IV SA/Po 1418/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-05-30

Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Paweł Miładowski, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca znaczący majątek w postaci nieruchomości i wartościowych przedmiotów, mimo niskich dochodów, może ubiegać się o zasiłek stały z pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, mimo niskich dochodów, niezasadnie ubiegał się o zasiłek stały, ponieważ dysponował znacznym majątkiem w postaci nieruchomości i wartościowych przedmiotów. Pomoc społeczna ma na celu umożliwienie przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych przy wykorzystaniu własnych zasobów, a nie unikania kosztów związanych z zarządzaniem majątkiem czy postępowaniem spadkowym.
Stan faktyczny
T. M. złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego, który został odmówiony przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, a następnie utrzymany w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organy uznały, że skarżący, mimo niskich dochodów, posiadał znaczący majątek w postaci współwłasności domu jednorodzinnego i wartościowych przedmiotów, co wykluczało przyznanie świadczenia. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów KPA poprzez nieodniesienie się do jego zarzutów odwoławczych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant: sekretarz sąd. Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2006 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego o d d a l a s k a r g ę /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/G.Radzicka /-/P.Miładowski Sygn. IV SA/Po 1418/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. odmówił T. M. przyznania zasiłku stałego. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskodawca legitymuje się orzeczeniem o zaliczeniu go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, a orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały. Ponadto sytuacja dochodowa kwalifikuje wnioskującego do przyznania mu pomocy finansowej. Jednakże organ stwierdził, że wnioskodawca posiada zasoby w postaci wartościowych przedmiotów i domu jednorodzinnego. Z odpisu skróconego księgi wieczystej KW Nr [...] wynika, że T. M. jest w ¼ części właścicielem działek nr [...] i [...], stanowiących teren zabudowany i niezabudowany, grunt orny o obszarze [...] ha, a z informacji z Urzędu Miejskiego Wydziału Podatkowego wynika, że powierzchnia domu jednorodzinnego zamieszkałego przez wnioskodawcę wynosi [...] m2. Budynek składa się z [...] pokoi, kuchni i łazienki, jego wartość w cenie wolnorynkowej kształtuje się w granicach ok. 200.000, 00 zł. Podczas wywiadów środowiskowych przeprowadzonych u matki wnioskodawcy ( za jej życia) stwierdzono posiadanie mebli, obrazów i biżuterii o znacznej wartości. Według oświadczenia wnioskodawcy, jest on prawdopodobnie jedynym spadkobiercą domu po rodzicach, a przedmioty znajdujące się w domu zostały częściowo sprzedane przez niego, częściowo zastawione w lombardzie. W domu znajdują się nadal wartościowe, zabytkowe meble. Z uwagi na powyższe organ stwierdził, że wnioskodawca nie wykorzystał własnych możliwości, zasobów i przysługujących uprawnień – np. nie sprzedał, bądź nie wynajął części domu, a zajmowanie tak dużej powierzchni przez dwie osoby jest nieuzasadnione w sytuacji ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej. Stąd stwierdzona dysproporcja między udokumentowaną wysokością dochodu, a sytuacją majątkową wnioskodawcy, stała się podstawą negatywnego rozpatrzenia wniosku. Od powyższej decyzji odwołał się T. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie zasiłku. Podał, że rzeczywisty obszar nieruchomości położonej przy ul. P. wynosi [...] ha, a powierzchnia mieszkalna domu, który składa się z 5 pokoi, kuchni i łazienki, wynosi [...] m2. Wskazał, że [...] pokoje zajmuje on sam, [...] pokoje żona, z którą żyje od kilku lat w separacji faktycznej, a [...] pokój – siostrzenica żony w zamian za opiekę i pomoc wobec jego osoby, gdyż jest osobą niepełnosprawną, wymagającą opieki i pomocy ze strony innej osoby. Z uwagi na opisaną sytuację nie ma możliwości uzyskiwania z nieruchomości jakiegokolwiek dochodu, np. z tytułu wynajmu pomieszczeń. Nie ma także możliwości sprzedaży bądź zamiany nieruchomości, gdyż do tego niezbędne jest uregulowanie stosunków własnościowych, a w jego sytuacji materialnej nie stać go na przeprowadzenie kosztownego postępowania spadkowego. Odwołujący podał także, że część wartościowych przedmiotów została sprzedana jeszcze za życia jego matki z przeznaczeniem na jej leczenie i utrzymanie, a część – zastawił on sam w lombardzie, aby uzyskać środki na zakup koniecznych mu lekarstw. W domu nie znajdują się żadne wartościowe meble lub obrazy. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...] września 2004 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję i w pełni podzieliło argumentację organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji obrazę przepisów art. 7 i 77 KPA poprzez nie odniesienie się do zarzutów odwołania. T. M. zaprzeczył aby był w posiadaniu wartościowych przedmiotów bądź majątku, którym mógłby dysponować. W konkluzji wnosił o uchylenie obu decyzji. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Jest niespornym, że organ I instancji ustalił, że skarżący w dacie rozstrzygania sprawy był współwłaścicielem nieruchomości składającej się z dwóch działek o łącznej powierzchni 0.0941 ha, w tym nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym o powierzchni [...] ha. Z uwagi na to, że [...].05.2004 r. zmarła druga współwłaścicielka nieruchomości Z. M. – matka skarżącego nie pozostawiając testamentu, organ zasadnie mógł stwierdzić, że skarżący jest wyłącznym właścicielem nieruchomości, w tym domu odpowiednio wyposażonego, co potwierdził wywiad środowiskowy oraz sam skarżący w przesłuchaniu strony ( k 19). Organ ustalił nadto, że po śmierci matki skarżący wartościowe rzeczy zastawiał w lombardzie i odmówił wyjaśnienia jakie kwoty z tego tytułu uzyskał. Ustalono nadto, że powierzchnia domu wynosi [...] m2 (k 14 akt). W ocenie Sądu, organ przy tak ustalonym stanie faktycznym miał podstawy do odmowy przyznania zasiłku stałego na podstawie art. 12 ustawy z 12 marca 2004 r. (Dz.U. z 2004 r. nr 64 poz. 593 ze zm.) gdyż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Niezasadny jest zarzut, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu. T. M. zarzucił bowiem, że postępowanie spadkowe jest kosztowne. Organ odwoławczy wyjaśnił jednak, że samo stwierdzenie nabycia praw do spadku jest związane z minimalnymi kosztami. Powierzchnia domu uzasadnia podjęcie kroków z wynajęciem jego części, w sytuacji kiedy skarżący nie chce domu zbyć bądź zamienić na inny obiekt. Art. 12 ustawy o pomocy społecznej ocenę dysproporcji między udokumentowanym dochodem, a sytuacją majątkową osoby ubiegającą się o pomoc pozostawia pracownikowi socjalnemu. W niniejszej sprawie troje pracowników socjalnych nie określając wartości wyposażenia domu określili je jako dostatnie. Jest oczywistym, że osoby zatrudnione w Ośrodkach pomocy społecznej posiadają umiejętność obiektywnej oceny domu czy mieszkania dostatnio wyposażonego czy też ubogiego zarówno w meble czy podstawowe sprzęty. Skarżący dysponując określonym - jak to ustalono dość znacznym majątkiem niezasadnie zwraca się o pomoc społeczną. Organy administracji publicznej udzielając pomocy społecznej i korzystając ze środków finansowych Państwa muszą starannie rozważać czy pomoc ma być udzielona na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych, czy też w tym celu aby skarżący unikał zapłacenia podatku spadkowego. Strona, zwracając się o pomoc społeczną musi być, w ocenie organów tę pomoc przyznających w potrzebie, nie może natomiast przeprowadzać kalkulacji sytuacji dla siebie najkorzystniejszej. Uznając więc, że zarzuty skargi nie zdołały podważyć zasadności rozstrzygnięć organów administracji publicznej, a także, że nie naruszono przepisów art. 7, 77 i 80 KPA – na zasadzie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/G.Radzicka /-/P.Miładowski KP

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło