IV SA/Po 18/08
WyrokWSA w Poznaniu2008-04-09
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Maciej Dybowski, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może odmówić przyznania zasiłku okresowego lub ograniczyć jego wysokość, jeśli wnioskodawca przeznacza otrzymane środki na inne cele niż uzgodnione, a także czy utrata statusu osoby bezrobotnej stanowi przesłankę negatywną do przyznania świadczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji miały prawo ograniczyć lub odmówić przyznania zasiłku okresowego, jeśli wnioskodawca przeznaczał otrzymane środki na inne cele niż uzgodnione, co stanowi naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej. Utrata statusu osoby bezrobotnej, w połączeniu z brakiem innych przesłanek pozytywnych i brakiem aktywnego poszukiwania pracy, może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Sąd podkreślił, że pomoc społeczna ma na celu wsparcie w przezwyciężaniu trudnych sytuacji, a nie bezwarunkowe zaspokojenie potrzeb.Stan faktyczny
Skarżąca K.P. wniosła o przyznanie zasiłku okresowego na różne potrzeby, w tym wyżywienie, opłaty mieszkaniowe, środki czystości i transport. Organy administracji wydały szereg decyzji, częściowo przyznając, a częściowo odmawiając przyznania świadczeń. Spór dotyczył m.in. zasadności odmowy przyznania zasiłku w pełnej wysokości, przeznaczenia środków przez wnioskodawczynię oraz utraty przez nią statusu osoby bezrobotnej. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, a także niezgodność decyzji z Konstytucją RP i Konwencją o Ochronie Praw Człowieka.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Maciej Dybowski (spr.) WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant Sekr.sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 02 kwietnia 2008 r. przy udziale sprawy ze skargi K.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego, oddala skargę /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/M. Dybowski
sygn. IV SA/Po 18/08
U z a s a d n i e n i e
Wnioskiem z dnia [...] r. (prezentata MOPR; w sprawie [...] oznaczonym jako "wniosek z [...] r."- K. [...] akt [...]) K. P. wniosła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. – Filii [...] (dalej MOPR) o przyznanie na miesiąc [...] zasiłku na: wyżywienie w kwocie [...] zł; opłatę za mieszkanie, którego wysokość będzie można ustalić po otrzymaniu decyzji UM o wysokości dodatku mieszkaniowego (miesięczna opłata za zajmowane przez Wnioskodawczynię mieszkanie wynosi [...] zł); na środki czystości w kwocie [...] zł; energię elektryczną i gaz ok. [...] zł za miesiąc; biletu miesięcznego na przejazdy środkami komunikacji miejskiej (poszukiwanie pracy, dojazdy do adwokatów przyznanych przez sądy z urzędu, dojazdy na rozprawy sądowe); na uzupełnienie apteczki domowej w kwocie [...] zł. K. P. wniosła o skorzystanie z dokumentów, które MOPR już posiada, ponieważ nie ma do dodania nic ponad to, co dotychczas udokumentowała i oświadczyła; nie ma obuwia dostosowanego do pory roku, panującej aury i nie ma środków na dojazd do MOPR (k. [...] akt administracyjnych). Wniosek ów- jako zwierający żądanie przyznania różnych rodzajów świadczeń z pomocy społecznej- rozstrzygnięty został przez organy obu instancji decyzjami w kilku postępowaniach.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...](dalej decyzja z dnia [...] r.) Prezydent Miasta P. (dalej Prezydent Miasta) przyznał stronie zasiłek okresowy na [...] r. w kwocie [...] zł- na żywność i środki czystości w [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że po otrzymaniu odpowiedzi z ENEA SA i SM "[...]", rozpatrzona zostanie pomoc na opłacenie rachunków za energię elektryczną, gaz i czynsz. Przyznane świadczenie wypłacono Skarżącej niezwłocznie – zgodnie z art. 108 § 1 kpa (karta [...] akt administracyjnych).
Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja nr [...]) na podstawie art. 2 ust. 1, art. 7 p. 4, art.4, art. 8 ust. 1 p. 1, art. 3 ust. 1 i 3 w zw. z art. 39 ust. 1 i 2 i art. 106 ust. 4, art. 108 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 64/04/593 ze zm.), odmówił przyznania pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na: zakup biletu miesięcznego na przejazdy środkami komunikacji miejskiej w kwocie [...] zł, uzupełnienie apteczki domowej w kwocie [...] zł; zakup obuwia i kurtki (k. [...] akt administracyjnych).
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja nr [...]) Prezydent Miasta P. na podstawie art. 2 ust. 1, art. 7 p. 4, art. 4., art. 8 ust. 1 p. 1, art. 11 ust. 2 w zw. z art. 38 ust. 1 i 2 i art. 106 ust. 4, art. 108 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 64/04/593 ze zm.- dalej ups), odmówił przyznania K. P. pomocy w formie zasiłku okresowego: ponad orzeczone [...] zł w części dotyczącej kwoty przeznaczonej na opłatę czynszu, rachunku za energię i gaz w [...] r.; w [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie (k. [...] akt administracyjnych).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej SKO) decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 2 kpa uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] r.
SKO wskazało, że dnia [...] r. przeprowadzono wywiad środowiskowy ze Skarżącą i dokonano uzgodnień w zakresie przeznaczenia i wysokości zasiłku okresowego. K. P. nie ma dochodu, więc zasiłek ten po uzgodnieniu miał wynosić [...] zł, co stanowi maksymalną kwotę. Decyzją z dnia [...] r. Kierownik MOPR- mimo ustaleń- przyznał zasiłek okresowy w zmniejszonej wysokości- [...] zł. Organ I instancji niedostatecznie uzasadnił przyczyny zmniejszenia zasiłku okresowego. Jedynie w piśmie przewodnim z dnia [...] r. zasugerowano jakoby Skarżąca marnotrawiła otrzymane środki finansowe; w aktach sprawy brak dostatecznego uzasadnienia tych przypuszczeń. Organ I instancji zastosował art. 108 kpa, który nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, co świadczyć by mogło o nadzwyczajnie trudnej sytuacji bytowej Skarżącej, a jednocześnie zmniejsza zasiłek okresowy przy całkowitym braku uzasadnienia dla tej okoliczności. Art. 108 kpa jest przepisem stosowanym wyjątkowo- jest instytucją nadzwyczajną, która nie może być stosowana w każdym czasie i dowolnie. Nie może być stosowana jako element umożliwiający natychmiastową wypłatę świadczeń w każdym czasie. W sprawie nie zachodzi konieczność stosowania art. 108 kpa- doszło do naruszenia przepisów formalnych. Akta winny być ponumerowane, ułożone chronologicznie; brak zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji przez Skarżącą (k. [...] akt administracyjnych).
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 138 § 1 p. 2 kpa: uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] r. nr [...]; przyznało zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup biletu miesięcznego na przejazdy środkami komunikacji miejskiej w kwocie [...] zł, uzupełnienie apteczki domowej w kwocie [...] zł i zakup obuwia i kurtki w kwocie [...] zł. W szczególności SKO wskazało, że przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup biletu miesięcznego na przejazdy środkami komunikacji miejskiej obliguje Skarżącą do zarejestrowania się w PUP i aktywnego poszukiwania pracy (k. [...] akt administracyjnych).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 p. 1 kpa utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r. nr [...].
Organ odwoławczy w szczególności podniósł, że z akt sprawy wynika, że Skarżąca z uzyskiwanych świadczeń z przeznaczeniem na dokonywanie opłat za energię elektryczną w okresie od [...] do [...]r., nie regulowała ww należności. Obecnie nie jest związana umową o dostarczanie energii elektrycznej za zajmowany lokal, bowiem Skarżącą pozbawiono dopływu energii. W okresie od [...] do [...] r. wpłat z przeznaczeniem na czynsz Zainteresowana dokonywała jedynie w miesiącach od [...] do [...] r. po [...] zł miesięcznie. Takie postępowanie Skarżącej stanowi o przeznaczeniu zasiłku okresowego, w granicach przyznanych środków, niezgodnie z wnioskowanym celem. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ups, taki stan rzeczy pozwala na ograniczenie lub odmowę przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Potrzeby osób korzystających z pomocy społecznej winny zostać uwzględnione o tyle, o ile odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach opieki społecznej. Głównym celem pomocy społecznej jest wspieranie i pomoc w pokonywaniu trudnych sytuacji przez osoby potrzebujące, nie zaś bezwarunkowe zaspokojenie potrzeb, bez jakiegokolwiek zaangażowania osoby korzystającej w poprawę swej sytuacji. Istnieje możliwość udzielenia Skarżącej pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na żywność w kolejnych miesiącach na skutek wszczęcia postępowania przez organ I instancji z kolejnych wniosków Skarżącej (k. [...] akt administracyjnych).
