IV SA/Po 17/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2025 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę w całości. IV SA/Po 17/25 Uzasadnienie Prezydent Miasta P. decyzją z 11.09.2024 r. nr [...] 155212 wydaną na podstawie art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako k.p.a.) oraz art.1, art.2, art. 4, art. 5, art. 7, art.8, art. 10 ust. 1 i 2, art. 11, art. 16 ust.6, art. 20 ust. 1, art. 27 ust. 1, art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2407, dalej jako u.p.p.w.d. ) i art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2021 r. poz. 1981) oraz Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1465) po rozpatrzeniu sprawy z wniosku z dnia 24.02.2021 r. J. S. uchylił za okres od 01.06.2021 r. do 31.05.2022 r. prawo do świadczenia wychowawczego przyznanego na rzecz R. T. w dniu 26.03.2021 r. w sprawie nr [...] W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że wnioskiem z dnia 24.02.2021 r. J. S. (dalej jako skarżąca) zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz R. T.. Informacją z dnia 26.03.2021 r. nr [...] przyznano skarżącej świadczenie wychowawcze na rzecz R. T. w wysokości po [...] zł miesięcznie na okres od 01.06.2021 r. do 31.05.2022 r. Pismem z dnia 22.08.2024 r. nr [...] Wojewoda W. poinformował P. Centrum Świadczeń, iż w tej sprawie w stosunku do wniosków z dnia 24.02.2021 r. i 28.05.2021 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, od dnia 01.06.2021 r. do 31.05.2022 r. ponieważ ojciec dziecka - T. T. podlega ustawodawstwu [...] z tytułu wykonywania pracy najemnej i zamieszkiwania na terytorium [...]. Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 16 ust. 2 u.p.p.w.d. w przypadku przebywania osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Zgodnie z art. 16 ust. 6 u.p.p.w.d. w przypadku, gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Zgodnie z art. 27 ust. 1 u.p.p.w.d. organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. W myśl art. 163 k.p.a. "Organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz innych zasadach (...), o ile przewidują to przepisy szczególne." Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniosła J. S. podnosząc, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano się na pismo Wojewody W. z dnia 22.08.2024 nr [...], który po upływie trzech i pół roku stwierdził m.in, iż z tego powodu, że ojciec R. T. przebywa w [...] podlega prawu [...] i to on powinien pobierać świadczenia. Skarżąca zarzuciła, że zarówno Prezydent P., jak i Wojewoda W. zastosowali prawo literalnie nie uwzględniając stanu faktycznego oraz pomijając dobro dziecka. Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 19 listopada 2018 r. skarżącej powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką R. T.. Z tego też powodu to skarżąca była zobligowana przez Sąd do wykonywania władzy rodzicielskiej występowała o świadczenia nie zaś ojciec, T. T.. Z przepisów cytowanych w decyzji wynika, że T. T. miał prawo w [...] występować o świadczenia, ale nie wynika, że miał taki obowiązek. Do odwołania załączono jego oświadczenie, że nigdy takich świadczeń nie pobierał. We wniosku z dnia 26.03.2021 r. skarżąca informowała, że ojciec dziecka T. T. przebywa na stałe w [...]. Skarżąca zaznaczyła, że świadczenia otrzymywała we wcześniejszym okresie i fakt przebywania ojca dziecka w [...] nie wpływał nigdy na decyzję przyznania jej na rzecz córki świadczeń. Skarżąca w tym okresie przebywała i nadal przebywa na rencie zdrowotnej. Przy jej schorzeniu, choroba [...], nie może wykonywać swojego zawodu [...], jak i innej pracy. Ma przyznaną rentę w wysokości [...] zł. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 25.10.2024 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż J. S. wnioskiem z dnia 24 lutego 2021 r. zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz dziecka - R. T.. Prezydent Miasta P. rozpatrując przedmiotowy wniosek przyznał stronie postępowania na ww. dziecko świadczenie wychowawcze na okres od dnia 01 czerwca 2021 r. do dnia 31 maja 2022 r. (informacja z dnia 26 marca 2021 r. nr [...]). W aktach sprawy znajduje się pismo Wojewody W. z dnia 22 sierpnia 2024 r. nr [...] adresowane do P. Centrum Świadczeń, z którego wynika, że w tej sprawie mają zastosowanie od dnia 01 czerwca 2021 r. do dnia 31 maja 2022 r. przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ponieważ ojciec dziecka - T. T. podlega ustawodawstwu [...] z tytułu wykonywania pracy najemnej i zamieszkiwania na terytorium [...]. W aktach znajduje się także pismo Wojewody W. z dnia 22 sierpnia 2024 r. nr [...] adresowane do J. S., w którym została poinformowana, iż powyższy wniosek został przekazany do [...] instytucji właściwej celem rozpatrzenia okresu od dnia 01 czerwca 2021 r. do dnia 31 maja 2022 r. W piśmie tym zostało wyjaśnione, że pierwszeństwo do wypłaty świadczeń w ww. okresie istniało na terytorium [...], gdyż T. T. podlega ustawodawstwu [...] z tytułu wykonywania pracy najemnej oraz zamieszkiwania na terytorium [...], a strona jest w Polsce osobą nieaktywną zawodowo. Kolegium wyjaśniło, iż stosownie do art. 16 ust. 2 u.p.p.w.d., w brzmieniu znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie, w przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczenia wychowawczego lub członka rodziny tej osoby w dniu przyznania świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W przypadkach, o których mowa m.in. w ust. 2, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 4 w brzmieniu znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie). Zgodnie z art. 16 ust. 6, w brzmieniu znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie, w przypadku gdy wojewoda, w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W przypadku, o którym mowa w ust. 6, wojewoda ustala prawo do świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 7 ustawy w brzmieniu znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie). Stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 2 u.p.p.w.d., w brzmieniu znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie, wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze wydaje rozstrzygnięcia, w tym decyzje, oraz przekazuje informację, o której mowa w art. 13a ust. 2, w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Z lektury ww. przepisów wynika, iż organem właściwym do ustalenia, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego jest wojewoda. Jak już wyżej wskazano, Wojewoda W. w piśmie z dnia 22 sierpnia 2024 r. adresowanym do P. Centrum Świadczeń poinformował, że w sprawie J. S. w okresie od dnia 01 czerwca 2021r. do dnia 31 maja 2022 r. mają zastosowanie ww. przepisy. Powyższe pismo zostało również wysłane do strony postępowania. Prezydent Miasta P. będąc związanym ww. informacją Wojewody, stosownie do art. 16 ust. 6 u.p.p.w.d., powinien uchylić prawo strony postępowania do świadczenia wychowawczego, które przyznał za okres od czerwca 2021 r. do dnia 31 maja 2022 r. Wskazując na powyższe Kolegium uznało, iż zasadnie organ I instancji zaskarżoną decyzją uchylił za ww. okres prawo do świadczenia wychowawczego przyznane skarżącej na rzecz dziecka. Organem właściwym do rozpatrzenia jej wniosku z dnia 24 lutego 2021 r. o ustalenie uprawnień do świadczenia wychowawczego za ww. okres nie jest bowiem Prezydent Miasta P., tylko Wojewoda W.. Dlatego też konieczne było uchylenie przez Prezydenta Miasta P. przyznanego przez niego stronie postępowania prawa do świadczenia od dnia 01 czerwca 2021 r. do dnia 31 maja 2022 r. W kolejnym etapie postępowania Wojewoda zobowiązany jest do wyjaśnienia, którego państwa ustawodawstwo znajduje zastosowanie na zasadzie pierwszeństwa i w zależności od ustaleń, albo rozpatrzy wniosek (w sytuacji pierwszeństwa polskiego ustawodawstwa), albo przekaże go do rozpatrzenia przez właściwy organ innego państwa (w sytuacji pierwszeństwa ustawodawstwa innego państwa) i ewentualnie przyzna dodatek dyferencyjny, jeśli będą spełnione stosowne przesłanki. Wojewoda W. w piśmie adresowanym do J. S. z dnia 22 sierpnia 2024 r. poinformował, iż powyższy wniosek został przekazany do [...] instytucji właściwej celem rozpatrzenia okresu od dnia 01 czerwca 2021 r. do dnia 31 maja 2022 r., ponieważ pierwszeństwo do wypłaty świadczeń w ww. okresie istniało na terytorium [...]. Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium uznało, że organ I instancji zasadnie uchylił za okres od dnia 01 czerwca 2021 r. do dnia 31 maja 2022 r. prawo J. S. do świadczenia wychowawczego przyznane na rzecz ww. dziecko, gdyż organem właściwym do rozpatrzenia jej wniosku z dnia 24 lutego 2021 r. o ustalenie uprawnień do świadczenia wychowawczego za ww. okres nie jest Prezydent Miasta P., lecz Wojewoda W.. Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. S. wnosząc o jej uchylenie. Decyzji zarzuciła powołanie się przez SKO na ustawę z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci opublikowaną w Dz.U. z 2023 poz.810, tj. ustawę nieobowiązującą w pełnym brzmieniu w latach 2021-2022. Według Internetowego Systemu Aktów Prawnych ustawa opublikowana w Dz.U. z 2023 poz.810 wygasła w dniu 19.04.2024 r., a ogłoszona została 27.04.2023, wydana 10.03.2023. Jednocześnie zarzuciła stosowanie prawa literalnie, nie uwzględniając stanu faktycznego. W uzasadnieniu skargi wskazała, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 11.09.2024 posłużyło się ustawą opublikowaną w Dz.U. z 2023 poz.810, która to ustawa w jej przekonaniu nie obowiązywała w latach 2021/2022, tj. w okresie, za który cofnięto jej prawo do pobierania świadczeń na rzecz córki R. T.. Zarzuciła także nie uwzględnienie przez SKO stanu faktycznego, gdyż bezrefleksyjnie przyjęto stanowisko Wojewody W. zawarte w piśmie z dnia 20.08.2024 r., nr [...], tj. 3,5 roku od przyznania jej świadczenia, iż T. T., ojciec R. T. z tytułu pracy i zamieszkania w [...] w okresie 1.06.2021-31.05.2022 podlegał ustawodawstwu [...] i w związku z czym mają zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Podniosła, że ojciec córki nigdy nie pobierał i nie pobiera w [...] żadnych świadczeń na rzecz R. T. załączając jego pisemne oświadczenie. Zaznaczyła, że T. T. opuścił rodzinę w 2015 roku i zamieszkał na stałe w [...] podejmując tam pracę, o czym informowała składając wniosek o świadczenie na córkę. We wniosku o przyznanie jej świadczeń nie ukrywała żadnych informacji mających wpływ na decyzję. Zaznaczyła, że świadczenia otrzymywała również we wcześniejszym okresie i fakt przebywania ojca w [...] nie wpływał nigdy na decyzję o ich przyznaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Ustosunkowując się do kwestii powołania w sentencji zaskarżonej decyzji tekstu jednolitego ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci opublikowanego w Dzienniku Ustaw z 2023 r. poz. 810 Kolegium zauważyło, iż Kolegium w sentencji wskazało również na przepisy art. 17 i art. 20 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 1981), które stanowią podstawę do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy na podstawie przepisów dotychczasowych. W uzasadnieniu decyzji Kolegium została przy tym przywołana treść przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w brzmieniu znajdującym zastosowanie w sprawie. Powyższy zarzut nie znajduje zatem uzasadnienia i nie ma wpływu na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Kontrola sądowa sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 25.10.2024 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z 11.09.2024 r. nr [...], którą po rozpatrzeniu sprawy z wniosku z dnia 24.02.2021 r. J. S. uchylono za okres od 01.06.2021 r. do 31.05.2022 r. prawo do świadczenia wychowawczego przyznanego na rzecz R. T. w dniu 26.03.2021 r. w sprawie nr [...] Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji są przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r., poz. 421), w brzmieniu obowiązującym w dniu przyznania prawa do świadczenia wychowawczego, dlatego niezasadny jest zarzut skargi, że organ wydał decyzję na podstawie przepisów, które nie obowiązywały w dniu orzekania. Kwestią sporną w kontrolowanej sprawie jest natomiast odpowiedź na pytanie, czy zaistniały podstawy do uchylenia skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na podstawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 2 i 6 u.p.p.w.d.). W pierwszej kolejności należy wskazać, że z dniem 1 stycznia 2022 r. znowelizowano u.p.p.w.d. na mocy ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 1981 ze zm.). Nowelizacja ta wprowadziła m.in. zmiany w zakresie organów właściwych w przedmiocie rozpatrywania wniosków o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego. Treść art. 17 ust. 1 i 2 oraz art. 20 ust. 1 ustawy zmieniającej pozwala na przyjęcie, że w sprawach zainicjowanych podaniem wniesionym przed wejściem w życie nowelizacji (tj. przed 1 stycznia 2022 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Skoro więc wniosek skarżącej wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu 24 lutego 2021 r., to obowiązującym w sprawie stanem prawnym jest ten sprzed 1 stycznia 2022 r., co prawidłowo przyjęły organy. Zgodnie z art. 1 ust. 3 u.p.p.w.d. prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. W myśl art. 2 pkt 15 u.p.p.w.d. ilekroć w tej ustawie jest mowa o przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oznacza to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30 kwietnia 2004 r., str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30 października 2009, str. 1, z późn. zm.). Zawarte w powyższych aktach prawnych przepisy pozwalają na wyeliminowanie skutków jednoczesnego podlegania systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw, przede wszystkim w związku z późniejszą zmianą miejsca pracy lub zamieszkania. Przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego muszą zatem gwarantować pracownikom przemieszczającym się we Wspólnocie, osobom pozostającym na ich utrzymaniu oraz osobom pozostałym przy życiu po ich śmierci utrzymanie nabytych lub będących w trakcie nabywania praw i korzyści. Aby nie doszło do nieuzasadnionego łączenia świadczeń w przypadku zbiegu prawa do zasiłków rodzinnych w myśl ustawodawstwa właściwego państwa i w myśl ustawodawstwa państwa miejsca zamieszkania członków rodziny, rozporządzenia nr 883/2004 i nr 987/2009 zawierają normy kolizyjne pozwalające rozwiązać konflikt narodowych systemów zabezpieczenia społecznego (m.in. zakaz kumulacji świadczeń w art. 10 rozporządzenia 987/2009 oraz odstępstwa od tej zasady wskazane w art. 67 i art. 68 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 883/2004; kwestie te poruszają także art. 58 i art. 60 rozporządzenia 987/2009). Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.p.w.d. wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze: 1) pełni funkcję instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Konfederacji Szwajcarskiej; 2) wydaje rozstrzygnięcia, w tym decyzje, oraz przekazuje informację, o której mowa w art. 13a ust. 2, w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Z treści art. 11 ust. 3 u.p.p.w.d. wynika natomiast, że świadczenie wychowawcze przyznane przez wojewodę wypłaca organ właściwy. Przechodząc do zasadniczej kwestii spornej należy wskazać na regulacje wynikające z art. 16 u.p.p.w.d., z których wynika, że w przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczenia wychowawczego lub członka rodziny tej osoby, lub rodzica dziecka w dniu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przekazując niezbędne dokumenty, w tym informacje (ust. 2). W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ust. 6). Z przytoczonych powyżej regulacji wynika wprost, że uzyskanie przez organ właściwy informacji od wojewody, że - według ustaleń tego organu - w stosunku do danej osoby mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, obliguje organ właściwy do uchylenia decyzji przyznającej świadczenia od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji. Należy przy tym podkreślić, że organ pomocy społecznej nie ma swobody działania w powyższym zakresie, w szczególności nie jest uprawniony do badania zasadności ustaleń wojewody, ani rozważania, jakie mogą być potencjalne skutki uchylenia decyzji. Organ zobowiązany do zastosowania art. 16 ust. 6 u.p.p.w.d. nie dokonuje analizy przesłanek, w oparciu o które wojewoda stwierdził, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ustawodawca w art. 16 ust. 6 u.p.p.w.d. wyraźnie wskazał, że to wojewoda (a nie jakikolwiek inny organ lub organy) samodzielnie ustala, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Prawidłowość tego ustalenia może być poddana badaniu i ocenie dopiero na etapie kontrolowania wydanych przez wojewodę decyzji w sprawie przyznania albo zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. Przy czym, uchylenie decyzji przyznającej świadczenie nie niesie jeszcze ze sobą skutku w postaci obowiązku zwrotu pobranych świadczeń lub odmowy ich przyznania, lecz przenosi kompetencję do rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie świadczenia wychowawczego na rzecz innego, umocowanego do tego prawnie organu, czyli na wojewodę (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 17 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 832/23, wyrok WSA w Szczecinie z 13 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 633/17, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 7 u.p.p.w.d. w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ustala prawo do świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 za okres, o którym mowa w ust. 4. Oznacza to, że od dnia, od którego matka, ojciec, opiekun prawny lub opiekun faktyczny dziecka przebywa poza granicami RP w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, właściwym organem do orzekania w sprawie świadczenia wychowawczego jest wojewoda. Tym samym decyzja o przyznaniu świadczenia przez inny organ (w niniejszej sprawie przez Prezydenta) nie może pozostać w obrocie prawnym. Innymi słowy, w sytuacji – jak w niniejszej sprawie – organ pomocy społecznej (tu Prezydent Miasta P.) w przypadku otrzymania informacji, że ojciec dziecka w istotnym dla sprawy okresie czasu przebywał i pracował w [...] ma obowiązek uchylić ustalone przez ten organ prawo do świadczenia wychowawczego. Ponieważ pismem z dnia 22.08.2024 r. Wojewoda W. powiadomił, że ustalono, iż pierwszeństwo do wypłaty świadczeń od dnia 01.06.2021 r. do dnia 31.05.2022 r. istniało na terytorium [...] - gdyż tam mieszkał i pracował ojciec dziecka, zaś skarżąca w Polsce była nieaktywna zawodowo – organ I instancji był zobligowany do uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego przyznanego R. T. w dniu 26.03.2021 r. za okres od 01.06.2021 r. do 31.05.2022, co uczynił. Nie oznacza to jednak automatycznego przesądzenia o niezasadności przyznania tego świadczenia w przeszłości. Oznacza to tyle, że kwestię tę będzie rozstrzygał Wojewoda W. w odrębnym postępowaniu. Dokonanie takich ustaleń przez wojewodę wprawdzie obliguje właściwy organ do uchylenia uprzednio wydanej decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zakresie świadczenia wychowawczego, jednak uchylenie decyzji w trybie art. 16 ust. 6 u.p.p.w.d. nie kończy postępowania o przyznanie świadczenia wychowawczego a oznacza jedynie zmianę właściwości organu, a nie pozbawienie strony prawa do takiego świadczenia (wyrok WSA w Rzeszowie z 5.11.2024 r., II SA/Rz 946/24, LEX nr 3813986). W konsekwencji nie można zarzucić orzekającym w sprawie organom naruszenia przepisów art. 27 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 2 i 6 u.p.p.w.d. Jak już wskazano najistotniejszym i decydującym dowodem w sprawie było ustalenie dokonane przez Wojewodę W. i ujawnione w piśmie z dnia 22.08.2024 r. nr [...] informującym P. Centrum Świadczeń, iż w tej sprawie w stosunku do wniosków z dnia 24.02.2021 r. i 28.05.2021 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, od dnia 01.06.2021 r. do 31.05.2022 r., ponieważ ojciec dziecka - T. T. podlega ustawodawstwu [...] z tytułu wykonywania pracy najemnej i zamieszkiwania na terytorium [...]. Sąd ponownie podkreśla, że skarżąca nie zostanie pozbawiona ponownego rozpatrzenia sprawy w tym zakresie. Konsekwencją uchylenia przez Prezydenta prawa do świadczenia wychowawczego będzie przeprowadzenie nowego postępowania w tym zakresie, ale przez właściwy organ, czyli przez Wojewodę. W postępowaniu przed tym organem skarżąca może dowodzić swojego prawa do świadczenia wychowawczego za okres objęte uchyloną informacją, tj. od 01.06.2021 r. do 31.05.2022 r. Ponadto Wojewoda W. w dniu 12.12.2024 r. przyznał skarżącej dodatek dyferencyjny, czyli różnicę między świadczeniami w dwóch zainteresowanych państwach, gdy kwota świadczeń w tym drugim państwie przewyższa kwotę świadczeń z państwa mającego pierwszeństwo. Podsumowując należy wskazać, że zgodnie z art. 16 ust. 5 u.p.p.w.d. organem właściwym do rozstrzygania powyższych kwestii jest obecnie Wojewoda, zaś zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja Kolegium z 25.10.2024 r. jest aktem, który nie rozstrzyga merytorycznie i nie przesądza o pozbawieniu skarżącej uprawnień do świadczenia wychowawczego. Zaskarżona decyzja jest swego rodzaju aktem porządkującym stan faktyczny i prawny, powodującym przekazanie sprawy do rozpoznania organowi właściwemu, z uwagi na mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną