IV SA/Po 127/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-01-26
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Paweł Miładowski, Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady powiatu określająca zasady zwalniania rodziców z opłat za pobyt dzieci w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, która weszła w życie z dniem podjęcia, została prawidłowo zastosowana przy ustalaniu odpłatności za pobyt dziecka?Ratio decidendi
Uchwała rady powiatu, będąca aktem prawa miejscowego, która weszła w życie z dniem podjęcia, narusza art. 4 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych, zgodnie z którym przepisy prawa miejscowego wchodzą w życie po upływie 14 dni od ich ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Niewłaściwe ustalenie daty wejścia w życie uchwały, a tym samym daty możliwości naliczenia opłaty, stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odpłatności za pobyt syna skarżącej w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym. Organ I instancji ustalił odpłatność w wysokości 15% wydatków bieżących, uwzględniając trudną sytuację rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, mimo stwierdzenia błędu w ustaleniu dochodu skarżącej. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając niewłaściwe naliczenie opłaty.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski(spr.) Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant referent – stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] października 2003r. nr [...] /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ M. Dybowski /-/ P. Miładowski KP
Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w P., działający z upoważnienia Starosty P., decyzja z dnia [...] października 2003 r. nr [...], na podstawie art. 33 k ust.4 i ust.7, art.43 ust.1, art.45 oraz art.47 a ust.5 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. nr 64 poz. 414 ze zm.), obwieszczenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 sierpnia 2001 r. w sprawie kwoty stanowiącej podstawę ustalenia wysokości niektórych świadczeń pomocy społecznej od dnia 1 czerwca 2001 (M.P. nr 27 poz. 447) i obwieszczenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 maja 2002 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji kwot dochodu po waloryzacji i wysokości świadczeń pomocy społecznej od dnia 1 czerwca 2002 r. (M.P. nr 19 poz. 338) oraz § 1 pkt 3 i 4 Uchwały Rady Powiatu w P. nr XLV/362/02 z dnia [...] marca 2002 r. w sprawie określenia zasad zwalniania rodziców z opłat za pobyt dzieci w placówkach opiekuńczo – wychowawczych, A. T. ustalił odpłatność miesięczną za pobyt syna S. T. w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w Ł. od dnia 27sierpnia 2003 r. w wysokości 267,84 zł z tym, że za miesiąc sierpień 2003 r. w kwocie 43,20 zł. Należność za miesiące sierpień, wrzesień i październik 2003 r. w łącznej kwocie 578,88 zł winna być zapłacona do dnia 30 listopada 2003 r., a należności miesięczne w wysokości 267,84 zł począwszy od listopada 2003 r. winny być wpłacone w terminie do 10 dnia następnego miesiąca.
W uzasadnieniu decyzji podano, że wysokość wydatków bieżących w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w Ł. wynosi 1785,60 zł miesięcznie. Organ ustalił, że kryterium dochodowe wynosi 712 zł, tj. 356,40 zł na osobę, a dochód na osobę w rodzinie wynosi 1800 zł miesięcznie, tj. 900 zł na osobę w rodzinie. Przekroczenie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie wyrażone w procentach wynosi 152,80 %. Zgodnie z § 1 pkt 3 uchwały Rady Powiatu w P. z dnia [...] marca 2002 r. w sprawie określenia zasad zwalniania rodziców z opłat za pobyt dzieci w placówkach opiekuńczo-wychowawczych odpłatność miesięczna za pobyt nieletniego S. T. w Ł. powinna zostać ustalona w wysokości 30 % wydatków ponoszonych na utrzymanie wychowanka w placówce, tj. w kwocie 535,68 z. Uznając sytuację rodziny za trudną ( wysoki koszt utrzymania mieszkania – ok. 800 zł miesięcznie ) i uwzględniając § 1 pkt 4 powołanej Uchwały zwolniono A. T. z odpłatności, ustalając odpłatność miesięczną za pobyt syna w placówce w wysokości 15 % wydatków miesięcznych, tj. w kwocie 267,84 zł.
