IV SA/Po 137/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata oraz radcy prawnego w sprawie ze skargi R.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P., odmówić ustanowienia radcy prawnego i umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/D.Mataczyński Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 3 lutego 2009r. odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez R.P. od wyroku tut. Sądu z dnia 13 listopada 2008r., w którym orzeczono o oddaleniu skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący wraz z zażaleniem na wskazane wyżej postanowienie Sądu z dnia 3 lutego 2009r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata oraz radcy prawnego. Z informacji zawartych w formularzu wniosku oraz w aktach sprawy wynika, że Wnioskodawca nie ma żadnego majątku ani dochodu. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 239 ust 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa), nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając fakt, że przedmiotem niniejszej sprawy jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania w sprawie dotyczącej świadczeń z pomocy społecznej, postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa umorzyć. Powyższe oznacza, że złożony wniosek taktować należy jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uregulowane są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenie postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa na wnioskodawcy. Oceniając informacje przedłożone przez Wnioskodawcę, a w szczególności deklarowany brak dochodu stwierdzić należy, że może on zostać uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Mając na uwadze złożenie przez R.P. wniosku o ustanowienie adwokata i radcy prawnego zauważyć należy, że kompetencje i przygotowanie zawodowe każdego z tych profesjonalnych pełnomocników zapewniają stronie właściwy poziom reprezentacji. Obie grupy pełnomocników należą również do grona osób uprawnionych do złożenia ewentualnego zażalenia na postanowienie tut. Sądu z dnia 3 lutego 2009r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. Uznając więc spełnienie przez Wnioskodawcę przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, umarzając postępowanie w zakresie kosztów sądowych, postanowiono przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i odmówić ustanowienia radcy prawnego. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. /-/D.Mataczyński