IV SA/Po 201/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S., A. W., E. W., M. B., E. R., P. Ł. o umorzenie postępowania zażaleniowego w sprawie ze skargi A. S., A. W., E. W., M. B., E. R., P. Ł. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie zażaleniowe Wyrokiem z dnia 09 maja 2018 r., IV SA/Po 201/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. S., A. W., E. W., M. B., E. R., P. Ł. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego: uchylił zaskarżoną decyzję (punkt pierwszy wyroku); zasądził od organu administracji solidarnie na rzecz skarżących kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (punkt drugi wyroku); zasądził od organu administracji na rzecz każdego ze skarżących po [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (punkty trzeci – ósmy wyroku). Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono zawodowemu pełnomocnikowi wszystkich Skarżących (k. 64), który wniósł zażalenie, w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania (k. 60-61). W zażaleniu napisał, że kwestionuje zwrot kosztów postępowania o którym jest mowa w punkcie trzecim sentencji wyroku, domagając się uchylenia punktu trzeciego postanowienia w przedmiocie kosztów i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA. Pełnomocnik wskazał, że Sąd w uzasadnieniu stwierdził, że na zasądzoną kwotę kosztów postępowania składa się wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego Skarżących solidarnie (480 zł) oraz zwrot wpisu i opłaty od pełnomocnictwa po 117 zł na rzecz każdego ze Skarżących, podczas gdy zasądzona w punkcie trzecim sentencji wyroku kwota 117 zł tylko na rzecz A. S. nie odpowiada treści uzasadnienia wyroku. Pismem z 7 czerwca 2018 r. skierowanym do pełnomocnika Sąd wyjaśnił, że wyrok zawiera osiem punktów, z których punkty trzeci-ósmy dotyczą zasądzenia na rzecz poszczególnych Skarżących kwot po 117 zł. Sąd zwrócił się o podanie, w terminie siedmiu dni, czy odpis wyroku który został doręczony pełnomocnikowi zawiera osiem punktów rozstrzygnięcia, pod rygorem przyjęcia, ze zażalenie dotyczy punktu trzeciego wyroku (k. 71). W zakreślonym terminie, pismem z 13 czerwca 2018 r. pełnomocnik odpowiedział, że odpis wyroku, który otrzymał, zawiera jedynie trzy punkty rozstrzygnięcia (k. 73). Do pisma załączył kserokopię pierwszej strony wyroku. Zarządzeniem z 14 czerwca 2018 r. Sąd doręczył pełnomocnikowi Skarżących prawidłowo sporządzony odpis wyroku i zwrócił się o podanie, czy pełnomocnik podtrzymuje zażalenie (k. 72). Pismem z 18 czerwca 2018 r. pełnomocnik odpowiedział, że cofa zażalenie i jednocześnie wnosi o umorzenie postępowania zażaleniowego oraz zwrot kosztów postępowania zażaleniowego w kwocie 240 zł, gdyż w czasie wnoszenia zażalenia było ono – zdaniem pełnomocnika – całkowicie uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu. Sąd w pełni podziela pogląd, że że strona może cofnąć zażalenie (A. Kabat. Komentarz do art. 197 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex 2018, nb. nr 7). Zgodnie z tym stanowiskiem, w razie cofnięcia zażalenia jego rozpoznanie staje się bezprzedmiotowe. Postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 i art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.). W związku z powyższym, skoro pełnomocnik Skarżących cofnął zażalenie, Sąd postanowił jak w sentencji. Odnosząc się do zawartego w piśmie z 18 czerwca 2018 r. wniosku o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego Sąd stwierdza, że wniosek ten nie może zostać uwzględniony, bowiem brak jest do tego podstawy prawnej. Zgodnie generalna zasadą sformułowaną z art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W art. 201 § 1 ustawodawca sprecyzował, że zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 oraz zaznaczył w § 2, że w razie umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 118 § 2, przepis art. 206 stosuje się odpowiednio. Żadna z tych sytuacji nie występuje w niniejszej sprawie. Sąd podziela stanowisko, że koszty związane z wniesieniem przez stronę skarżącą zażalenia na postanowienie zawarte w wyroku a dotyczące kosztów postępowania, którego rozpoznanie skutkowało uchyleniem tego postanowienia przez NSA zaliczyć należało do kosztów niezbędnych dla celowego dochodzenia prawy strony, a zatem jako takie podlegają one zasądzeniu na podstawie art. 200 P.p.s.a. – postanowienie NSA z 7 marca 2018 r., II OZ 189/18 (CBOSA). Sąd podkreśla jednak, że sytuacja w sprawie niniejszej jest inna – nie wchodzi w rachubę zastosowanie regulacji z art. 200 P.p.s.a. Sąd podziela stanowisko, że poza sytuacjami wskazanymi w art. 201 § 1 i 2 P.p.s.a. brakuje podstaw do zasądzania zwrotu kosztów na rzecz skarżącego od organu, gdy z innych powodów postępowanie zostanie umorzone - art. 161 § 1 p.p.s.a.: (M. Niezgódka-Medek. Komentarz do art. 201 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Prawo...,). Sąd zaznacza, że inni komentatorzy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie to stanowisko podzielają: (H. Knysiak-Sudyka. Komentarz do art. 201 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz i orzecznictwo, Lex, nb. 5; J. P. Tarno Komentarz do art. 201 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex, nb. 6). Opisane stanowisko podzielają także sądy administracyjne. NSA w postanowieniu z 27 sierpnia 2014 r., II FSK 211/14 (CBOSA) wskazał, że przepisy nie przewidują orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach kończących postępowanie w danej instancji niż wymienione w art. 209 P.p.s.a. W postanowieniu z 22 czerwca 2012 r., II FSK 2371/10 (CBOSA) NSA stwierdził, że w przypadku cofnięcia skargi kasacyjnej i umorzenia postępowania kasacyjnego nie ma podstaw do zwrotu kosztów postępowania. W postanowieniu z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt. II FZ 84/11 (CBOSA) NSA ocenił, że zgodnie z art. 201 § 1 P.p.s.a., w przypadku umorzenia postępowania zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu, jedynie w sytuacji gdy umorzenie to nastąpiło z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a., tj. organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, uwzględnił skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W świetle powyższych stanowisk zarówno doktryny jak i orzecznictwa Sąd stwierdza, że należy sformułować pogląd, że ustawodawca nie przewidział obciążenia organu administracji obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania w przypadku cofnięcia zażalenia przez skarżącego i umorzenia postępowania zażaleniowego. Sąd stwierdza też, że brak jest podstawy prawnej do orzekania w przedmiocie kosztów w wypadku umorzenia postępowania zażaleniowego. Zgodnie z art. 209 P.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Niniejsze orzeczenie nie jest żadnym z wymienionych. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 i art. 197 § 2 P.p.s.a. Sąd postanowił o umorzeniu postępowania zażaleniowego.