W odwołaniu od tej decyzji A. T. podniosła, że jej faktyczny dochód netto wynosi 900 zł, ponieważ nie ma możliwości uzyskania dodatkowych dochodów, które miała wcześniej, a które utraciła z powodu stanu zdrowia. A. T. podała też, że od śmierci męża nie ma żadnej pomocy.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 33 k ust. 4 i 7 ustawy o pomocy społecznej i § 1 Uchwały Rady Powiatu w P. nr XLV/362/02 z dnia [...] marca 2002 r. w sprawie określania zasad zwalniania rodziców z opłat za pobyt dzieci w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, utrzymywało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że organ I instancji w piśmie wyjaśniającym skierowanym do Kolegium przyznał, że błędnie przyjęto, że A. T. uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 1800 zł netto. Faktyczne wynagrodzenie A. T. za pracę wynosi 1046,90 zł po odliczeniu kwoty składek na ubezpieczenie społeczne oraz na podatek dochodowy. Błąd ten nie miał jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy ponieważ A. T. została zwolniona częściowo z odpłatności, której wysokość została ustalona w wysokości 15 % wydatków bieżących, tj. w kwocie 267,84 zł. Kolegium Odwoławcze, po zapoznaniu się z wyliczeniami dokonanymi przez organ I instancji, potwierdziło prawidłowe wyliczenia odpłatności i uznało, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
W skardze na powyższe decyzje A. T. podniosła, że są one niesłuszne i krzywdzące ze względu na otrzymywane przez nią zarobki. Zdaniem skarżącej organ I instancji niewłaściwie naliczył wysokość opłaty za pobyt syna S. T. w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w Ł. biorąc za podstawę wyliczenia wysokości opłaty miesięcznej kwotę 1800 zł dochodu miesięcznie.
W związku z podniesionymi zarzutami skarżącą wniosła o uchylenie decyzji organ I i II instancji ponieważ zostały wydane z naruszeniem prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna, ale z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1279 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga sprawę w jej granicach, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi.
W niniejszej sprawie decyzje wydane w obu instancjach są wadliwe z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego, co miało wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 33 k ust. 4 ustawy z dnia 29listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. nr 64 poz. 414 ze zm.) za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej rodzice dziecka ponoszą opłatę do wysokości wydatków bieżących ponoszonych na jego utrzymanie. Z kolei zgodnie z art. 33 k ust. 7 cytowanej ustawy, rada miasta określa w drodze uchwały zasady częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców ze wspomnianych opłat.
W niniejszej sprawie organy obu instancji, ustalając wysokość opłaty, wydały decyzje, między innymi, na podstawie przepisów Uchwały Rady Powiatu w P. z dnia [...] marca 2002 r. nr XLV/362/02 w sprawie określania zasad zwalniania rodziców z opłat za pobyt dziecka w placówkach opiekuńczo-wychowawczych.
Przedmiot tej uchwały wskazuje, że zawiera ona przepisy powszechnie obowiązujące na terenie powiatu p. i dotyczy zasad opłacania przez podmioty w niej określone – rodziców oraz opiekunów prawnych dzieci umieszczonych w placówkach opiekuńczo-wychowawczych – kosztów pobytu dzieci w tych placówkach. Uchwała ta należy więc do kategorii przepisów prawa miejscowego, stanowionego przez powiat w rozumieniu art. 40ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 1998 r. nr 91- poz. 578 ze zm.). Uwzględniając ustawę z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U nr 62 poz. 718 ze zm. ) oraz art. 44 ustawy o samorządzie powiatowym, zgodnie z którym zasady i tryb ogłaszania aktów prawnych prawa miejscowego określa ustawa z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych..., należy stwierdzić, że zamieszczone w § 4 uchwały Rady Powiatu w P. z dnia [...] marca 2002 r. postanowienie, że "Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia", narusza art.4 ust.1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych..., zgodnie z którym przepisy prawa miejscowego wchodzą w życie po upływie 14 dni od ich ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym, chyba, że dany akt normatywny określi termin dłuższy.
Zgodnie z art. 88 ust.1 Konstytucji RP, warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie. Oznacza to, że przepis prawa nie ogłoszony nie wchodzi w życie, a data ogłoszenia przepisu jest datą początkową, od której może on obowiązywać. W konsekwencji, ustalając opłatę za pobyt syna skarżącej w placówce opiekuńczo-wychowawczej organy orzekające powinny były ustalić, kiedy Uchwała Rady Powiatu w P. weszła w życie i od kiedy przedmiotowa opłata mogła zostać naliczona. Akta sprawy nie zawierają żadnej informacji, kiedy uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym oraz kiedy weszła w życie, a okoliczność ta ma podstawowe znaczenie dla ustalenia opłaty w sposób prawidłowy.
Ponadto Sąd zwraca uwagę, że wskazane w rubrum decyzji organu I instancji, jako podstawa prawna rozstrzygnięcia, obwieszczenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 sierpnia 2001 r. i z dnia 14 maja 2002 r. w dacie orzekania utraciły moc obowiązującą.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 lit. "c" cytowanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
W trybie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ B. Popowska /-/ E. Makosz-Frymus
KP
Powołane przepisy
art. 33art.43 ust.1art.45art.47art. 138 § 1 pkt 1 kpart. 134 § 1 ustawyart. 40uart. 44 ustawyart.4 ust.1 ustawyart. 88 ust.1 Konstytucjiart. 145 § 1art. 152
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło