IV SA/Po 188/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-09-23
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód pochodzi z emerytury, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej, jeśli ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem mieszkania?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której dochód pochodzi z emerytury, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia radcy prawnego, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. W przypadku skarżącej, mimo stałych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca M.N.-S. wniosła skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich. Po odrzuceniu skargi przez WSA w Poznaniu, skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej. Skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, z której opłaca koszty wynajmu mieszkania, opłaty spółdzielcze, media i telewizję.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 23 września 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M.N.-S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia ustanowić dla Skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych /-/D.Mataczyński ZARZĄDZENIE 1. Odnotować. 2. Doręczyć odpis postanowienia skarżącej i organowi z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia sprzeciwu, 3. Akta przedłożyć za 10 dni od doręczenia. Poznań, dnia 23 września 2008r. referendarz sądowy /-/ D.Mataczyński
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 1 lipca 2008r. wydał postanowienie odrzucające skargę M.N.-S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżąca w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, którego zakres na wezwanie Sądu sprecyzowany został do wniosku o ustanowienie radcy prawnego (k. 44 akt). Z informacji zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (k.35-36 akt) i przesłanego na wezwanie Sądu uzupełnienia w/w wniosku (k. 44-45 akt) oraz zestawienia wydatków stanowiącego załącznik do wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 34 akt) wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe a źródłem jej utrzymania jest emerytura wynosząca 2.039,76 zł. (1895,44 zł. netto) Z informacji przedłożonych przez wnioskodawczynię wynika, iż z powyższej kwoty poza bieżącymi kosztami utrzymania skarżąca opłaca koszty wynajmu kawalerki o pow. 29 m2 (500 zł.), opłaty do spółdzielni mieszkaniowej (188,57 zł.), energię elektr., telefon, gaz i TV.
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uregulowane są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy.
W świetle powyższego, mając na uwadze sytuację materialną skarżącej przy uwzględnieniu deklarowanych stałych wydatków, stwierdzić należy iż M.N.-S. może być uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w tym kosztów ustanowienia radcy prawnego z wyboru celem sporządzenia ewentualnej skargi kasacyjnej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
/-/D.Mataczyński
mb
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło