IV SA/Po 133/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant Sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 21 lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych, 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu na rzecz skarżącej M. K. kwotę 240 zł ( dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/E. Kręcichwost – Durchowska /-/P. Miładowski /-/E. Makosz - Frymus Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznając skargę M. K., wyrokiem z 11 października 2007r. w sprawie sygn. akt IV SA/Po 132/07 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z 21 grudnia 2006r. nr SKO-2059/06 oraz poprzedzająca ją decyzję Wójta Gminy w Ostrowie Wielkopolskim z 17 listopada 2006r. nr [...]. Rozpoznając ponownie sprawę Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ostrowie Wielkopolskim decyzją nr [...] z 15 stycznia 2008r., na podstawie art. 2 pkt 4, art. 15b i art. 20 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006r., nr 139, poz. 992 ze zm., dalej: u.ś.r.), przyznał M. K. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 505, 80 zł miesięcznie na okres od 1 września 2004r. do 31 stycznia 2005r. W uzasadnieniu organ odniósł się do wniosku skarżącej z 14 listopada 2007r., w którym domagała się ona spłaty zaległego dodatku za okres 5 miesięcy wraz z odsetkami, wskazując, że odsetki jej nie przysługują, bowiem obowiązek wypłaty świadczenia powstał dopiero po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji w części dotyczącej przyznania odsetek za zwłokę i wniosła o jej zmianę poprzez orzeczenie, że przysługują jej odsetki za zwłokę od kwoty 2.529 zł za okres od 18 lutego 2005r. do dnia zapłaty. Decyzją nr [...] z 21 lutego 2008r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, podzieliło argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Wskazano, że ani przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują orzekania w takich sytuacjach o odsetkach. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skarżąca zarzuciła naruszenie art. 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania odsetek za zwłokę. Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, jednak z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Zarówno z twierdzeń skarżącej, jak i z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że decyzja pierwszoinstancyjna obok merytorycznego rozstrzygnięcia przyznającego dodatek do zasiłku rodzinnego, nie zawierała rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek za zwłokę od powyższego świadczenia pieniężnego. Organ odniósł się do tej kwestii jedynie w ramach rozważań prawnych w uzasadnieniu decyzji, nie wydając jednak władczego rozstrzygnięcia w tym zakresie w sentencji orzeczenia. Z pisma zatytułowanego jako "odwołanie" wynika, że skarżąca domaga się rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek – o orzeczenie, że przysługują jej odsetki za zwłokę od kwoty 2.529 zł za okres od 18 lutego 2005r. do dnia zapłaty. Sąd wskazuje, że obowiązkiem organów tak I, jak II instancji, jest badanie rzeczywistej intencji strony postępowania. Skoro skarżąca wniosła pismo zatytułowane jako odwołanie, a jednocześnie z treści tego pisma wprost wynika, że dotyczy ono kwestii nierozstrzygniętych decyzją nr [...] z 15 stycznia 2008r., to mając na uwadze, że przedmiotowa decyzja nie byłą decyzją częściową, organ winien rozważyć zastosowanie art. 111 § 1 k.p.a. Wskazany przepis stanowi, że strona postępowania administracyjnego może, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia, bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Jeżeli organ I instancji – tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – błędnie przyjmie, że żądanie uzupełnienia decyzji jest w istocie odwołaniem i przekaże je organowi odwoławczemu, to na organie II instancji ciążyć będzie obowiązek ustalenia rzeczywistych intencji strony (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23.03.2005 r. sygn. akt I SA 1630/03, publ.: LEX 189162, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 06.05.2004r., sygn. akt II SA/Gd 134/01, publ.: LEX nr 299225). Postępowanie odwoławcze składa się z trzech faz: wstępnej, postępowania wyjaśniającego i wydania decyzji. Jak wynika z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy w pierwszej fazie zobowiązany jest do ustalenia, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Ocena charakteru pisma winna zostać dokonana przez organ odwoławczy już w fazie wstępnej. Zagadnienie prawne powstałe na gruncie powyższych przepisów było przedmiotem rozważań sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego. Wypracowane w ten sposób stanowisko judykatury jest jednolite i utrwalone, a w ocenie Sądu zasługuje na aprobatę i znajduje zastosowanie także w niniejszej sprawie. Pogląd ten sprowadza się do przyjęcia, że organ odwoławczy, któremu przedstawiono odwołanie, co do którego istnieją uzasadnione wątpliwości, czy nie winno być traktowane jako wniosek o uzupełnienie decyzji, powinien wyjaśnić rzeczywiste intencje strony. W razie popierania odwołania powinien stwierdzić jego niedopuszczalność zgodnie z przytaczanym art. 134 k.p.a.. Natomiast w razie ustalenia, że chodzi o żądanie uzupełnienia decyzji organu I instancji, organ II instancji powinien umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 105 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. (por. postanowienie SN z 07.07.1988r., sygn. akt III AZP 10/88, publ.: OSNC 1990/9/116, Wyrok NSA z dnia 14.03.2002 r. sygn. akt I SA 2126/00, publ.: LEX nr 81748, wyrok WSA w Warszawie z dnia 23.03.2005 r. sygn. akt I SA 1630/03, publ.: LEX 189162, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 06.05.2004r., sygn. akt II SA/Gd 134/01, publ.: LEX nr 299225). Reasumując i mając na uwadze, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd wskazuje, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien traktować pismo strony dotyczące żądań nierozstrzygniętych decyzją pierwszoinstancyjną, jako żądanie uzupełnienia tej decyzji, a nie jako odwołanie. O charakterze pisma decyduje bowiem, nie nazwa pisma, ani też powołane podstawy prawne, lecz żądany przedmiot uzupełnienia (por. wyrok NSA z 22.02.2001r., sygn. akt V SA 2415/00, LEX nr 50127). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że przy wydawaniu decyzji nr [...] z 21 lutego 2008r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach orzeczono jak w punkcie 2 wyroku zgodnie z art. 200 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002r., nr 163, poz. 1349 ze zm.) /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ P. Miładowski /-/ E. Makosz-Frymus MZ