IV SA/Po 159/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2012r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 5 marca 2013r. odrzucił skargę A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2012r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy a następnie postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2013 odrzucił własną skargę kasacyjną skarżącej na postanowienie tut. Sądu z dnia 5 marca 2013r. Do rozpoznania pozostał złożony przez skarżącą wraz z własną skargą kasacyjną wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, z którego wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, a źródłem ich utrzymania jest dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą i jej męża wynoszący łącznie [...] zł. Wnioskodawczyni opisując swój stan majątkowy wskazała, iż posiada dom o pow. [...] m2 o szacunkowej wartości [...] zł., działki budowlane o pow. [...] ha. o wartości [...] zł. i nieruchomość zabudowaną o pow. [...] ha (firma) o wartości rynkowej [...] zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała również, iż posiada oszczędności w kwocie [...] zł. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być więc udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala bowiem na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (por. M. Budachowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowo-administracyjnym, cz. II. Doradztwo Podatkowe 2005/9/51, Lex nr 49597). Zauważyć należy również, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżąca posiada wraz z mężem stałe źródło utrzymania z prowadzonej działalności gospodarczej przynoszący łączny dochód w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni posiada również znaczy majątek (dom, działki budowlane oraz firmę) o łącznej wartości [...] zł. oraz oszczędności w kwocie [...] zł. Powyższe dane dotyczące sytuacji finansowej skarżącej wykluczają w oczywisty sposób przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jak wspomniano bowiem wyżej prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.