IV SA/Po 145/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zasiłku celowego postanawia odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej WSA w Poznaniu) wyrokiem z dnia 30 marca 2011 r. oddalił skargę S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zasiłku celowego. Postanowieniem z dnia (...) r. przyznano Skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, w związku z czym Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu do prowadzenia niniejszej sprawy wyznaczyła adw. M. S Wyznaczony w sprawie pełnomocnik wraz ze skargą kasacyjną złożoną w dniu (...) r. (data stempla pocztowego k.101) zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Poznaniu z dnia 30 marca 2011 r. Według oświadczenia, zawartego w uzasadnieniu wniosku, adw. M. S o wyznaczeniu Jej pełnomocnikiem w sprawie S. R. dowiedziała się z pisma Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia (...) r. , doręczonego w dniu (...) r. (k.88). Pełnomocnik ustanowiony z urzędu nawiązał ze Skarżącym kontakt listowny i telefoniczny, zapoznał się z aktami sprawy oraz odbył ze Skarżącym spotkanie w siedzibie Kancelarii. Czynności te umożliwiły sporządzenie skargi kasacyjnej w najbliższym możliwym terminie, przy uwzględnieniu okresu urlopowego oraz konieczności zapewnienia terminowej pomocy prawnej klientom z wyboru w jednoosobowej Kancelarii. Przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała w dniu (...) r. w związku z tym, zdaniem pełnomocnika, należy stwierdzić, iż określony w art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., daje ppsa) siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu został zachowany. Zarządzeniem Sądu z dnia (...) r. wezwano pełnomocnika Skarżącego adw. M. S. o uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez wskazanie w jakiej dacie nawiązała kontakt telefoniczny i listowny ze Skarżącym (bilingi rozmów telefonicznych oraz potwierdzenia nadania i odbioru korespondencji prowadzonej ze Skarżącym), kiedy odbyła spotkanie w siedzibie Kancelarii ze Skarżącym, w jakiej dacie zapoznała się z aktami sprawy w tutejszym Sądzie (kontrolka udostępniania akt do wglądu), a także wskazanie w jakim okresie przebywała na urlopie i czy urlop uniemożliwił Jej podjęcie czynności w niniejszej sprawie pod rygorem odrzucenia wniosku (art. 88 ppsa) W odpowiedzi na zarządzenie pełnomocnik Skarżącego podała, iż akta sprawy o sygn. akt IV SA/Po 145/11 przeglądała w WSA w Poznaniu w dniu (...) r., co potwierdza kontrolka akt udostępnionych do wglądu w wydziale informacji sądowej WSA w Poznaniu i sporządziła fotokopię całości akt sprawy w celu zapewnienia sobie swobodnego wglądu do akt i możliwości szczegółowego zapoznania się ze sprawą w późniejszym terminie. W tym dniu pełnomocnik Skarżącego wystosowała także do S. R. pismo z prośbą o kontakt, które nadano pocztą zwykłą (nie rejestrowaną). Po otrzymaniu ww. pisma S. R. około (...) r. skontaktował się telefonicznie z pełnomocnikiem. Skarżący korzystał z cudzego telefonu na zasadzie użyczenia i aktualnie nie potrafił sobie przypomnieć czyj to był telefon oraz o jakim numerze. W tej sytuacji pełnomocnik nie miała możliwości ustalenia w oparciu o bilingi dokładnej daty nawiązania kontaktu telefonicznego ze Skarżącym. Skarżący cierpi na zaniki pamięci, która to okoliczność wynika z dokumentacji medycznej znajdującej się w aktach sprawy. Podczas ww. rozmowy telefonicznej ustalono termin wizyty w Kancelarii na dzień (...) r. W celu odbycia spotkania z pełnomocnikiem, Skarżący z uwagi na niezdolność do samodzielnej egzystencji musiał korzystać z pomocy swojego opiekuna J. R., który przywiózł go do Kancelarii. W dniu (...) r. pełnomocnik ponownie kontaktowała się ze Skarżącym w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących stanu faktycznego sprawy. Pełnomocnik dzwoniła na domowy telefon Skarżącego o nr (...), co wynika z bilingu. Po wyjaśnieniu wątpliwości dotyczących stanu faktycznego pełnomocnik sporządziła kasację, której opracowanie zostało zakończone w dniu (...) r. Przerwa urlopowa w miesiącu sierpniu nie uniemożliwiła pełnomocnikowi podjęcia czynności w przedmiotowej sprawie, ponieważ pomimo jej trwania pełnomocnik podejmowała czynności zmierzające do terminowego wywiązania się z nałożonych obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 §1 zd. 1 ppsa jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sadowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednym z warunków skuteczności wniosku o przywrócenie terminu jest dochowanie, określonego w art. 87 § 1 ppsa terminu do wniesienia tego wniosku, tj. siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ppsa). Wniosek spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 ppsa). Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 ppsa, a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W świetle przytoczonych wyżej przepisów należy wskazać, iż przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku, Sąd jest zobligowany ustalić, czy pismo zostało złożone w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Ustaleniu podlega moment, kiedy w rzeczywistości (obiektywnie) ustała przyczyna uchybienia terminu do dokonania czynności. Oczywistym jest, że analizując tę okoliczność Sąd nie przeprowadza postępowania dowodowego z własnej inicjatywy, ale zasadniczo zobligowany jest opierać się na twierdzeniach wnioskodawcy popartych stosownymi dowodami, a także dowodami zgromadzonymi w toku całego postępowania. Jeżeli na skutek zbadania wszystkich okoliczności, Sąd dojdzie do przekonania, że przyczyna niezawinionego uchybienia terminowi ustała wcześniej, niż wskazuje wnioskodawca ustala, czy pomimo tego wniosek został złożony w terminie siedmiodniowym od tej daty. Pozytywny wynik przeprowadzonej analizy powoduje, że Sąd w dalszej kolejności bada wniosek merytorycznie. Jeżeli zaś dojdzie do przekonania, że strona dokonała wspomnianej czynności po upływie siedmiodniowego terminu wniosek podlega odrzuceniu. Należy przy tym zaznaczyć, że odrzucając na wspomnianej podstawie wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności, sąd nie musi określić dokładnej daty dziennej ustania przyczyny jego uchybienia. Ważne, aby ustalił, że przyczyna uchybienia terminu ustała wcześniej, niż na siedem dni przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do jej dokonania. Istnieją wszakże przypadki, że strona przez swoje zachowanie w określonym przedziale czasowym eksponowała zdolność podjęcia czynności zmierzających do złożenia wniosku. Brak zaś możliwości wyznaczenia konkretnej daty, kiedy taki stan się rozpoczął (patrz: postanowienie NSA z 13 października 2010 r. sygn. akt I OZ 769/10, opubl. LEX nr 742027) Zgodnie z treścią art. 244 § 2 ppsa w brzmieniu obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r. ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Można więc przyjąć, że co do zasady już w dacie ustanowienia przez Sąd określonego podmiotu pełnomocnikiem rozpoczyna bieg termin, w którym miał on możliwość wniesienia skargi kasacyjnej i równoczesnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do jej złożenia (patrz: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Komentarz" wydanie 4, Warszawa 2011, s. 284). W niniejszej sprawie adw. M. S. pismem z dnia (...) r. została poinformowana przez tutejszy Sąd, iż została w ramach prawa pomocy wyznaczona pełnomocnikiem S. R. Pismo to pełnomocnik odebrała w dniu (...) r. Zatem gdyby wziąć powyższe pod uwagę należałoby termin do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu liczyć od dnia otrzymania pisma o ustanowieniu Jej pełnomocnikiem Skarżącego. Abstrahując jednak od powyższego wskazać należy, iż z aktami sprawy pełnomocnik Skarżącego zapoznała się w dniu (...) r. przeglądając je i sporządzając ich fotokopie, co wynika z pisma pełnomocnika Skarżącego z dnia (...) r. oraz z załączonej do akt kserokopii "Kontroli akt udostępnianych do wglądu w Wydziale Informacji Sadowej WSA w Poznaniu". Od tej daty, więc, zdaniem Sądu, pełnomocnik miała możliwość podjęcia działań zmierzających do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, bez konieczności kontaktu ze Skarżącym. Zatem w ciągu 7 dni od zapoznania się z aktami sprawy, a więc najpóźniej w dniu (...) r. pełnomocnik z urzędu mogła złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Niezależnie jednak od powyższego, Sad wskazuje, iż po zapoznaniu się z aktami sprawy w WSA w Poznaniu w dniu (...) r., pełnomocnik kontaktowała się ze Skarżącym około (...) r. – telefonicznie, (...) r. – osobiście w kancelarii i (...) r. ponownie telefonicznie. W związku z tym nawet gdyby przyjąć najkorzystniejszą dla pełnomocnika Skarżącego datę, od której należałoby liczyć termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej to i tak wniosek ten należałoby uznać za spóźniony, bowiem ostatni kontakt ze Skarżącym w celu wyjaśnienia wątpliwości związanych ze stanem faktycznym sprawy miał miejsce w dniu (...) r., na co wskazuje załączony do pisma z dnia (...) r. wyciąg z bilingu, w związku z tym wniosek o przywrócenie terminu należało złożyć najpóźniej w dniu(...) r., a nie jak uczyniła to pełnomocnik w dniu (...) r. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej został wniesiony po upływie terminu i jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu, na zasadzie art. 88 ppsa.