno skarżąca jak i przesłuchani świadkowie złożyli własnoręczne podpisy pod oświadczeniami zawartymi w protokole rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] października 2005r. W ocenie Sąd kwestią sporną i istotną dla rozstrzygnięcia w rzeczonej sprawie jest – na co Wojewoda i wskazał w uzasadnieniu decyzji odwoławczej i w odpowiedzi na skargę – kwestia określenia zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Dokonując kontroli decyzji administracyjnych w kontekście trafności powołanych podstaw pranych, Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, że nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego. Organy administracji słusznie przyjęły, wychodząc z treści art. 146 ustawy o promocji zatrudnienia, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie z powołanymi przepisami art. 37 j ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub 2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Odesłanie do przepisów emerytalnych wskazuje na rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. wydane na podstawie art. ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. z 1982r. Nr 40, poz. 26, ze zm.). Rozporządzenie to w Wykazie "A" zatytułowanym Prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego, Dziale VII, pkt 8. wskazuje, że tylko obsługa urządzeń do prasowania, klejenia i wykrawania wyrobów w przemyśle odzieżowym może być uznana za pracę szczególnych warunkach. Natomiast jak ustaliły organy na podstawie dowodów przeprowadzonych w postępowaniu administracyjnym, skarżąca w okresie od 1975r. do 1991r. pracowała w punkcie usługowym, co nie spełnia wymogu pracy w przemyśle odzieżowym w rozumieniu powołanych przepisów. Na sali produkcyjnej skarżąca pracowała, później w okresie od 1991r. do 2001r. Słusznie też organy administracji publicznej zauważył, że do skarżącej nie stosuje się art. 3. ust 1. ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty ( Dz. U. z 22 stycznia 2003r.) stanowiący, że prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia [...] stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia. Jak wynika bowiem z materiału zgromadzonego w aktach sprawy, skarżąca tych warunków w dacie wskazanej w przepisie nie spełniała. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia prawa i w związku z tym na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. /-/ B. Popowska /-/ G. Radzicka /-/ P. Miładowski