IV SA/Po 160/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 marca 2012 r. sprawy ze skargi B. R. na zawiadomienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektoratu w Ś. W. z dnia [...] grudnia [...] r. nr [...] w przedmiocie bezprawnego działania organu postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. B. R. (dalej Skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA) skargę na "bezprawne działanie" Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektoratu w Ś. W. wyrażone w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] (dalej zawiadomienie z 29 grudnia 2012 r.) w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Jednocześnie Skarżąca, powołując art. 35a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) wniosła o wstrzymanie wszczętego postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Ubezpieczeń Społecznych zawisłych tam spraw za okres niezdolności do pracy z powodu długotrwałej, przewlekłej i postępującej choroby począwszy od [...] lipca 2001 r., która trwa do tej pory. W uzasadnieniu Skarżąca przytoczyła okoliczności faktyczne i prawne dla których Jej zdaniem nie jest możliwe opłacanie składek z tytułu niewykonywania żadnej pracy zarobkowej i braku uzyskiwania przychodu w okresie choroby uniemożliwiającej wykonywanie pracy (k. 5-11 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] lutego 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 §1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa). W uzasadnieniu organ administracji wyjaśnił, że podjął względem Skarżącej działania w zakresie dochodzenia należności nieuregulowanych przez płatnika składek i celem ich zabezpieczenia. Skierowanie skargi do rozpoznania przed sądem administracyjnym mogłoby znaleźć uzasadnienie wówczas, gdy stronie doręczona zostałaby decyzja administracyjna określająca zadłużenie i zostałby wyczerpany tryb postępowania z uwzględnieniem zarzutów zobowiązanego (k. 12-14 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Niezbędnym warunkiem merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi przez sąd administracyjny jest zawarcie zakresu skargi w obrębie jego kognicji. Stosownie do art. 1 ppsa, sądy administracyjne dokonują kontroli działania administracji publicznej. Kontrola ta zgodnie z art. 3 § 2 ppsa obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Do zakresu kognicji sądów administracyjnych ustawodawca zaliczył nadto sprawy określone w przepisach szczególnych (art. 3 § 3 ppsa) i spory o właściwość, o których stanowi art. 4 ppsa. Jedną z przesłanek odrzucenia skargi zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ppsa jest sytuacja, w której sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Złożenie skargi w przedmiocie nie mieszczącym się we właściwości sądu powoduje jej odrzucenie a limine bez badania dalszych wymogów formalno-merytorycznych. Jak zauważa się w orzecznictwie sądowym, niedopuszczalność z powodu braku właściwości sądu administracyjnego ma miejsce, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego (art. 3 § 2, 3 i art. 4 ppsa) albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu (art. 5 ppsa) lub też, gdy została wniesiona w sprawie podlegającej kognicji sądu powszechnego (postanowienie NSA z: 10.3.2006 r., II OSK 181/06; 19.10.2011 r., II GSK 2076/11, baza orzeczeń NSA). Opisana powyżej sytuacja braku właściwości sądu administracyjnego wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Zakwestionowane przez skarżącą zawiadomienie o wszczęciu postępowania z [...] grudnia 2011 r. nie stanowi żadnej z procesowych form działania administracji publicznej, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 1-3 ppsa. Nie jest ono również innym niż określone w pkt 1-3 aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej to wyłącznie takie, które skierowane są do zindywidualizowanego adresata znajdującego się w konkretnej sytuacji, odnosząc się do uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa i tym samym w sposób prawnie wiążący wpływając na sytuację prawną określonego podmiotu bądź przez to, że same tę sytuację wyznaczają, bądź przez to, że wywołują określony skutek prawny, jaki obowiązujące prawo wiąże z danym aktem lub czynnością (M. Bogusz "Pojęcie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA", Sam. Teryt. 2000 r., z. 1-2, s. 179-183). Zawiadomienie z [...] grudnia 2011 r. stanowi jedynie czynność prawną informującą Skarżącą o wszczętym postępowaniu, zapewniając Jej tym samym czynny w nim udział. Nie nakłada ono na Skarżącą jakichkolwiek obowiązków ani nie modyfikuje jej sytuacji prawnej, poza powiadomieniem Jej o posiadaniu przymiotu strony toczącego się postępowania. Poza tym należy zauważyć, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych zgodnie z art. 4778 § 1-2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 1964 r., nr 43, poz. 296 ze zm.) przynależą do właściwości sądów powszechnych, a nie administracyjnych. Skarżąca w skardze przywołuje szereg sygnatur spraw, toczących się z Jej udziałem przed Sądami ubezpieczeń społecznych, w których to sprawach Skarżąca korzysta z prawa do sądu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa odrzucił skargę. MZ