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] r.) Prezydent Miasta P. na podstawie art. 2 ust. 1, art. 7 p. 4, art. 4., art. 8 ust. 1 p. 1, art. 3 ust. 1 i 3 oraz art. 11 ust. 2 w zw. z art. 38 ust. 1 i 2 i art. 106 ust. 4 ups, po ponownym rozpatrzeniu sprawy z dnia [...] r. przyznał K. P. zasiłek okresowy na miesiąc [...] w kwocie [...] zł.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Kierownik MOPR przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji ustalił, że K. P. dnia [...] r. utraciła status osoby bezrobotnej z racji braku stawiennictwa w PUP- od tego dnia nie ma uprawnień do zasiłku okresowego z tytułu bezrobocia. Zainteresowana nie spełnia także pozostałych przesłanek warunkujących przyznanie zasiłku okresowego. Wnioskodawczyni nie jest osobą długotrwale chorą (zaświadczenie lekarskie z dnia [...] r.); nie okazuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Nie stara się o świadczenia z innego systemu zabezpieczenia społecznego. Brak po stronie K. P. innych przesłanek w granicach ustawy o pomocy społecznej, warunkujących przyznanie tej formy pomocy. Zainteresowana ma uprawnienia do zasiłku okresowego w [...] r.- od dnia [...] do [...] r. Wnioskodawczyni nie deklaruje żadnych dochodów własnych w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (w [...] r.). Obecnie nie deklarowała żadnego dochodu- spełnia zatem kryterium dochodowe (dla jednoosobowego gospodarstwa- [...] zł), kwalifikujące do przyznania zasiłku okresowego w [...] r. Uwzględniając sytuację K. P. uznano, że od [...] do [...] r. miała uprawnienia do zasiłku okresowego, a kwota przyznanego zasiłku okresowego winna zabezpieczyć potrzebę zakupu żywności i środków czystości w niezbędnym zakresie. Jest to kwota wyższa niż obligatoryjne minimum ([...] zł- art. 147 ust. 3 p. 1 ups). Kwota ta spełnia warunki art. 106 ust. 3 ups, bowiem mieści się w kwocie odpowiadającej ilości dni, w których Strona miała uprawnienia do zasiłku okresowego. Decyzją z dnia [...] r. [...] odmówiono K. P. przyznania zasiłku okresowego ponad kwotę [...] zł w części dotyczącej: czynszu, rachunku za energię i gaz w [...] r. i zasiłku okresowego w wysokości [...] zł na [...] r.,- utrzymaną w mocy decyzją SKO z dnia [...] r. Wnioskodawczyni przeznaczała środki z wcześniej przyznanych zasiłków okresowych- wbrew uzgodnieniom. Z odpowiedzi z ENEA z dnia [...] r. i SM "[...]" z dnia [...] r. wynika, że Wnioskodawczyni nie opłacała bieżących rachunków za energię elektryczną i gaz w okresie od [...] do [...] r., a w okresie od [...] do [...] r. wpłacała po [...] zł miesięcznie na poczet czynszu. Na podstawie uzgodnień z dnia: [...], [...], [...], [...], [...] r., Zainteresowana zobowiązana była regulować z przyznanych zasiłków okresowych w okresie od [...] r. należności za energię elektryczną, gaz i czynsz na bieżąco. Wnioskodawczyni w rzeczywistości nie przeznaczała przyznanej pomocy na uzgodnione cele- takie postępowanie pozwala na ograniczenie lub odmowę przyznania świadczeń z pomocy społecznej, co uczyniono ww decyzją (art. 11 ust. 2 ups). Brak przesłanki by udzielić pomocy w formie zasiłku okresowego w [...] r., bowiem Zainteresowana utraciła status osoby bezrobotnej i do chwili obecnej nie podjęła działań celem jego przywrócenia, mimo że upływ trzymiesięcznej karencji pozwalałby na ponowne zarejestrowanie w PUP. Świadczy to o braku wykorzystywania własnych uprawnień i możliwości celem poprawy swej sytuacji życiowej. Zainteresowana bierną postawą działa na własną niekorzyść, prezentując długotrwałą postawę braku współdziałania z pracownikiem socjalnym w ramach rozwiązywania swych problemów życiowych (k. [...] akt administracyjnych).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło decyzję organu I instancji z dnia decyzja z dnia [...] r. nr [...].
Stanowisko swe organ odwoławczy ograniczył do uznania za uzasadniony zarzut Skarżącej o pozbawieniu Jej czynnego uczestnictwa w postępowaniu. SKO stwierdziło naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 73 i art. 81 kpa wskutek braku pouczenia przed wydaniem decyzji I instancji o przysługującym Zainteresowanej prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (k. [...] akt administracyjnych).
Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] r.) na podstawie art. 2 ust. 1, art. 7 p. 4, art. 4, art. 8 ust. 1 p. 1, art. 3 ust. 1 i 3 oraz art. 11 ust. 2 w zw. z art. 38 ust. 1 i 2 i art. 106 ust. 1 i 3 ups, po ponownym rozpatrzeniu sprawy z dnia [...] r. przyznał K. P. zasiłek okresowy na miesiąc [...] [[... r.]] w kwocie [...] zł.
