IV SA/Po 200/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.W. i S.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy M.W. i S.W. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w kwocie 100 zł. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwójką dzieci a źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie za pracę M.W. i dochód z działalności gospodarczej S.W. w łącznej wysokości [...] zł. Wnioskodawcy opisując swój stan majątkowy wskazali, iż posiadają dom o pow. [...] m2, akcje zakładowe o wartości [...] zł. i spłacają kredyt hipoteczny w wysokości [...] CHF. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnili również, iż ich dochód stanowi wynagrodzenie za pracę w wysokości najniższej krajowej i dochód z działalności gospodarczej, który w ostatnim okresie zmniejszył się z uwagi na przebywanie S.W. na zasiłku chorobowym. W załączeniu skarżący przesłali informację z dnia 1.03.2012r. z Banku [...] o zmianie oprocentowania kredytu z harmonogramem spłaty kredytu/odsetek, kopie faktury za gaz, energię elektryczną oraz zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu za 2011r. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawców, pismami z dnia 4 kwietnia 2012r. (odebranymi w dniu 16 i 21 kwietnia 2012r. – k. 29-30 akt) wezwano skarżących do wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energia elektr., wodę, telefon; dokumentów potwierdzających wysokość: podatku, opłat czynszowych, ubezpieczenia itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżących oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, przedłożenia kopii dokumentacji finansowej prowadzonej przez S.W. działalności gospodarczej za 2012r. sporządzanej dla celów podatkowych oraz informacji z Urzędu Skarbowego o wysokości wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy i podatek VAT, przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych przez skarżących, przedłożenia umowy kredytowej i zaświadczenia z miejsca pracy o wysokości dochodu i zajmowanym stanowisku pracy przez M.W. Wnioskodawcy nie odpowiedzieli na powyższe wezwanie. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący nie wyjaśnili w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożyli wszystkich żądanych dokumentów, w tym w szczególności dotyczących sytuacji finansowej, posiadanych lokat, kont oraz kart kredytowych oraz dokumentacji finansowej działalności gospodarczej prowadzonej przez S.W. Brak odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej, oznacza że wnioskodawcy nie wywiązali się z ciążącego na nich obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). W tym miejscu należy wskazać również, iż przy ocenie możliwości płatniczych strony nie uwzględnia się wysokości obciążenia kredytowego uznając, że zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi i z tych też względów nie mogą być wysuwane jako argument do uprzywilejowanego traktowania jakim jest przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07.02.2006 r. sygn. akt I OZ 83/06; dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.