IV SA/Po 159/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Bożena Popowska Protokolant sekr. sąd. Agata Tyll po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi J.N.-M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] nr [...] /-/B.Popowska /-/G.Radzicka /-/P.Miładowski KP Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił J.N.–M. zamieszkałej w P. przy ulicy [...] przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że J.N.–M. i jej mąż R.M. są właścicielami gospodarstwa rolnego w gminie P.-Z. i jest to jedyne źródło ich dochodów. W okresie od marca do maja 2005 r. osiągnęli łączny dochód 1.959,42 złotych a dochód miesięczny na osobę wynosił 326,57 złotych. R.M. w oświadczeniu majątkowym podał, iż w styczniu 2005 r. nabył samochód osobowy marki [...] z 2004 r. za kwotę 30.000 złotych. Uznając więc, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym małżonków M. – na podstawie art. 7 ust. 1, 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., nr 71, poz. 734 ze zm.) organ odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego. W odwołaniu od decyzji małżonkowie M. zarzucili, że pojazd jest im niezbędny do prowadzenia gospodarstwa rolnego, a jego nabycie nastąpiło ze sprzedaży części gospodarstwa rolnego. Skoro przedmiotowy samochód nie jest przedmiotem luksusu i służy do prowadzenia gospodarstwa rolnego, zdaniem odwołujących podstawą przyznania dodatku winien być faktycznie tylko wykazywany dochód. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję i podzieliło jej argumentację podkreślając, że dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem przyznawanym na rzecz osób, które nie są w stanie uiszczać należności związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. Organ podniósł również, że z akt sprawy wynika, że dnia [...] stycznia 2005 r. R.M. sprzedał część gospodarstwa rolnego za kwotę 82.000 złotych. Posiada więc środki na opłacenie czynszu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J.N.-M. zarzuciła, że dochody uzyskiwane z gospodarstwa rolnego kwalifikują ją do uzyskania dodatku. Natomiast pieniądze uzyskane ze sprzedaży części gospodarstwa rolnego zostały przeznaczone na nabycie pojazdu, spłatę zadłużenia w KRUS oraz modernizację mieszkania. W konkluzji skarżąca żądała przyznania dodatku. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogą się ostać. Rolą Sądu jest kontrola zaskarżonej decyzji z prawem. Sąd sprawując kontrolę sprawdza, czy organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego, a także czy postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zgodnie z wymogami proceduralnymi. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą ustaleń sądów administracyjnych są akta sprawy, nadesłane przez organy administracji publicznej (art. 106 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Tymczasem w aktach sprawy nie ma dokumentów oraz informacji zawartych w tychże dokumentach, na które powołuje się organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji. Mowa przede wszystkim o przywołanym w treści uzasadnienia akcie notarialnym wraz ze wskazywaną datą jego sporządzenia ([...] stycznia 2005 r.) oraz informacji dotyczącej sprzedania części gospodarstwa rolnego za kwotę 82.000 złotych. Sąd nie jest w stanie stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana w sposób prawidłowy, jeżeli nie może zweryfikować argumentów, na które powołuje się organ administracji. Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Celowi temu służą między innymi zasady postępowania zawarte w art. 7 i art. 77 §1 wymienionej ustawy, w myśl których organy administracji powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nadto mają one obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Problematykę dotyczącą dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Ustawa ta wskazuje kryteria, które muszą być spełnione, by dodatek mieszkaniowy został przyznany przez organ administracji publicznej. Dodatek mieszkaniowy przysługuje na podstawie tylko jednego z tytułów do lokalu mieszkalnego (art. 2 ust. 2 ustawy), jakie są wymienione w ustawie (art. 2 ust. 1 ustawy), o ile nie została przekroczona wysokość średniego miesięcznego dochodu, wskazana w art. 3 ust. 1 ustawy. Z przytoczonych przepisów wynika wola ustawodawcy – wyrażona użytym sformułowaniem "przysługuje" – ograniczenia uznaniowości organów administracji przy przyznawaniu, ustalaniu wysokości i wypłacaniu dodatków mieszkaniowych. Zarazem ustawodawca wskazał dwa wyjątki od zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych osobom, które spełniają kryteria ich uzyskania. Otóż właściwy organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy wykazywanymi niskimi dochodami a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe (art. 7 ust. 3 pkt 1 wymienionej ustawy), bądź jeżeli właściwy organ ustali, że faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż zadeklarowana (art. 7 ust. 3 pkt 2 tejże ustawy). Wydając decyzję z dnia [...] organ I instancji powołał się na pierwszą z wymienionych sytuacji, przy czym z akt administracyjnych wynika, że organ I instancji odmownie załatwił również wcześniejszy wniosek skarżących o dodatek mieszkaniowy. SKO nie odniosło się do argumentu strony zawartego w odwołaniu, że niezmienny w skali tego samego roku dochód skarżących raz został przez organ I instancji oceniony jako za wysoki aby otrzymać dodatek mieszkaniowy, przy czym później - w niniejszej sprawie – organ ponownie odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego, określając dochód skarżących jako niski. Tak arbitralne ustalenia organu administracji naruszają wskazywaną wcześniej, zawartą w art. 8 ustawy kodeks postępowania administracyjnego zasadę prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Według art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych właściwy organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego na podstawie ustaleń przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Zgodnie z §1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie sposobu przeprowadzania wywiadu środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego, a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu (Dz. U. nr 156, poz.1828), wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy. Tymczasem w aktach administracyjnych nie ma wypełnionego formularza wywiadu środowiskowego, (wzór jest określony w załączniku nr 1 do wspomnianego rozporządzenia), brak informacji o przeprowadzeniu wywiadu, jest tylko wypełniony i podpisany przez R.M. formularz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy (wzór oświadczenia... to załącznik nr 3 do rozporządzenia). W deklaracji o wysokości dochodów skarżący wskazali, że jedynym źródłem ich dochodu jest gospodarstwo rolne. Organy administracji w swoich decyzjach nie odniosły się do kwestii otrzymywania przez skarżących z tego tytułu płatności bezpośrednich w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., nr 6, poz. 40 ze zm.), przy czym skarżący w oświadczeniu z dnia 07 czerwca 2005 r. wskazywał, że dotacje z Unii Europejskiej w roku bieżącym otrzymał. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji przeprowadzi u skarżących wywiad środowiskowy zgodnie z przywołanym wyżej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury, w trakcie którego – zgodnie z §5 tego rozporządzenia - może zażądać od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego złożenia oświadczenia o stanie majątkowym. Wydając decyzję organ zastosuje kryteria określone w ustawie o dodatkach mieszkaniowych oraz aktach wykonawczych. Z tych względów uznając, że przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy uchybiono przepisom kodeksu postępowania administracyjnego wymienionym wyżej, co uniemożliwia prawidłową kontrolę przestrzegania przez organy administracji przepisów prawa materialnego, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ B. Popowska /-/ G. Radzicka /-/ P. Miładowski KP