Kierownik MOPR przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania. W toku ponownego rozpatrzenia wniosku z dnia [...] r., pracownik socjalny w dniach: [...], [...] i [...] r., udał się do miejsca zamieszkania K. P. w celu aktualizacji wywiadu, lecz nie zastał Jej w mieszkaniu. Dnia [...] r. wysłano Stronie wezwanie do obecności w miejscu zamieszkania, celem przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego i weryfikacji niezbędnych przesłanek do udzielenia wnioskowanej pomocy i tym samym możliwie szybko i bez zbędnych czynności rozstrzygnąć wnioski. W przypadku braku możliwości przeprowadzenia wywiadu we wskazanym terminie, zobowiązano Wnioskodawczynię do stawiennictwa w siedzibie MOPR w terminie 3 dni od daty otrzymania niniejszego wezwania, w celu ustalenia dogodnego dla Strony terminu aktualizacji wywiadu środowiskowego. Wskazano, że termin rozstrzygnięcia sprawy nastąpi do dnia [...] r. W wyznaczonym dniu pracownik socjalny nie zastał K. P. w miejscu Jej zamieszkania. W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji ustalił, że K. P. dnia [...] r. utraciła status osoby bezrobotnej z racji braku stawiennictwa w PUP- od tego dnia nie ma uprawnień do zasiłku okresowego z tytułu bezrobocia. Zainteresowana nie spełnia pozostałych przesłanek warunkujących przyznanie zasiłku okresowego. Wnioskodawczyni nie jest osobą długotrwale chorą (zaświadczenie lekarskie z dnia [...] r.); nie okazuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Nie stara się o świadczenia z innego systemu zabezpieczenia społecznego. Brak po stronie K. P. innych przesłanek w granicach ustawy o pomocy społecznej, warunkujących przyznanie tej formy pomocy. Zainteresowana ma uprawnienia do zasiłku okresowego w [...] r.- od dnia [...] do [...] r. Wnioskodawczyni nie deklaruje żadnych dochodów własnych w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (w [...] r.). Obecnie nie deklarowała żadnego dochodu- spełnia zatem kryterium dochodowe (dla jednoosobowego gospodarstwa- [...] zł), kwalifikujące do przyznania zasiłku okresowego w [...] r. Uwzględniając sytuację K. P. uznano, że od [...] do [...] r. miała uprawnienia do zasiłku okresowego, a kwota przyznanego zasiłku okresowego winna zabezpieczyć potrzebę zakupu żywności i środków czystości w niezbędnym zakresie. Jest to kwota wyższa niż obligatoryjne minimum ([...] zł- art. 147 ust. 3 p. 1 ups). Kwota ta spełnia warunki art. 106 ust. 3 ups, bowiem mieści się w kwocie odpowiadającej ilości dni, w których Strona miała uprawnienia do zasiłku okresowego. Decyzją z dnia [...] r. [...] odmówiono K. P. przyznania zasiłku okresowego ponad kwotę [...] zł w części dotyczącej: czynszu, rachunku za energię i gaz w [...] r. i zasiłku okresowego w wysokości [...] zł na [...] r., utrzymaną w mocy decyzją SKO z dnia [...] r. Wnioskodawczyni przeznaczała środki z wcześniej przyznanych zasiłków okresowych- wbrew uzgodnieniom. Z odpowiedzi z ENEA z dnia [...] r. i SM "[...]" z dnia [...] r. wynika, że Wnioskodawczyni nie opłacała bieżących rachunków za energię elektryczną i gaz w okresie od [...] do [...] r., a w okresie od [...] do [...] r. wpłacała po [...] zł miesięcznie na poczet czynszu. Na podstawie uzgodnień z dnia: [...], [...], [...], [...], [...] r., Zainteresowana zobowiązana była regulować z przyznanych zasiłków okresowych w okresie od [...] r. należności za energię elektryczną, gaz i czynsz na bieżąco. Wnioskodawczyni w rzeczywistości nie przeznaczała przyznanej pomocy na uzgodnione cele- takie postępowanie pozwala na ograniczenie lub odmowę przyznania świadczeń z pomocy społecznej, co uczyniono ww decyzją (art. 11 ust. 2 ups). Brak przesłanki by udzielić pomocy w formie zasiłku okresowego w [...] r., bowiem Zainteresowana utraciła status osoby bezrobotnej i do chwili obecnej nie podjęła działań celem jego przywrócenia, mimo że upływ trzymiesięcznej karencji pozwalałby na ponowne zarejestrowanie w PUP. Świadczy to o braku wykorzystywania własnych uprawnień i możliwości celem poprawy swej sytuacji życiowej. Zainteresowana bierną postawą działa na własną niekorzyść, prezentując długotrwałą postawę braku współdziałania z pracownikiem socjalnym w ramach rozwiązywania swych problemów życiowych. SKO w decyzji z dnia wskazało na brak poinformowania Strony o możliwości czynnego uczestnictwa w prowadzonym postępowaniu. Dnia [...] r. Kierownik MOPR ustnie poinformowała K. P. o zakresie uprawnień co do wglądu do akt na każdym etapie postępowania. Dnia [...] r. pisemnie zapoznano Wnioskodawczynię z treścią art. 10 § 1-3, art. 79 § 1 i 2, i art. 81 kpa (k. [...] akt administracyjnych).
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art.127 § 2 i art. 138 § 2 kpa uchyliło decyzję z dnia [...] r. W uzasadnieniu SKO podniosło, że organ I instancji nie dopełnił obowiązku z art. 50, 52 i 54 kpa i nie doręczył wezwania zgodnie z art. 10 i 39 kpa. Decyzja, w sprawie której Skarżąca winna się wypowiedzieć zgodnie z art. 10 kpa, została wydana [...] r.-organ naruszył tym samym fundamentalne zasady kodeksowe wyrażone w art. 6, 7, 8 i 9 kpa i nie doręczył Stronie decyzji w wymaganej przepisami formie (k. [...] akt administracyjnych).
Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] r.) na podstawie art. 2 ust. [1], art. 4, art. 7 p. 4, art. 8 ust. 1 p. 1, art. 3 ust. 1 i 3 oraz art. 11 ust. 2 w zw. z art. 38 ust. 1 i 2 i art. 106 ust. 4 ups, § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie weryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. 135/06/950) i art. 104 kpa, po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] r. przyznał K. P. zasiłek okresowy na miesiąc [...] r. w kwocie [...] zł.
Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Kierownik MOPR przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania. W toku ponownego rozpatrzenia wniosku z dnia [...] r., pracownik socjalny w dniach: [...], [...] i [...] r., udał się do miejsca zamieszkania K. P. w celu aktualizacji wywiadu, lecz nie zastał Jej w mieszkaniu. Dnia [...] r. wysłano Stronie wezwanie do obecności w miejscu zamieszkania, celem przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego i weryfikacji niezbędnych przesłanek do udzielenia wnioskowanej pomocy i tym samym możliwie szybko i bez zbędnych czynności rozstrzygnąć wnioski. W przypadku braku możliwości przeprowadzenia wywiadu we wskazanym terminie, zobowiązano Wnioskodawczynię do stawiennictwa w siedzibie MOPR w terminie 3 dni od daty otrzymania niniejszego wezwania, w celu ustalenia dogodnego dla Strony terminu aktualizacji wywiadu środowiskowego. Wskazano, że termin rozstrzygnięcia sprawy nastąpi do dnia [...] r. W wyznaczonym dniu pracownik socjalny nie zastał K. P. w miejscu Jej zamieszkania. W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji ustalił, że K. P. dnia [...] r. utraciła status osoby bezrobotnej z racji braku stawiennictwa w PUP- od tego dnia nie ma uprawnień do zasiłku okresowego z tytułu bezrobocia. Zainteresowana nie spełnia pozostałych przesłanek warunkujących przyznanie zasiłku okresowego. Wnioskodawczyni nie jest osobą długotrwale chorą (zaświadczenie lekarskie z dnia [...] r.); nie okazuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Nie stara się o świadczenia z innego systemu zabezpieczenia społecznego. Brak po stronie K. P. innych przesłanek w granicach ustawy o pomocy społecznej, warunkujących przyznanie tej formy pomocy. Zainteresowana ma uprawnienia do zasiłku okresowego w [...] r.- od dnia [...] do [...] r. Wnioskodawczyni nie deklaruje żadnych dochodów własnych w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (w [...] r.). Obecnie nie deklarowała żadnego dochodu- spełnia zatem kryterium dochodowe (dla jednoosobowego gospodarstwa- [...] zł), kwalifikujące do przyznania zasiłku okresowego w [...] r. Uwzględniając sytuację K. P. uznano, że od [...] do [...] r. miała uprawnienia do zasiłku okresowego, a kwota przyznanego zasiłku okresowego winna zabezpieczyć potrzebę zakupu żywności i środków czystości w niezbędnym zakresie. Jest to kwota wyższa niż obligatoryjne minimum ([...] zł- art. 147 ust. 3 p. 1 ups). Kwota ta spełnia warunki art. 106 ust. 3 ups, bowiem mieści się w kwocie odpowiadającej ilości dni, w których Strona miała uprawnienia do zasiłku okresowego. Decyzją z dnia [...] r. [...] odmówiono K. P. przyznania zasiłku okresowego ponad kwotę [...] zł w części dotyczącej: czynszu, rachunku za energię i gaz w [...] r. i zasiłku okresowego w wysokości [...] zł na [...] r., utrzymaną w mocy decyzją SKO z dnia [...] r. Wnioskodawczyni przeznaczała środki z wcześniej przyznanych zasiłków okresowych- wbrew uzgodnieniom. Z odpowiedzi z ENEA z dnia [...] r. i SM "[...]" z dnia [...] r. wynika, że Wnioskodawczyni nie opłacała bieżących rachunków za energię elektryczną i gaz w okresie od [...] do [...] r., a w okresie od [...] do [...] r. wpłacała po [...] zł miesięcznie na poczet czynszu. Na podstawie uzgodnień z dnia: [...], [...], [...], [...], [...] r., Zainteresowana zobowiązana była regulować z przyznanych zasiłków okresowych w okresie od [...] r. należności za energię elektryczną, gaz i czynsz na bieżąco. Wnioskodawczyni w rzeczywistości nie przeznaczała przyznanej pomocy na uzgodnione cele- takie postępowanie pozwala na ograniczenie lub odmowę przyznania świadczeń z pomocy społecznej, co uczyniono ww decyzją (art. 11 ust. 2 ups). Brak przesłanki by udzielić pomocy w formie zasiłku okresowego w [...] r., bowiem Zainteresowana utraciła status osoby bezrobotnej i do chwili obecnej nie podjęła działań celem jego przywrócenia, mimo że upływ trzymiesięcznej karencji pozwalałby na ponowne zarejestrowanie w PUP. Świadczy to o braku wykorzystywania własnych uprawnień i możliwości celem poprawy swej sytuacji życiowej. Zainteresowana bierną postawą działa na własną niekorzyść, prezentując długotrwałą postawę braku współdziałania z pracownikiem socjalnym w ramach rozwiązywania swych problemów życiowych. SKO w decyzji z dnia [...] r. wskazało na brak poinformowania Strony o możliwości czynnego uczestnictwa w prowadzonym postępowaniu. Pismem z dnia [...] r. nr [...], doręczonym Wnioskodawczyni dnia [...] r., organ I instancji poinformował K. P.: o możliwości zapoznania się z dowodami zebranymi w postępowaniu, ewentualnym ich uzupełnieniu lub sprostowaniu w terminie 3 dni od daty otrzymania pisma; że rozstrzygnięcie sprawy nastąpi do dnia [...] r. Wnioskodawczyni w tym terminie nie skorzystała z tej możliwości. Pismem z dnia [...] r. nr [...], doręczonym K. P. dnia [...] r., MOPR zawiadomił Wnioskodawczynię o prowadzeniu postępowania zmierzającego do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie i informujące o możliwości wypowiedzenia się w terminie 3 dni od daty otrzymania zawiadomienia, co do zebranych dowodów, zgodnie z art. 10 § 1 kpa i umożliwieniu Stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów- zgodnie z art. 73 § 1 kpa. Wnioskodawczyni do [...] r. nie skorzystała ze swych uprawnień (k. [...] akt administracyjnych).
W odwołaniu z dnia [...] r. od decyzji z dnia [...] r. w części ponad przyznane [...] zł, K. P. wniosła o jej zmianę w ten sposób, że sporny zasiłek okresowy na sporny okres otrzyma w pełnej wysokości; ewentualnie o przekazanie sprawy w części zaskarżonej do ponownego rozpoznania, ale innemu organowi I instancji, ponieważ MOPR Filia [...] nie radzi sobie z tak prostymi sprawami i dlatego "przykrywa to kolejnymi matactwami" (k. [...] akt odwoławczych).
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r.
W uzasadnieniu SKO przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania. Zgodnie z art. 38 ust. 1 p. 1 i ust. 2 p. 1 ups, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwała chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień z innych systemów zabezpieczenia społecznego: osobie samotnie gospodarującej- do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium osoby samotnie gospodarującej- do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż [...] zł miesięcznie. Stosownie do art. 147 ust. 3 ups, minimalna wysokość zasiłku okresowego w [...] r. w przypadku osoby samotnie gospodarującej wynosi 35% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby- w przypadku Skarżącej [...] zł. W toku postępowania ustalono, że Skarżąca dnia [...] r. utraciła status osoby bezrobotnej- od tego dnia nie posiadała prawa do zasiłku okresowego z tytułu bezrobocia. Skarżąca nie jest osobą długotrwale chorą, nie stara się o orzeczenie o niepełnosprawności ani o świadczenia z innego systemu zabezpieczenia społecznego. Skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą, nie deklarującą żadnego dochodu. W okresie od [...] do [...] r. spełnia warunki, od których uzależnione jest przyznanie zasiłku okresowego. Zasiłek przyznany został w większej wysokości, niż kwota minimalna (k. [...] akt administracyjnych).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. P. zarzuciła decyzji z dnia [...] r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r.: błędne ustalenia faktyczne- jakoby Skarżąca utraciła status osoby bezrobotnej; naruszenie prawa materialnego- jakoby zasiłek okresowy nie przysługiwał osobom znajdującym się w ubóstwie. Skarżąca wskazała, że decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję PUP. MOPR i PUP nie mogły nie wiedzieć, że od decyzji PUP przysługuje Wnioskodawczyni odwołanie, więc w każdym rozstrzyganiu przez organy nie utraciła skutecznie statusu bezrobotnej. Organy "zapomniały", że pomoc w pierwszej kolejności przysługuje z tytułu ubóstwa (tak to umiejscawia ups i tak to ujmuje Konstytucja), z których również dla Skarżącej wynikają prawa- tym bardziej, że z winy organów znalazła się w obecnej sytuacji. MOPR Filia [...]- śladem swego "mentora"- Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" fałszywie oświadcza; gdyby organ cokolwiek prowadził, to musiałby ustalić to, co wskazuje Skarżąca. Organ II instancji nie zrobił nic. Powołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6.6.1997 r. Skarżąca wskazała, że organ odwoławczy naruszył art. 15 kpa; organy obu instancji naruszyły art. 16 ust. 2, art. 17 ust. 1 pkt 4 i 5, art. 18 ust. 1 p. 6, art. 20 ust. 1 p. 3 art. 9 ust. 2 ups, nadużyły przepisów z wykorzystaniem ich sprzeczności z Konstytucją i Konwencję o Ochronie Praw i Wolności (k. [...] akt [...]).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi (k. [...] akt [...]).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
1. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1270 ze zm.) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej, co oznacza, iż sąd administracyjny może zaskarżoną decyzję wzruszyć tylko wówczas, gdyby przy jej wydaniu doszło do naruszenia prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja wydana została z poszanowaniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego, a zauważone uchybienia nie miały wpływu na wynik sprawy.
2. Zakres kognicji organów administracji publicznej określa norma prawa materialnego. W niniejszej sprawie doszło do innych naruszeń przepisów postępowania, które nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela ustalenia faktyczne organów obu instancji, za wyjątkiem tej części, w której organy obu instancji ustaliły, że K. P. utraciła dnia [...] r. status osoby bezrobotnej. Sąd ustalił nadto, że:
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] r.), sprostowaną postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...], Wojewoda [...] (dalej Wojewoda) na podstawie art. 127 § 1 i 2 i art. 138 § 2 kpa uchylił w całości decyzję Starosty P. z dnia [...] r. nr [...] nr [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że w dokumentacji sprawy przedłożonej do odwołania od decyzji Starosty i w skardze na działalność PUP w P., jak i w suplemencie do skargi z dnia [...] r., Strona przedstawiła argumenty, które winny być przeanalizowane przez organ I instancji. Do organu I instancji należy ich ocena w zakresie usprawiedliwienia niestawiennictwa i niezawinionego powiadomienia PUP w P.. Organ I instancji nie mógł ustosunkować się do zgromadzonego materiału odwoławczego Strony, bowiem został on przekazany przez Stronę bezpośrednio do organu II instancji. Organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w przedmiocie analizy dokumentacji przekazanej Wojewodzie, a następnie wydać stosowną decyzję (k. [...] akt [...] ). Starosta P. po otrzymaniu dnia [...] r. odpisu decyzji z dnia [...] r., do dnia [...] r. nie wydał decyzji rozstrzygającej sprawę w wyniku przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia decyzją z dnia [...] r. Jedynie decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta P. na podstawie art. 154 kpa w zw. z art. 9 ust. 1 p. 14 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. 99/04/1001 ze zm.) uchylił decyzję z dnia [...] r. o przyznaniu K. P. statusu osoby bezrobotnej. W uzasadnieniu Starosta podał, że K. P. zarejestrowała się ponownie w PUP dnia [...] r., nabywając z tym dniem status osoby bezrobotnej. Jednocześnie złożyła odwołanie od decyzji z dnia [...] r., orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. Ponieważ decyzja z dnia [...] r. została uchylona decyzją Wojewody z dnia [...] r., należało orzec o uchyleniu decyzji z dnia [...] r. Pismem z dnia [...] r. nr [...], doręczonym Zainteresowanej dnia [...] r., Zastępca Dyrektora PUP powiadomiła K. P., że w związku z decyzją Wojewody z dnia [...] r. po zapoznaniu się z dodatkowymi dokumentami zawartymi w suplemencie do skargi, została przywrócona do ewidencji (rejestracja [...] r.) i wyznaczyła kolejny obowiązkowy termin wizyty w PUP na dzień [...] r. (k. [...] akt [...] ). Dochód K. P. w miesiącach od [...]do [...] r. wyniósł [...] zł z tytułu wykonywania pracy czasowej w firmie "[...]". Przeciętna stopa bezrobocia na obszarze powiatu: P.- miasto na prawach powiatu wynosiła na dzień: [...] r.- [...] %; [...] r.- [...]%; [...] r.- [...] %. Realna stopa procentowa bezrobocia w mieście P. była w każdym z tych lat jeszcze niższa, niż to wykazano dla całego powiatu.
