IV SA/Po 186/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 stycznia 2008 r. ze skargi A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/G.Radzicka /-/P.Miładowski IV SA/Po 186/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej po wznowieniu postępowania i ponownym rozpatrzeniu sprawy: 1. uchylił decyzję z dnia [...] nr [...] przyznającą na syna B.K. - zaliczkę alimentacyjną w okresie od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. w kwocie 200,00 zł miesięcznie na syna E.K. - zaliczkę alimentacyjną w okresie od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. w kwocie 200,00 zł miesięcznie z dniem 1 września 2005 r. 2. odmówił przyznania zaliczki alimentacyjnej na B.K. – na wniosek z dnia 19 sierpnia 2005 r. 3. przyznał zaliczkę alimentacyjną na E.K. ur. 22 lutego 1988 r. od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. w wysokości 200,00 zł miesięcznie do rąk matki A.K. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono co następuje: Decyzją z dnia [...] nr [...] ustalono A.K. prawo do zaliczek alimentacyjnych na synów B.K. i E.K. Zaliczki alimentacyjne przyznano na podstawie wniosku "o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej", który wpłynął do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w dniu 19 sierpnia 2005 r. wraz z wymaganymi dokumentami. Na podstawie zgromadzonych dokumentów stwierdzono, że razem z synem B.K. i E.K wnioskodawczyni prowadziła trzyosobowe gospodarstwo domowe, bowiem Sąd powierzył opiekę nad dziećmi – matce dzieci. W dniu 7 lipca 2006 r. G.K. (ojciec dzieci) dostarczył Wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] w sprawie pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego odnośnie płacenia alimentów na rzecz B.K. za okres od dnia 1 lipca 2004r. W związku z tym Ośrodek Pomocy Społecznej wznowił postępowanie postanowieniem z dnia [...] nr [...] i przeprowadził "wywiad środowiskowy" u G.K. oraz sporządził protokół z przesłuchania stron A.K. i G.K. W oparciu o wywiad środowiskowy i oświadczenia stron organ I instancji ustalił, że od 25 czerwca 2004 r. syn B.K. przebywa pod opieką ojca i pozostaje na jego utrzymaniu. Pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego – ugody sądowej zawartej 21.03.2001 r. przed Sądem Rejonowym w sprawie [...] odnośnie alimentów na rzecz B.K. od dnia 1 lipca 2004 r., spowodowało, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym na podstawie art. 8252 kpc sprostowanym dnia [...] sygn. [...] umorzył postępowanie egzekucyjne wobec pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego odnośnie alimentów na rzecz B.K. od dnia 1 lipca 2004 r. Ujawnienie powyższych okoliczności faktycznych zdaniem organu I instancji stanowiło podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, uchylenia decyzji o przyznaniu zaliczek alimentacyjnych i wydania nowej decyzji (art. 151 § 1 pkt 2 kpa), w której odmówiono przyznania zaliczki alimentacyjnej na syna B.K. i przyznano zaliczkę alimentacyjną na syna E.K. na podstawie art. 2 pkt 2 i 5, art. 7 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 2 pkt 1, art. 10 ust. 1, 2, 4, 5, 7 i 8, art. 18 ust. 2 ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. nr 86 poz. 732 ze zm.). Zdaniem organu A.K. winna powiadomić organ o zmianach w rodzinie i stwierdził, że pobrane świadczenie na syna B.K. było nienależne, jakkolwiek zastrzegł iż o obowiązku zwrotu świadczenia orzekać będzie odrębną decyzją. Odwołanie od decyzji złożyła A.K. Przyznała wprawdzie, że syn B. od 25 czerwca 2004r. przebywa u ojca, jednak na mocy wyroku rozwodowego w dalszym ciągu ona ma powierzoną opiekę nad synem B. Odwołująca zarzuciła, że nie była świadoma tego, czego dotyczył wyrok, a ponadto część świadczeń przeznaczała na potrzeby syna B. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z [...] nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podzielając argumentację organu I instancji. Skargę na tę decyzję wniosła A.C. (primo voto K.) zarzucając iż zaskarżona decyzja wydana została z obrazą przepisów prawa materialnego tj. art. 10a ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. nr 86 poz. 732 z późn. zm.) w związku z art. 95 § 1 k.r.o przez błędne przyjęcie, iż skarżąca nienależnie pobrała zaliczkę oraz błędne, bez podstawy prawnej przyjęcie, jakoby wystąpiły okoliczności mające wpływ na określenie prawa do świadczeń, co do których skarżąca nie dopełniła obowiązku poinformowania organu wypłacającego świadczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Stosownie do art. 2 pkt 5 lit. a ustawy z 22 kwietnia 2005 r. (Dz.U. nr 86 poz. 732 ze zm.) o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, osobą uprawnioną do zaliczki alimentacyjnej jest osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Z brzmienia przytoczonego przepisu wynika, że osoba uprawniona do zaliczki alimentacyjnej powinna spełniać warunek polegający na "byciu wychowywanym" przez inną osobę. Pozostawanie na wychowaniu jest refleksem realizacji obowiązku alimentacyjnego określonego w art. 128 KRO, w części obejmującej "dostarczanie środków wychowania". Dostarczanie środków wychowania (wychowywanie) stanowi składnik treści władzy rodzicielskiej w znaczeniu art. 95 § 1 KRO. Treść tego składnika została uszczegółowiona w art. 96 zdanie 2 KRO. Pozostawanie na wychowywaniu jest więc kategorią ze sfery faktów i o rzeczywistym wychowywaniu można mówić wtedy gdy całokształt kontaktów dziecka z osobą wychowującą wskazuje na prawidłowe kształtowanie osobowości dziecka. Skarżąca błędnie wnioskuje, że zaliczka alimentacyjna jest związana z jej osobą gdyż to jej powierzono władzę rodzicielską w wyroku rozwodowym. Jak wynika z przepisów ustawy uprawnionym jest dziecko, a skarżąca od początku złożenia w imieniu syna B. wniosku o zaliczkę alimentacyjną, syna nie wychowywała. Z niespornych ustaleń w sprawie wynika bowiem, że: - od 25.06.2004 r. syn B. był wychowywany przez ojca G.K. - 19.08.2005 r. skarżąca złożyła wniosek o zaliczkę alimentacyjną - 9.03.2006 r. wyrokiem sygn. III.R.C. 222/05 Sąd Rejonowy pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy – ugodę sądową zawartą w dniu 21.03.2001 r. przed Sądem Rejonowym w sprawie [...] odnośnie alimentów na rzecz B. K. ur. 21.04.1990 r. za okres od dnia 1.07.2004 r. - 5.07.2006 r. umorzono postępowanie egzekucyjne w sprawie należności alimentacyjnych od G.K. na rzecz syna B. - 14.07.2006 r. postanowieniem sygn. [...] Sąd Rejonowym wykonywanie władzy rodzicielskiej nad synem B. powierzył ojcu G.K. Zakładając nawet, że skarżąca błędnie sądziła iż powierzenie jej władzy rodzicielskiej uprawnia do pobierania zaliczki alimentacyjnej to już w dacie 9.03.2006r. nie legitymowała się tytułem wykonawczym i miała obowiązek ten fakt organowi zgłosić. Jednak składając odwołanie 26.09.2006r. wbrew orzeczeniom sądu powszechnego twierdziła, że syn B. pozostaje pod jej władzą rodzicielską. Chybionym jest zarzut skargi iż zaskarżona decyzja została wydana z obrazą przepisu art. 10 a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Przepis ten brzmi "organ właściwy wierzyciela może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do zaliczki, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do zaliczki albo osoba pobrała nienależnie zaliczkę". Art. 10 a jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 163 in fine KPA. Należy jednak podkreślić, że możliwość zastosowania powyższego przepisu dotyczy "zmiany", która następuje już po przyznaniu świadczenia. Nie ma natomiast mowy o stosowaniu powyższego przepisu do sytuacji, gdy zmiana istniała już w dacie wydawania decyzji, gdyż zmiana nie dotyczy wówczas sytuacji rodziny ale wiedzy organu o sytuacji rodziny, co miało miejsce w niniejszej sprawie. W takim przypadku organ musi stosować art. 145 § 1 pkt 5 KPA i art. 18 ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej, które to przepisy prawidłowo przywołano w zaskarżonej decyzji. Ubocznie należy zauważyć, że dla istoty sprawy nie ma znaczenia czy skarżąca przekazywała na rzecz syna jakiekolwiek kwoty z zaliczki alimentacyjnej. Powyższe twierdzenie jakkolwiek pozostaje w sprzeczności z wyjaśnieniami jej męża, nie ma wpływu na ocenę prawną decyzji, gdyż co do zasady od początku złożenia wniosku, przy niespornych okolicznościach faktycznych istotnych dla sprawy, zaliczka alimentacyjna na syna B. nie przysługiwała. W powyższych okolicznościach na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić. /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/G. Radzicka /-/P. Miładowski MZ