IV SA/Po 178/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Grażyna Radzicka As. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 04 września 2008 r. sprawy ze skargi K.K. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, oddala skargę /-/I. Kucznerowicz /-/P. Miładowski /-/G. Radzicka WSA/wyr.1-sentencja wyroku IV SA/Po 178/08 UZASADNIENIE Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], nr [...] po rozpoznaniu wniosku K.K.: 1. uchylono decyzję z dnia [...] nr [...] oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego. 2. odmówiono przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu przebywania w obozie przesiedleńczym w Łodzi przy ulicy Żeligowskiego 41 w lipcu 1944 r. Podstawą decyzji były przepisy art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145a kpa w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego zwanej dalej ustawą. Wykonując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Departament Orzecznictwa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zwrócił się do Urzędu Gminy i Miasta o przesłuchanie świadków: K.W., S.K.Z. oraz T.S.G. na okoliczność osadzenia strony w obozie przesiedleńczym w Łodzi. Z relacji świadków: K.W. i S.G. wynika, że w lipcu 1944 roku zamieszkiwali oni w innych miejscowościach niż strona. Ponadto wskazane osoby nie udowodniły, że przebywały w obozie przesiedleńczym od lipca 1944 roku. Świadek S.K.Z. wprawdzie był wysiedlony w lipcu 1944 r., jednakże z miejscowości położonej dwanaście kilometrów od Wronowa. Podkreślić należy również, że K.Z. był wówczas dwuletnim dzieckiem, zatem Jego relacje nie pochodzą z własnej wiedzy i tym samym wartość dowodową oświadczeń wymienionego należy ocenić jako mało wiarygodną. Także oświadczenia dwóch braci strony: F. i C.K. oraz P.K. i T.P., w ocenie Kierownika Urzędu nie stanowią dostatecznego dowodu w sprawie, gdyż nie przedstawili oni dokumentów potwierdzających własny pobyt w obozie przesiedleńczym w 1944 r. Ponadto twierdzenia zainteresowanego dotyczące Jego pobytu w obozie hitlerowskim nie znalazły potwierdzenia w dokumentach zgromadzonych w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Instytut Pamięci Narodowej pismem z dnia 19 lutego 2007 r. i z 30 marca 2007 r. oraz Archiwum Państwowe w Łodzi pismem z dnia 18 stycznia 2007 r. poinformowały, że w zasobie archiwalnym nie odnaleziono dokumentów potwierdzających wysiedlenie w czasie drugiej wojny światowej miejscowości Wronów (pow. Krotoszyn). W związku z powyższym nie jest możliwe potwierdzenie faktów wysiedlenia mieszkańców ww. miejscowości i przebywania K.K. w obozie przesiedleńczym w Łodzi przy ulicy Żeligowskiego. Z uwagi na powyższe ustalenia nie ma podstaw do przyznania stronie uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy, w myśl którego represjami są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. K.K. złożył prośbę o ponowne rozpatrzenie sprawy w kwestii przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy. Postanowieniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 127 § 3 kpa i art. 129 § 1 i 2 kpa stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podniesiono, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy strona złożyła 29 grudnia 2007 r. a decyzja została doręczona 10 października 2007 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został zatem nadany po upływie terminu do jego złożenia. K.K. złożył skargę na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i przyznanie mu uprawnień kombatanckich na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, iż nie mógł złożyć odwołania w terminie ponieważ chorował. Nadto stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa bez wszechstronnego rozważenia dokumentów złożonych przez Skarżącego. W przeważającej części skargi K.K. opisywał okoliczności, które Jego zdaniem jednoznacznie potwierdzają fakt przebywania w lipcu 1944 r. w obozie przesiedleńczym w Łodzi, przy ulicy Żeligowskiego 41. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) sądy administracyjne badają zgodność z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania Skarżącemu uprawnień kombatanckich z tytułu przebywania w obozie przesiedleńczym w Łodzi przy ulicy Żeligowskiego 41. W decyzji tej Skarżący został prawidłowo pouczony o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Zwrotne potwierdzenie odbioru tej decyzji Skarżący otrzymał w dniu 10 października 2007 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony w Urzędzie Pocztowym w K.W. w dniu 29 grudnia 2007 r. W myśl art. 129 § 1 i § 2 kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. Przepis ten określa tryb i termin wnoszenia odwołania. Kodeksowy termin do wniesienia odwołania wynosi czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Odwołanie musi być wniesione w terminie określonym w art. 129 § 2 i jest to termin ustawowy, który nie może być przedłużany lub skracany. Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania zgodnie z art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 upa (niepublikowany wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Kd 2990/95). W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego (niepublikowany wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r. SA/Gd 1482/96, w którym stwierdzono, że "Skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem 14-dniowego terminu (art. 129 § 2 kpa). W takiej sytuacji organ nie ma innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co wynika z przepisu art. 134 kpa. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Kiedy organ II instancji stwierdza, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania i ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 kpa. W związku z powyższym zaskarżone postanowienie jest zasadne i dlatego skargę należało oddalić. Ustosunkowując się do twierdzeń Skarżącego zawartych w skardze dotyczących przebywania w obozie przesiedleńczym w Łodzi przy ulicy Żeligowskiego 41 to organ nie miał prawa i możliwości oceny przedstawionych argumentów. Przedmiotem rozpoznania tej sprawy jest kwestia uchybienia terminu. Bezsporne jest, iż takie uchybienie terminu nastąpiło. Każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie (art. 134 kpa), chyba, że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu stosownie do art. 58 i następne kpa. Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, iż Skarżący nie wystąpił z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę. Sąd administracyjny oddala skargę, jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzi, że zaskarżony akt nie narusza prawa. Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i dlatego Sąd postanowił jak w sentencji. /-/I. Kucznerowicz /-/P. Miładowski /-/G. Radzicka MZ