K. P. w okresie od [...] r. do [...] r. korzystała z różnych form zabezpieczenia społecznego. W szczególności:
K. P. od [...] r. jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. (dalej PUP) jako osoba bezrobotna, przy czym od [...] r. do [...] r. otrzymywała [...] % zasiłku dla bezrobotnych, a od [...] r. nie ma prawa do zasiłku dla bezrobotnych. PUP opłaca za Skarżącą składkę na ubezpieczenie zdrowotne- w szczególności od [...] do [...] r. w kwocie po [...] zł miesięcznie (k. [...] akt administracyjnych dołączonych do akt [...] ; k. [...] akt administracyjnych dołączonych do akt [...] ).
K. P. korzystała z dodatku mieszkaniowego w okresach: od [...] do [...] r.- po [...] zł miesięcznie; od [...] r. do [...]- po [...] zł miesięcznie; od [...] do [...] r.- po [...] zł miesięcznie (informacja Urzędu Miasta P. z [...] r.- k. [...] akt [...] ). Prawomocnymi wyrokami z dnia: [...] r.- [...]; [...] r.- [...]; [...] r.- [...]; Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. uchylił poszczególne postanowienia SKO w P. i poprzedzające je postanowienia Prezydenta Miasta P. o zawieszeniu poszczególnych postępowań o przyznanie dodatków mieszkaniowych. W uzasadnieniach tych wyroków WSA wskazał na naruszenia nomy prawa materialnego- art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. 71/01/734 ze zm.), otwierając K. P. drogę do skutecznego dochodzenia prawa do zasiłku mieszkaniowego za poszczególne okresy (od [...] do [...] r.).
K. P. korzystała z dodatku mieszkaniowego w okresach: od [...] do [...] r.- po [...] zł miesięcznie; od [...] do [...] r.- po [...] zł miesięcznie.
Ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją SKO w P. z dnia [...] r. nr [...], Prezydent Miasta P. przyznał K. P. dodatek mieszkaniowy w okresie od [...] r. do [...] r. w kwocie po [...] zł miesięcznie. Sprawa [...] ze skargi K. P. na decyzję SKO z dnia [...] r., oczekuje w WSA w P. na termin rozprawy.
K. P. korzystała z dodatku mieszkaniowego w okresach: od [...] do [...] r.- po [...] zł miesięcznie; od [...] do [...] r.- po [...] zł miesięcznie; od [...] do [...] r.- po [...] zł miesięcznie (informacja MOPR z dnia: [...] i [...] r.- k. [...] akt administracyjnych dołączonych do akt [...] ).
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] r.) Prezydent Miasta P. przyznał K. P. dodatek mieszkaniowy w kwocie po [...] zł miesięcznie, na okres od [...] r. do [...] r. Wyrokiem z dnia [...] r.- [...] WSA w P. oddalił skargę K. P. na decyzję SKO w P. z dnia [...] r. nr [...], która to decyzją SKO uchyliło decyzję z dnia [...] r. i przyznało K. P. dodatek mieszkaniowy w kwocie po [...] zł miesięcznie, na okres od [...] r. do [...] r. (akta [...]).
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] r.) Prezydent Miasta P. przyznał K. P. dodatek mieszkaniowy w kwocie po [...] zł miesięcznie, na okres od [...] do [...] r. Wyrokiem z dnia [...] r.- [...] WSA w P. oddalił skargę K. P. na decyzję SKO w P. z dnia [...] r. nr [...], uchylającą decyzję z dnia [...] r. i przyznało K. P. dodatek mieszkaniowy w kwocie po [...] zł miesięcznie, na okres od [...] do [...] r. (akta [...]).
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta przyznał K. P. zasiłek okresowy po [...] zł miesięcznie w okresie od [...] do [...] r. (k. [...] akt administracyjnych dołączonych do akt [...]).
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] r.) SKO w P. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. nr [...] i przyznało K. P. zasiłek celowy w kwocie: [...] zł na bilet miesięczny na przejazdy środkami komunikacji miejskiej; [...] zł na uzupełnienie apteczki domowej; [...] zł na zakup obuwia i kurtki. Wyrokiem z dnia [...] r.- [...] WSA w P. oddalił skargę K. P. na decyzję SKO w P. z dnia [...] r. (akta [...]).
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], uzupełnioną decyzją z dnia [...] r. nr [...], SKO w P. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] r.) w części i przyznało K. P. zasiłek celowy na: miesiąc [...] , [...] , [...] [...] r. z przeznaczeniem na zakup żywności w kwocie po [...] zł miesięcznie, zakup środków czystości w kwocie [...] zł, zakup świec po [...] zł miesięcznie, uzupełnienie domowej apteczki jednorazowo w kwocie [...] zł; miesiąc [...] r., [...] r. na zakup żywności w kwocie po [...] zł miesięcznie, zakup środków czystości w kwocie [...] zł, zakup świec po [...] zł miesięcznie, uzupełnienie domowej apteczki jednorazowo w kwocie [...] zł; zobowiązało organ I instancji do spłacenia orzeczonych kwot na rzecz K. P. w formie i terminie przyjętym przez organ I instancji; w pozostałej części utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r. (k. [...] akt administracyjnych dołączonych do akt [...] ). Sprawa [...] ze skargi K. P. na decyzję z dnia [...] r. nr [...], oczekuje w WSA w P. na termin rozprawy.
Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] r.) przyznał K. P. zasiłki celowe na: żywność w [...] r.- w kwocie [...] zł; na opłatę czynszu po [...] zł miesięcznie od [...] do [...] r.; zakup świec w kwocie [...] zł w [...] r.; opłatę za gaz tytułem faktury z [...] r. w kwocie [...] zł; zakup środków czystości w [...] r.- [...] zł; odmówił przyznania zasiłków celowych na pozostałe potrzeby. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] r.) SKO w P. uchyliło w całości decyzję z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta P. przyznał K. P. zasiłki celowe na: żywność w [...] r.- w kwocie [...] zł; na opłatę czynszu po [...] zł miesięcznie od [...] do [...] r.; zakup świec w kwocie [...] zł w [...] r.; opłatę za gaz tytułem faktury z [...] r. w kwocie [...] zł; zakup środków czystości w [...] r.- [...] zł; wskazał, że wypłata owych świadczeń nastąpiła dnia [...] r. Pięcioma innymi decyzjami z dnia [...] r. (o kolejnych numerach ze zmiennym składnikiem: [...] , [...] , [...] , [...] , [...] ), w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Prezydent Miasta P. odmówił przyznania K. P. zasiłków celowych na inne wnioskowane cele (k. [...] akt administracyjnych dołączonych do akt [...] ). Sprawa [...] ze skargi K. P. na decyzję SKO z dnia [...] r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] r.- w zakresie objętym odmową, oczekuje w WSA na termin rozprawy (akta [...] ).
Powyższych ustaleń Sąd dokonał na podstawie: odpisu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...], decyzji Starosty P. z dnia [...] r. nr [...], pisma Zastępcy Dyrektora PUP w P. z dnia [...] r. nr [...], zwrotnego potwierdzenia doręczenia pisma i odpisu decyzji z dnia [...] r., postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...]; dokumentów z akt: [...]; [...]; [...], [...] WSA w P.; obwieszczeń Ministra Pracy i Polityki Społecznej- odpowiednio- [...] ; [...] ; [...] (k. [...] akt administracyjnych).
4. Sąd dał wiarę owym odpisom dokumentów i dokumentom, bowiem nie były one kwestionowane przez Strony i nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarygodności (art. 106 § 3 i 5 ppsa w zw. z – odpowiednio- art. 244 i 245, 252, 253 kpc; T. Ereciński w: "Komentarz do kpc" W. Pr. 2006 t. 1 s. 562 uw. 32, 33; postanowienie SN z 27.1.2006 r.- III CK 369/05- OSNC 11/06/187). Informacja o dochodach K. P. z tytułu pracy w firmie [...]" znana jest Sądowi z urzędu (art. 106 § 5 ppsa w zw. z art. 228 § 2 kpc; k. [...] akt [...]).
5. Organy obu instancji trafnie zastosowały w sprawie normę wywiedzioną z art. 38 ust. 1 p. 1 i ust. 2 p. 1 ups. Zgodnie z tą normą, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Wymienione przesłanki pozytywne prawa do zasiłku okresowego, mają charakter przykładowych, o czym świadczy zwrot "w szczególności", użyty w art. 38 ust. 1 ups (Ł. Borkowski, R. Krajewski, S. Szymański "Komentarz do ustawy pomocy społecznej" W. Pr. Leges 2007 s. 77). Zasiłek okresowy przysługuje ze względu na szczególne okoliczności. Każda trudna sytuacja, połączona niemożliwością jej samodzielnego przezwyciężenia, uprawnia do otrzymania tego świadczenia (I. Sierpowska "Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz" ABC Wolters Kluwer 2007 s. 158). Wśród przesłanek przyznania zasiłku okresowego może być zatem ubóstwo, jednakże wówczas, gdy inne szczególne okoliczności przemawiają za przyznaniem pomocy w tej właśnie formie.
Zasiłek okresowy jest świadczeniem obligatoryjnym, jednakże organ administracji publicznej obowiązany jest rozważyć także inne przesłanki- zarówno pozytywne, jak i negatywne, wpływające na przyznanie zasiłku okresowego w ogóle, określenie okresu, na który zostanie przyznany, jak i jego wysokość.
6. W szczególności należy zauważyć, że wnioskiem z dnia [...] r. (prezentata MOPR; w sprawie [...] i [...] oznaczonym jako "wniosek z [...] r.- K. [...] akt [...]), Wnioskodawczyni wystąpiła o różne formy pomocy "na miesiąc [...] r." (k. [...] akt administracyjnych, załączonych do akt [...]). Tym samym organ I instancji władny był określić, które z żądań rozstrzygnie w oparciu o przepisy o zasiłku celowym (art. 39 ups), które zaś w oparciu o art. 38 ups. Każda z decyzji rozstrzygających o poszczególnych żądaniach, podlegała odrębnemu trybowi odwoławczemu i ewentualnemu- w przypadku wywiedzenia skargi od decyzji drugoinstancyjnej- odrębnemu trybowi sądowoadministracyjnemu.
Tym samym odrębne rozstrzygnięcie ostateczną decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. nr [...] o odmowie przyznania zasiłku okresowego: 1) ponad orzeczone [...] zł w części dotyczącej kwoty przeznaczonej na opłatę czynszu, rachunku za energię i gaz w miesiącu [...] r.; 2) w miesiącach [...] r. w wysokości [...] zł skutkuje, że żądanie przyznania zasiłku okresowego w miesiącach [...] r. oraz ponad orzeczone [...] zł w części dotyczącej kwoty przeznaczonej na opłatę czynszu, rachunku za energię i gaz w [...] r., nie należy do postępowań w granicach sprawy, której dotyczy skarga.
7. Skutkiem prawomocności wyroku z dnia [...] r. [...] jest prekluzja stanu faktycznego. Zarzuty materialne i zarzuty procesowe, których podstawą są okoliczności faktyczne istniejące już w czasie poprzedniego (przed prawomocnym wyrokiem) postępowania, nie mogą doprowadzić do podważenia skutków prawnych prawomocnego wyroku także wówczas, gdy leżące u ich podstaw okoliczności faktyczne nie zostały wykorzystane w pierwszym procesie. Prekludują się również nie przedstawione, a uzasadniające powództwo okoliczności faktyczne, jeśli stanowią jedynie uzupełnienie przedstawionego materiału procesowego. Prawomocność (i w konsekwencji prekluzja) nie obejmuje okoliczności powstałych po zamknięciu rozprawy poprzedzających wydanie wyroku. Okoliczności tego rodzaju mogą stanowić podstawę środków odwoławczych i powództw, a zatem zamknięcie rozprawy wyznacza granicę sprekludowania stanu faktycznego (odpowiednio- M. Sawczuk w: System prawa procesowego cywilnego" T. III Ossolineum 1986 s. 76-82; M. Sawczuk "Ponowne orzekanie w sprawie cywilnej prawomocnie osądzonej" W.Pr. 1975 s. 19- 28; wyrok WSA w P. z 2.6.2005 r.- 4/II S.A./Po 949/03).
Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r.- [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalił skargę K. P. na decyzję SKO w P. z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] r. nr [...]; k. [...] , [...] akt administracyjnych; k. [...] akt [...]). Ów prawomocny wyrok sądowy skutkuje prekluzją stanu faktycznego w zakresie istotnych ustaleń dla rozstrzygnięcia żądania przyznania zasiłku okresowego ponad orzeczone [...] zł w części dotyczącej kwoty przeznaczonej na opłatę czynszu, rachunku za energię i gaz w miesiącu [...] r.; w miesiącach [...] r. w wysokości [...] zł. Z kolei prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r.- [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalił skargę K. P. na decyzję SKO w P. z dnia [...] r. nr [...], uchylającą decyzję z dnia [...] r. nr [...] i przyznającą zasiłki celowe na: zakup biletu miesięcznego na przejazdy środkami komunikacji miejskiej w kwocie [...] zł; uzupełnienie apteczki domowej w kwocie [...] zł; zakup obuwia i kurtki w kwocie [...] zł (akta [...]).
8. W decyzji z dnia [...] r. Prezydent Miasta przekonująco wskazał, że najniższy dodatek okresowy dla osoby samotnie gospodarującej, nie uzyskującej dochodu, w [...] r. wynosić mógł [...] zł ([...] % z kwoty [...] zł; art. 147 ust. 3 p. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 ups). Maksymalna kwota zasiłku okresowego dla takiej osoby nie mogła być wyższa niż [...] zł (art. 38 ust. 1 in fine ups). W tej sytuacji zasiłek okresowy, przyznany w kwocie [...] zł na miesiąc [...] r., przekracza [...] % maksymalnej wysokości zasiłku okresowego. Przy uwzględnieniu pozostałych świadczeń, przyznanych K. P. na podstawie wniosku z dnia [...] r. (prezentata MOPR), jak i świadczeń przyznanych równocześnie- na miesiąc [...] r.- na koszt podatnika (w szczególności po [...] zł miesięcznie w okresie od [...] do [...] r. tytułem dodatku mieszkaniowego) oraz rozmiaru świadczeń z pomocy społecznej, ubezpieczenia zdrowotnego (opłacanego przez PUP) i dodatków mieszkaniowych, udzielanym przed [...] r., jak i po [...] r., należało uznać, że ograniczenie wysokości świadczenia z pomocy społecznej (art. 11 ust. 1, 2 i 3 w zw . z art. 38 ust. 1 p. 1 i ust. 2 p. 1 ups), nie narusza prawa materialnego. Za taką oceną przemawia również porównanie z wysokością minimalnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, które od [...] do [...] r. wynosiło [...] zł brutto (Dz.U. 177/05/1469), gdy świadczenia z pomocy społecznej i dodatki mieszkaniowe przyznawane są w kwotach netto. Skarżąca nie podejmuje skutecznie- na coraz przyjaźniejszym rynku pracy – zwłaszcza dla osoby z wyższym wykształceniem, biegle posługującej się komputerem i edytorem tekstu, starań o pracę, czym nie przyczynia się do usamodzielnienia (art. 3 ust. 2 ups), przy wykorzystaniu własnych uprawnień i możliwości (art. 2 ust. 1 ups), mimo udzielanej pomocy socjalnej dla poszukiwania pracy.
