IV SA/Po 158/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2025 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 30 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych oddala skargę w całości. Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również jako organ II instancji i WWINB) decyzją z 30 grudnia 2024 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. P. (dalej również skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej PINB, organ I instancji) z 18 października 2024 r. znak [...], którą organ nakazał K. P. wykonanie robót budowlanych w celu doporowadzenia wykonanych robót budowlanych, polegających na nadbudowie budynku mieszkalnego w miejscowości W. przy ul. [...], dz. nr [...], do stanu zgodnego z prawem, tj. rozbiórkę części dachu wystającej poza lico ściany zewnętrznej przedmiotowego budynku usytuowanej przy granicy z działką nr [...] oraz wykonanie jego zakończenia zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami w terminie do dnia 31 grudnia 2025 r. Decyzja WWINB zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Działając na skutek sygnalizacji, pracownicy PINB w dniu 29 lipca 2021 r. przeprowadzili kontrolę budynku mieszkalnego w miejscowości W. ul. [...] b, na dz. nr [...], należącego do K. P.. Podczas kontroli ustalono, że budynek mieszkalny został wybudowany w oparciu o decyzję Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy [...] z 6 stycznia 1984 r. Nr [...]. Nadto na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia 10 stycznia 2006 r. nr [...] budynek został nadbudowany. Inwestor (K. i J. D.) zawiadomili skutecznie o zakończeniu budowy (nadbudowy). Kontrolujący ustalili, że w ścianie na granicy z działką nr [...] znajduje się otwór okienny o wym. 0,6 m x 1,22 m. Wg oświadczenia aktualnego właściciela (K. P. która nabyła nieruchomość w drodze darowizny w dniu 28 maja 2020 r. od rodziców - K. i J. D.) otwór okienny znajduje się w ścianie od początku istnienia budynku, co potwierdza projekt budowlany stanowiący załącznik do decyzji Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy [...]. Wg wiedzy K. P. projekt nadbudowy nie obejmował zamurowania przedmiotowego otworu okiennego, a otwór ten nie został naniesiony na rysunek przedstawiający elewacje budynku przez pomyłkę. Podczas kontroli stwierdzono, że elementy dachu (2 krokwie, 2 murłaty, 2 płatwie) wystają ok. 30 cm. (ok. 25 cm od ocieplenia) poza lico ściany znajdującej się na granicy z działką nr [...]. Inwestor wykonał ścianę szczytową pełniącą funkcję ogniomuru niezgodnie z projektem budowlanym stanowiącym załącznik do decyzji Starosty. Wg oświadczenia skarżącej, po zakończeniu nadbudowy jedynymi robotami była wymiana podbitki w terminie wrzesień - październik 2020 r.. Pismem z dnia 26 sierpnia 2021 r. PINB zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nadbudowy budynku mieszkalnego w m. W. , przy ul. [...], dz. nr [...]. W dniu 14 października 2021 r. stawił się R. A. (sąsiad, wykonawca części robót), który wskazał, m.in. że dach przybrał obecną formę w wyniku nadbudów w 2006 r., a otwór okienny w ścianie graniczącej z działką nr [...] znajduje się od początku istnienia przedmiotowego budynku. W dniu 17 grudnia 2021 r. stawił się J. D., który oświadczył podobnie jak R. A., nadto wskazał, że po zakończeniu budowy budynku odbyła się kontrola z Urzędu Miasta i Gminy [...], a o zakończeniu nadbudowy zawiadomiony był PINB. W dniu 19.01.2022 r. PINB zawiadomił strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów. Pismem z 27 stycznia 2022 r. R. A. zgłosił uwagę, że styropian wisi na jego działce [...] cm, a dach licząc od muru wysunięty jest o 35 cm. Organ powiatowy wezwał S. K. (kierownika nadbudowy) do złożenia wyjaśnień. Wezwany w dniu 17 maja 2022 r. oświadczył, że nie pamięta przebiegu nadbudowy, z uwagi na upływ czasu i dużą ilość prowadzonych budów. W piśmie z 13 lipca 2022 r. R. A. wniósł o zabranie ocieplenia. W dniu 22 listopada 2022 r. PINB ponownie przeprowadził kontrolę budynku mieszkalnego. Wg oświadczenia męża właścicielki - S. P., ściana budynku od strony działki nr [...] została docieplona styropianem grubości 5 cm, w październiku 2020 r. i nie ma wiedzy czy ocieplenie wystaje poza działkę inwestycyjną. S. P. przedłożył podczas kontroli pismo mgr inż. J. G. (upr. bud. [...]), w sprawie ocieplenia. PINB postanowieniem z 8 sierpnia 2023 r. znak [...], nałożył na K. P. obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 1 grudnia 2023 r. ekspertyzy obiektu budowlanego tj. budynku mieszkalnego w m. W. , przy ul. [...] b, dz. nr [...], sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności w oparciu o obowiązujące przepisy prawa w zakresie: . zgodności wykonanych robót budowlanych stanowiących odstępstwo od decyzji Starosty [...] z dnia 10 stycznia 2006 r. nr [...] znak [...], tj. część dachu oraz ściany (docieplenie i okno) od strony działki nr [...], z obowiązującymi przepisami, . proponowanych rozwiązań mających na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami, W wyniku rozpoznania zażalenia K. P. WWINB postanowieniem z 25 września 2023 r. znak [...] uchylił ww. postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. WWINB nie podzielił bowiem stanowiska PINB, że wystarczającym uzasadnieniem dla nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy, jest umożliwienie wyboru dogodnego dla właścicieli sposobu usunięcia. W następstwie powyższego PINB wezwał K. P. do wskazania jaki rodzaj materiału zastosowano w celu wykonania izolacji termicznej ściany budynku mieszkalnego w miejscowości W. ul. [...] b, na dz. nr [...], od strony działki nr [...]. W odpowiedzi na powyższe skarżąca przedłożyła fakturę za zakup materiałów budowlanych. W dniu 22 maja 2024 r. PINB zwrócił się do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej o materiały pozwalające określić położenie elementów budynku względem granic nieruchomości inwestycyjnej. Materiały przekazano przy piśmie z dnia 6 czerwca 2024 r. W dniu 21 czerwca 2024 r. PINB wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień w zakresie okoliczności wykonania izolacji termicznej ściany budynku mieszkalnego od strony działki sąsiedniej. Skarżąca w dniu 29 maja 2024 r. oświadczyła do protokołu, że nie pamięta budowy budynku. Ponadto dodała, że nie posiada wiedzy w zakresie podziału działki [...] na działkę nr [...] i [...], a okno w pralni nie zostało zamurowane i wybite na nowo. Według wiedzy skarżącej jej mąż przed rozpoczęciem ocieplenia ściany na granicy uzyskał zgodę ustną od obojga właścicieli działki [...] tj. B. i R. A.. W wyniku powyższych zgód ustalono, że ocieplenie ściany może być wykonane pod warunkiem zastosowania styropianu o nie większej grubości niż 5 cm. Po uzyskaniu zgody skarżąca przystąpiła z mężem do prac ociepleniowych, które były wykonywane przez firmę budowlaną w październiku 2022 r., podczas których Państwo A. nie zgłaszali zastrzeżeń. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada wiedzy czy ocieplenie wystaje na działkę nr [...]. PINB, po zawiadomieniu stron o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów, w dniu 18 października 2024 r. wydał decyzję znak [...], którą, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm. – dalej p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – dalej k.p.a.), nakazał K. P. wykonanie robót budowlanych w celu doporowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku mieszkalnego w miejscowości W. przy ul. [...], dz. nr [...], do stanu zgodnego z prawem, tj. rozbiórkę części dachu wystającej poza lico ściany zewnętrznej przedmiotowego budynku usytuowanej przy granicy z działką nr [...] oraz wykonanie jego zakończenia zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami w terminie do dnia 31 grudnia 2025 r. K. P., kwestionując powyższą decyzję, wniosła odwołanie. Inspektor Nadzoru Budowlanego, uzasadniając wskazaną na wstępie decyzję z 30 grudnia 2024 r. nr [...], stwierdził, że PINB prowadził postępowanie administracyjne na podstawie przepisu art. 51 p.b., uzasadniając je wykonaniem nadbudowy z ruszeniem warunków technicznych w zakresie wykonania dachu wykraczającego poza lico ściany i poza granicę działki inwestycyjnej na działkę nr [...] i z niewykonaniem ogniomuru przewidzianego w projekcie. Jak wynika z § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 dalej – rozporządzenie) odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu lub gzymsu zwróconego w stronę tej granicy, a także do balkonu, daszku nad wejściem, galerii, tarasu, schodów zewnętrznych, rampy lub pochylni - z wyjątkiem pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych. Zatem, w przypadku budynku w granicy, niezachowanie odległości okapu od granicy sąsiedniej działki budowlanej narusza § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia. Uzasadnione jest zatem orzeczenie o obowiązku rozbiórki części dachu wystającej poza lico ściany zewnętrznej przedmiotowego budynku usytuowanej przy granicy z działką nr [...] oraz wykonanie jego zakończenia zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami. Przy czym WWINB zauważył, że wykonanie obróbki blacharskiej, zwłaszcza tam gdzie pojawiają się krawędzie powodujące ryzyko gromadzenia wody jest konieczne i służy zabezpieczeniu budynku przed negatywnym wpływem czynników atmosferycznych - głównie wilgoci w postaci deszczu lub topniejącego śniegu. Odnosząc się do kwestii dotyczącej niewykonania ogniomuru, WWINB podzielił stanowisko PINB, wskazując, że zgodnie z § 235 ust. 3 rozporządzenia w budynku z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem; przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia. Tymczasem projekt nadbudowy zatwierdzony decyzją z 10 stycznia 2006 r. nr [...] owszem przewidywał wyprowadzenie ściany zewnętrznej ponad pokrycie dachowe od strony działki nr [...], jednak pokrycie dachu wykonano z blachodachówki tj. materiału nierozprzestrzeniającego ognia (w projekcie również przewidziano pokrycie z blachodachówki). Skoro zatem wykonano pokrycie dachu z blachodachówki, brak projektowanego ogniomuru nie narusza przepisów rozporządzenia. Zatem zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno -budowlanym lub w przepisach. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2, w zw. z art. 51 ust. 7 p.b., przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem określając termin ich wykonania. K. P. wraz z S. P., kwestionując powyższą decyzję wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 3 czerwca 2025 r. odrzucił skargę S. P., gdyż nie posiada on przymiotu strony w niniejszej sprawie. Z akt wynika bowiem, że w trakcie postępowania działał on wyłącznie jako pełnomocnik żony i zaskarżona decyzja została doręczona S. P. jako pełnomocnikowi K. P.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak sprawowanej kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], nakazującą skarżącej wykonanie robót budowlanych w celu doporowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku mieszkalnego w miejscowości W. przy ul. [...], dz. nr [...], do stanu zgodnego z prawem, tj. rozbiórkę części dachu wystającej poza lico ściany zewnętrznej przedmiotowego budynku usytuowanej przy granicy z działką nr [...] oraz wykonanie jego zakończenia zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami w terminie do 31 grudnia 2025 r. Podstawę prawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowił art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Przepis ten, jak trafnie wskazał WWINB, znajduje zastosowanie m.in. do przypadku określonego w art. 50 ust. 1 pkt 4 tej ustawy tzn. w odniesieniu do wykonywania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegających od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. W tym miejscu zaznaczyć należy, ze roboty budowlane polegające na nadbudowie w należącym obecnie do skarżącej budynku prowadzone były w 2006 r. w związku z uzyskaniem decyzji Starosty [...] z 10 stycznia 2006 r. nr [...]. znak [...] W czasie czynności kontrolnych ustalono, że elementy wykonanego wówczas dachu przedmiotowego budynku (2 krokwie, 2 murłaty, 2 pławie) wystają ok. 30 cm poza lico ściany znajdującej się na granicy z działką nr [...] oraz że inwestorzy (rodzice skarżącej) wykonali w/w ścianę niezgodnie z zatwierdzonym projektem. Powyższe prace są już są zakończone, nie wydawano zatem w sprawie postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 p.b. wstrzymującego ich prowadzenie. Nadto w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że w 2020 r. wykonano ocieplenie budynku, zaś okno w ścianie granicznej znajduje się od początku istnienia budynku. Powyższe kwestie znajdują się jednak poza przedmiotem niniejszego postępowania, którego zakres określono w doręczonym stronom zawiadomieniu o wszczęciu postępowania i ograniczono do nadbudowy budynku na działce nr [...]. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z § 12 ust 6 rozporządzenia odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu lub gzymsu zwróconego w stronę tej granicy, a także do balkonu, daszku nad wejściem. Z kolei przepis § 12 ust 7 w/w rozporządzenia stanowi, iż w przypadkach, o których mowa w ust. 2 i 4, dopuszcza się zmniejszenie odległości okapu zwróconego w stronę granicy działki budowlanej do 1 m. Wykonany od strony działki sąsiedniej (działka [...]) w ściennie szczytowej w granicy z działką sąsiednią okap wystający poza lico ściany jest zatem niezgodny z w/w przepisem rozporządzenia i wydanym pozwoleniem na nadbudowę budynku należącego obecnie do skarżącej. W kwestii stwierdzonej w trakcie prowadzenia postępowania braku wyprowadzenia muru przeciwpożarowego na wysokość co najmniej 0,3 m ponad pokrycie dachu w ścianie budynku położonej w granicy z działką nr [...] zgodnie z projektem budowlanym, organy orzekające w sprawie uwzględniły regulację § 272 ust. 3 rozporządzenia, określającą obowiązek posiadania przez budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki ściany oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5 oraz przepis § 235 ust. 3 rozporządzenia ustalający sposób wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Z ustaleń faktycznych wynika, że budynek skarżącej położony bezpośrednio przy granicy działki w zatwierdzonym projekcie jego nadbudowy miał przewidziany ogniomur, co niewątpliwie mogło uzasadniać zastosowanie wskazanych regulacji. Dostrzec należy jednak, że ostatecznie pokrycie dachu wykonano z blachodachówki a więc z materiału nierozprzestrzeniającego ognia. Stąd też wobec braku stwierdzenia naruszenia przez skarżącą przepisów rozporządzenia, słusznym było odstąpienie przez organy orzekające w sprawie nakładania w tym zakresie obowiązków doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. W świetle ustaleń poczynionych przez organy nadzoru budowlanego w oparciu o zebrany materiał dowodowy należy stwierdzić, że wydane decyzje nie naruszają obowiązującego porządku prawnego. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.