9. Prezydent Miasta trafnie wskazał, że Wnioskodawczyni, z naruszeniem art. 11 ust. 1 i 2 ups, przeznaczała wcześniej przyznane zasiłki okresowe- wbrew porozumieniom z pracownikiem socjalnym - na inne cele, niż zawarte w uzgodnieniach. W szczególności prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r.-[...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalił skargę K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta z dnia P. z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał w szczególności, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały art. 11 ust. 1 i 2 ups. Organy prawidłowo ustaliły, na podstawie dowodu z dokumentów przedstawionych przez ENEA i Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]", że przyznane wcześniej świadczenia w postaci zasiłku okresowego nie były przez Skarżącą przeznaczane na pokrycie należności za czynsz, gaz i energię elektryczną. Materiał zgromadzony w aktach administracyjnych uzasadnia stanowisko organów rozstrzygających sprawę, że postawa Skarżącej częstokroć udaremniająca nawiązanie współpracy z pracownikami pomocy społecznej, nie daje podstaw do przyjęcia, że Skarżąca podejmuje wysiłki w celu poprawienia swej sytuacji bytowej. W żadnym wypadku nie można uznać ciągłego występowania przez Skarżącą z roszczeniami o przyznanie świadczeń objętych pomocą społeczną, za podejmowanie wysiłków zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust.1 ups). Zadaniem organów jest pomoc w dążeniu samego zainteresowanego do polepszenia swej sytuacji życiowej. System prawa na pierwsze miejsce wśród instytucji pomocy osobom będącym w niedostatku, zgodnie z zasadą subsydiarności, wysuwa obowiązek alimentacyjny ( odpowiednio – wyrok SN z dnia 03 września 1998 r.- I CKN 908/97 – OSNC 3/99/53 z glosą T. Smyczyńskiego- OSP 10/99/173, akceptowany przez M. Andrzejewskiego "Ochrona praw dziecka w rodzinie dysfunkcyjnej" Zakamycze 2003 str.147 i nast.). Stąd organ pomocy społecznej winien ustalać, czy potrzeby Skarżącej nie mogą być w całości lub w części zaspokojone przez osoby, na których ewentualnie ciąży obowiązek alimentacyjny (s. 4-5 uzasadnienia wyroku z dnia [...] r.-[...]; k. [...] uzasadnienia wyroku z [...] r. – [...] ; podobnie- wyrok z [...] r.- [...]). Błędnie Skarżąca wywodzi z art. 16 ust. 2, art. 17 ust. 1 p. 4, 5, art. 18 ust. 1 p. 6, art. 20 ust. 1 p. 3, art. 9 ust. 2 ups normę, która miałaby prowadzić do niemożności odmowy zasiłku okresowego. W istocie ustawodawca wskazuje, że przyznawanie (bądź odmowa przyznania) odbywać się musi "zgodnie z przepisami ustawy" – zatem przy uwzględnieniu przesłanek pozytywnych jak i negatywnych, zawartych w ustawie o pomocy społecznej. Istnienie obowiązku osób fizycznych do zaspakajania niezbędnych potrzeb życiowych wnioskodawcy, samo w sobie nie stanowi, zwłaszcza przy pierwszym wniosku- podstawy do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Obliguje jednak organ do badania, czy osoby zobowiązane istnieją i czy mają rzeczywistą możliwość udzielenia pomocy wnioskodawcy. Wynika to z istoty subsydiarności pomocy społecznej. Sama zatem deklaracja syna Skarżącej czy matki Skarżącej, że nie przekazują Skarżącej pomocy, nie spełnia wymogów zbadania zdolności tych osób do realizacji ich obowiązku alimentacyjnego - zwłaszcza mając na uwadze, że Skarżąca korzysta z zabezpieczenia społecznego od [...] lat.
10. Nietrafnie Skarżąca przyjmuje, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokami "ponad [...] " razy orzekł "na korzyść" Skarżącej (k. [...] akt odwoławczych). W istocie bowiem Sąd w każdej ze spraw zakończonych wyrokami orzekał co do zgodności z prawem różnych decyzji, i dopatrzył się w różnych sprawach różnych uchybień. Przykładowo- prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r.-[...] WSA w P. uchylił decyzję z dnia [...] r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. o odmowie przyznania zasiłków celowych, lecz nie z uwagi na naruszenie prawa materialnego, a z uwagi na naruszenie innych przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie przesądził, czy organy miały podstawy do podjęcia zaskarżonych decyzji, stwierdził natomiast, że wskazane w uzasadnieniach motywy rozstrzygnięcia nie zostały należycie udokumentowane. W sytuacji, gdy Strona występuje z częstymi wnioskami o przyznanie pomocy, musi to skutkować częstymi wywiadami (art. 107 ust. 4 ups; § 2 p. 1 rozporządzenia), co nie stanowi "uciążliwego nękania" Strony. Sąd pozytywnie ocenił dociekliwość pracowników pomocy społecznej przy sporządzaniu wywiadu, bo tego wymaga od nich kpa; podobnie jak przy badaniu, czy istnieją członkowie rodziny, którzy zdolni są do realizacji swego obowiązku alimentacyjnego wobec Wnioskodawczyni. Sąd zwrócił uwagę, że koniecznym jest wykazanie przez Skarżącą poszukiwania pracy, skoro w P., gdzie bezrobocie sięga [...] % i odpowiada bezrobociu naturalnemu, istnieją duże szanse, by osoby wykształcone, uzyskały pracę, choćby sezonową, bądź pracę "przy rodzinach" np. polegającej na opiece nad dzieckiem. Poszukiwanie pracy w dużym mieście, o bezrobociu odpowiadającym naturalnemu, nie powinno wiązać się z ponoszeniem większych kosztów. Przyczyną uchylenia decyzji obu instancji w sprawie [...], były w istocie błędy proceduralne- brak w aktach dwu pism Strony, na które organ powołał się w uzasadnieniu; nie odniesienie się przez SKO w uzasadnieniu do wskazanych przez Skarżącą dwu innych pism, które- zdaniem Skarżącej- organ I instancji celowo pomija. Brak ustaleń dotyczących możliwości płatniczych organu pomocowego; nie rozważenia, w jakim zakresie przyznanie zasiłku okresowego w maksymalnej wysokości przemawia za odmową przyznania zasiłku celowego; nie dostosowanie się organów do art. 10, 35 i 36 kpa.
11. Sąd nie stwierdził naruszenia art. 2 i 32 ust. 1, art. 67 ani innych wzorców zawartych w Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U 78/97/483, sprost. Dz.U 28/01/319, zm. Dz.U 200/06/1471). Organy administracji działające na podstawie przepisów prawa materialnego (art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej) są obowiązane zgodnie z zasadą art. 7 kpa, załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Nie jest więc tak, że każda osoba spełniająca warunki do przyznania pomocy społecznej tę pomoc musi uzyskać w żądanej wysokości i na każdy cel, gdyż organy administracji muszą gospodarować określoną pulą środków finansowych i rozeznać potrzeby osób samotnych, rodzin wielodzietnych żyjących w autentycznym ubóstwie. W postępowaniu w sprawie świadczeń z pomocy społecznej organy administracji publicznej mają bowiem obowiązek stosować zasady wyrażone w art. 100 ust. 1 ustawy; mają też jednak prawo do informacji o których mowa w art. 100 ust. 2 ups.
Sąd nie podziela stanowiska Skarżącej o "nadużyciu przepisów z wykorzystaniem ich sprzeczności z Konstytucją RP i Konwencją o Ochronie Praw i Wolności...". Zgodnie z art. 67 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. W ust. 2 art. 67 ustrojodawca określił, że obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Podobnie jak to określono w art. 81 Konstytucji, praw określonych w art. 67 można dochodzić tylko w granicach określonych przez ustawę. Art. 67 Konstytucji mówi ogólnie o zabezpieczeniu społecznym, co- zgodnie z ustabilizowaną terminologią- obejmuje całokształt świadczeń, jakie- ze środków publicznych są przyznawane obywatelowi, będącemu w potrzebie (wyrok TK z 20.11.2001- K 15/01- OTK 8/01/252 s. 1280). Zabezpieczenie społeczne ujęto w kategoriach prawa podmiotowego, a rangę tego prawa dodatkowo zaznaczono, nadając mu w pełni egzekwowalny charakter. Ograniczenie zakresu dochodzenia niektórych praw socjalnych, przewidziane w art. 81 Konstytucji, nie odnoszą się do prawa zabezpieczenia społecznego (wyrok TK z 8.5.200- SK 22/99- OTK 4/00/107 s. 513). Art. 67 Konstytucji, mówiąc o zabezpieczeniu społecznym i nadając mu powszechny charakter, wyraża nakaz ustanowienia systemu tego zabezpieczenia i określenia systemu jego finansowania. System zabezpieczenia społecznego opiera się na zasadzie różnego rodzaju obciążeń, nakładanych zarówno na pracodawców, jak i na osoby zatrudnione, a obciążenia te częściowo ujmowane są jako swego rodzaju zaliczka na poczet przyszłych świadczeń indywidualnych, a w pozostałym zakresie- postrzegać je należy jako przejaw solidaryzmu społecznego. Art. 67 ust. 2 ogranicza prawo do zabezpieczenia społecznego na wypadek bezrobocia tylko do sytuacji, gdy bezrobotny nie posiada innych środków utrzymania. Z art. 67 wynika obowiązek ustawodawcy do sprecyzowania pojęć choroby, inwalidztwa i wieku emerytalnego, a więc stworzenia prawnej infrastruktury dla systemu zabezpieczenia społecznego. Art. 67 ma w poważnym stopniu znaczenie odsyłające, bo zakres i formy zabezpieczenia społecznego określić ma ustawa. Poza wskazaniem podstawowych sytuacji, gdy obywatelowi musi przysługiwać prawo do zabezpieczenia społecznego, ustalenie spraw pozostałych zostało powierzone ustawodawcy zwykłemu. Regulacje ustawowe muszą być kształtowane w taki sposób, by z jednej strony uwzględniały istniejące potrzeby, a z drugiej możliwości ich zaspokojenia. Granice tych możliwości wyznaczane są przez inne podlegające ochronie wartości konstytucyjne- takie jak np. równowaga budżetowa (SK 22/99 s. 513).
W przepisach art. 67 Konstytucji zawarte są tzw. normy programowe. Nie są one na gruncie powszechnie przyjętej doktryny normami o charakterze reguł, które nadawałyby się do bezpośredniego zastosowania i z których wynikałyby bezpośrednio prawa podmiotowe (T. Gizbert – Studnicki, A. Grabowski "Normy programowe w Konstytucji" [w:] J. Trzciński, "Charakter i struktura norm konstytucyjnych, Warszawa 1997 r. s. 108,111-113). Ustawa o pomocy społecznej określa: zadania w zakresie pomocy społecznej, rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania; organizację pomocy społecznej; zasady i tryb postępowania kontrolnego w zakresie pomocy społecznej (art. 1 ups) i jest jedną z ustaw konkretyzujących cele wskazane w art. 67 Konstytucji. Zasiłek okresowy jest świadczeniem wypłacanym z funduszy publicznych, przy czym przesłanki uzyskania prawa do zasiłku okresowego związane są z sytuacją materialną osoby ubiegającej się o pomoc społeczną (art. 38 ust. 1 p. 1 w zw. z art.8 ust. 1 p. 1 ups), własnych uprawnień, zasobów i możliwości zainteresowanych (art. 2 ust. 1 ups), dążenia do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin w celu umożliwienia osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać (art. 3 ust. 2 ups). Organ pomocowy w każdym konkretnym przypadku winien rozważyć, czy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia są odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz ocenić, czy potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ups). Organ pomocowy obowiązany jest także ustalać i rozważać, czy nie zachodzą przesłanki negatywne udzielenia pomocy- w szczególności czy nie dochodzi do marnotrawienia przyznanych świadczeń, marnotrawienia własnych zasobów finansowych; czy nie dochodzi do braku współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej; niedotrzymywania postanowień kontraktu socjalnego (art.11 ust. 1 i 2 ups).
Konstytucyjna kategoria zabezpieczenia społecznego zawiera w sobie szereg instytucji prawa socjalnego- w szczególności: prawo pracy ( w tym sferę pracy socjalnej), pomoc społeczną, zatrudnienie ( organizację administracji i rynku pracy wraz ze świadczeniami na wypadek pozostawania bez pracy), ochronę prawa do mieszkania ( L. Garlicki w: "Konstytucja RP. Komentarz" Wyd. Sejm. 2003 t. III s. 2 uw. 4, 6-9 s. 3-6 uw. 7-9 do art. 67 i akceptowane przez Komentatora orzecznictwo i piśmiennictwo; W. Muszalski "Prawo socjalne" PWN 1999 s. 12 i n.; I. Sierpowska "Prawo pomocy społecznej" Zakamycze 2006 s. 25-34). W szczególności utrwalonym jest pogląd, że przepisy art. 32 ust. 1 i art. 67 Konstytucji nie mogą być samoistnym źródłem roszczeń o zasiłek stały z opieki społecznej (wyrok SN z 14.3.2002 r.- III RN 141/01- OSNP 24/02/584). Pogląd ten, mimo zmiany stanu prawnego, zachował aktualność pod rządem ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w zakresie w jakim wskazuje na konieczność sięgania do regulacji ustawowej w zakresie określania uprawnień wnioskodawców.
Do prawa zabezpieczenia społecznego należą w szczególności: ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. 71/01/734 ze zm.- dalej udm.), ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 64/04/593 ze zm.), ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (Dz.U. 122/03/1143 ze zm.- dalej uzs), ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 99/04/1001 ze zm.- upz), i szereg innych- z uwagi na stan faktyczny- nie mających zastosowania w sprawie. Ustawy te tworzą system zabezpieczenia społecznego, realizujący w szczególności art. 65-66, art. 67-71, art. 74-76 i 81 Konstytucji RP. Założeniem tego systemu jest spójność i wzajemne uzupełnianie się instytucji zabezpieczenia społecznego. Co do zasady- chyba że ustawodawca wyraźnie postanowi inaczej- klient zabezpieczenia społecznego nie powinien na koszt podatnika otrzymywać kilku świadczeń z tego samego tytułu, na podstawie różnych ustaw z zakresu zabezpieczenia społecznego (przykładowo: art.1 ust. 3 uzs, art. 3 ust. 3 udm, art. 6 pkt 3 i 4, i art. 8 ust. 3- 13 ups, art. 3 pkt 1- 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - j.t. Dz.U. 139/06/992 ze zm.).
12. Zabezpieczenie społeczne opiera się na zasadach pomocniczości i solidarności, zakotwiczonych w preambule Konstytucji RP. Z zasady pomocniczości wynika podział zadań między obywateli, stowarzyszenia, fundacje, samorządy terytorialne i państwo (W. Łączkowski "Etyczne aspekty finansowania potrzeb socjalnych ze środków publicznych" RPEiS 1/04/8 i n.). Rozmiar świadczeń zabezpieczenia społecznego w znacznym stopniu zależy od kondycji danej gospodarki, dla której nie może być nadmiernym, a jedynie adekwatnym obciążeniem. Podatnicy co do zasady nie mogą bowiem pokrywać pełnych kosztów utrzymania osób niepracujących- nawet ubogich.
Adekwatnym wzorcem kontroli nie mogą być też w niniejszej sprawie postanowienia Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. (Dz.U. 61/93/284 ze zm.). Skarżąca nie wskazuje- mimo prawniczego wykształcenia- żadnego przepisu Konwencji, którego naruszenia się dopatruje. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, jak i Komisji, utrwalił się pogląd, że ochronie podlegają te prawa z zakresu systemów ubezpieczeń społecznych, które wiążą się z obowiązkiem płacenia składki i następnie- uzyskaniem praw do świadczenia z tytułu zgromadzonych składek, nie zaś do świadczeń bezskładkowych- realizowanych wyłącznie w ramach solidarności społecznej (odpowiednio- Raport Schouten v. Holandia z 12.X.1993 r.- skarga 19005/91, A. 304; orzeczenie z 9.12.1994, A.304 akceptowane przez M.A. Nowickiego "Europejska Konwencji o ochronie praw człowieka. Wybór orzecznictwa" C.H. Beck 1999 s. 157 poz. 586).
Skoro zatem zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca, nie naruszają prawa materialnego, a uchybienia procesowe nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, skargę należało oddalić (art. 151 ppsa).
/-/ D. Rzyminiak- Owczarczak /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ M. Dybowski
AT
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło