IV SA/Po 205/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Donata Starosta (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku 1. uchyla zaskarżone postanowienie w tej części, w której utrzymuje w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] wstrzymujące wykonanie decyzji ostatecznej Starosty [...] z dnia [...] listopada 2011 r. znak [...] w sprawie uznania J. S. z dniem [...] listopada 2011 r. za osobę bezrobotną 2. uchyla postanowienie Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] wstrzymujące wykonanie decyzji ostatecznej Starosty [...] z [...] listopada 2011 r. znak [...] w sprawie uznania J. S. z dniem [...] listopada 2011 r. za osobę bezrobotną 3. w pozostałym zakresie skargę oddala 4. określa, że zaskarżone postanowienie w części opisanej w pkt. 1 sentencji wyroku nie może być wykonane Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...] Starosta [...], wskazując na art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1-2 oraz art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm., dalej kpa) działając z urzędu, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] z dnia [...] listopada 2011 r. znak [...], dotyczącą uznania J. S. za osobę bezrobotną z dniem [...] listopada 2011 r., oraz przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] listopada 2011 r. w wysokości 120% podstawowej wysokości zasiłku. Uzasadniając postanowienie napisał, że po wydaniu decyzji wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi, który ją wydał. Strona w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, tj. od [...] maja 2010 r. do [...] listopada 2011 r. nie osiągała łącznie przez okres co najmniej 365 dni zatrudnienia, co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Z treści oświadczenia złożonego przez stronę w dniu [...] grudnia 2011 r. wynika, że w okresie zatrudnienia w Spółdzielni [...] w likwidacji w T., na stanowisku likwidatora w miesiącach: sierpień, wrzesień i październik 2010r., tj. przez okres 92 dni wobec wymaganych 365 dni zatrudnienia, osiągała wynagrodzenie w kwocie 2.300,00 zł brutto miesięcznie (minimalne wynagrodzenie za pracę w 2010 r. wynosiło 1.317,00 zł brutto). Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...] Starosta [...], wskazując na art. 152 § 1 kpa, wstrzymał wykonanie ww. decyzji ostatecznej dotyczącej uznania strony za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Uzasadniając napisał, że w świetle ujawnionych okoliczności - że strona w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, nie osiągała łącznie przez okres co najmniej 365 dni zatrudnienia, co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy – istnieje prawdopodobieństwo uchylenia wymienionej decyzji. Na opisane postanowienie J. S. wniosła zażalenie, domagając się uchylenia kwestionowanego postanowienia. Napisała, że w postanowieniu występują błędy. Zgodnie ze świadectwem pracy była zatrudniona do dnia [...] października 2011 r. tymczasem Starosta wskazuje, że otrzymywała wynagrodzenie do [...] listopada 2011 r. W Spółdzielni przepracowała ponad 33 lata, od 01 lutego 2010 r. została jej likwidatorem z wynagrodzeniem w wysokości 2.300 brutto miesięcznie. Wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku został oddalony przez Sąd Rejonowy z uwagi na brak majątku na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Złożyła również wniosek do Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych o wypłatę zaległego wynagrodzenia. Otrzymała tylko wynagrodzenie za 3 miesiące. Strona nie była świadoma, że wobec braku wynagrodzenia może być pozbawiona zasiłku dla bezrobotnych i nadal pełniła swoją funkcję. Czuła się odpowiedzialna za powierzone sprawy związane z procesem likwidacji które doprowadziła do końca, składając wniosek do KRS o wykreślenie Spółdzielni z Rejestru. Przez okres gdy nie otrzymywała wynagrodzenia wydała wszystkie oszczędności, pozostała bez środków do życia, czuje się pokrzywdzona i oszukana. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 152 § 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wojewoda powtórzył okoliczności podniesione przez organ I instancji i ocenił, że przywołane powody uzasadniają wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji. W myśl art. 152 §1 kpa organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Treść przywołanego przepisu wyraźnie uzależnia wstrzymanie wykonania decyzji od uprzedniego wykazania okoliczności wskazujących na wystąpienie w sprawie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Użyte w art. 152 § 1 kpa określenie "prawdopodobieństwo uchylenia decyzji" nie oznacza pewności ani nie nakłada na organ wstrzymujący obowiązku udowodnienia, że decyzja zostanie uchylona. Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła J. S. Uzasadniając powtórzyła argumenty zawarte w zażaleniu i dodała, że wykonała swoją pracę jako likwidator. Środków na wypłatę pozostałego wynagrodzenia zabrakło nie z Jej winy, a dodatkowo została pokrzywdzona, bowiem pozbawiono Ją zasiłku. W przypadku braku ofert pracy pozostanie bez środków do życia aż do osiągnięcia wieku emerytalnego. Z informacji jakie uzyskała w ZUS wynika, że podstawą przyznania świadczenia przedemerytalnego jest pobieranie zasiłku dla bezrobotnych, którego została pozbawiona. Skarżąca oceniła, że została potraktowana jak przedmiot, czuje się rozgoryczona i pokrzywdzona. Podkreśliła, że nigdy nie korzystała z zasiłku dla bezrobotnych a teraz kiedy powinna go otrzymać Wojewoda stwierdził, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Oba wydane postanowienia nie mogą się ostać w części wstrzymującej wykonanie decyzji w sprawie uznania skarżącej za osobę bezrobotną. W ocenie sądu organy administracji miały podstawy do wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji w części dotyczącej zasiłku dla bezrobotnych. Ostateczna decyzja z dnia 09 listopada 2011 r. łączy w sobie dwa rozstrzygnięcia: uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku. Warto podkreślić, że równie dobrze Starosta mógł wówczas wydać dwie decyzje, najpierw rozstrzygając o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną, a następnie, na podstawie tej decyzji, osobno rozstrzygnąć o przyznaniu skarżącej prawa do zasiłku, gdyż podstawowym warunkiem przyznania prawa do zasiłku jest uznanie wnioskodawcy za osobę bezrobotną. Połączenie obu rozstrzygnięć w jednej decyzji administracyjnej nie jest uchybieniem, jednak rodzi określone konsekwencje na przyszłość: w toku dalszego procedowania, w tym w ewentualnych postępowaniach nadzwyczajnych, powstaje obowiązek precyzyjnego wskazywania których części decyzji dotyczyć będą ewentualne rozstrzygnięcia. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Zgodnie z art. 152 kpa organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na wniosek strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Organ, wydając takie postanowienia, ocenia zatem, czy i na ile prawdopodobne jest wyeliminowanie ostatecznej decyzji, ale jeszcze nie przesądza o jej bycie. Właśnie ta ocena organu, dokonana w realiach konkretnej sprawy, podlega kontroli sądu administracyjnego w związku ze skargą na postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu. W związku z tym sąd zauważa, że już z uzasadnienia postanowienia wznawiającego postępowanie wynika, i to jednoznacznie, że celem organu i instancji było ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy wyłącznie w części dotyczącej prawa skarżącej do zasiłku dla bezrobotnych. Uzasadnienie postanowienia wznowieniowego milczy o decyzji w części uznającej skarżącą za osobę bezrobotną (z akt administracyjnych również nie wynika, aby decyzja ostateczna miała być weryfikowana i w tej części). W art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. 2008 r., nr 69, poz. 415 ze zm., dalej upzirp) zamieszczona została definicja legalna osoby bezrobotnej, którą jest podmiot niezatrudniony i nie wykonujący innej pracy zarobkowej, zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, jeżeli ukończył 18 lat i nie ukończył w przypadku mężczyzny 65 lat, nie nabywając jednocześnie prawa do świadczenia emerytalnego albo rentowego. Bezwzględnie obowiązującym warunkiem uprawniającym do posiadania statusu osoby bezrobotnej jest niepozostawanie w zatrudnieniu. Brak tego elementu skutkuje z mocy samej ustawy utratą statusu osoby bezrobotnej a organ zatrudnienia jest zobowiązany do wydania z urzędu decyzji w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 19.08.2009 r., sygn. akt II SA/Rz 273/09, lex nr 553198). Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia, powiatowe urzędy pracy rejestrują bezrobotnych i poszukujących pracy oraz prowadzą rejestr tych osób. Natomiast zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 analizowanej ustawy, starosta z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia, pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy. Samo dokonanie wpisu do rejestru osób bezrobotnych ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający fakt, że określony podmiot nie świadczy pracy spełniając jednocześnie warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 przywołanej ustawy. W niniejszej sprawie w świetle powyższego uregulowania nie zachodzi prawdopodobieństwo pozbawienia skarżącej statusu bezrobotnej. Organ I instancji nie zwrócił na ten fakt uwagi, a organ odwoławczy nie skorygował popełnionego błędu. Z tego powodu sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, dalej p.p.s.a.) orzekł jak w punkcie pierwszym i drugim sentencji wyroku. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącej zgodnie z którym w okresie zatrudnienia w Spółdzielni na stanowisku likwidatora w okresie od 01 lutego 2010 r. do 18 października 2011 r. otrzymała tylko kwotę 6.900 złotych brutto, podczas gdy zgodnie z angażem powinna co miesiąc otrzymywać wynagrodzenie. Skarżąca oświadczyła przy tym, że wynagrodzenie otrzymała w miesiącach: sierpień, wrzesień i październik 2010 r. w kwocie 2.300,00 zł brutto miesięcznie. W myśl art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69 poz. 415 z późn. zm., dalej ustawa o instytucjach rynku pracy) prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniami które nie mają znaczenia w niniejszej sprawie, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni bezrobotny był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. W świetle tego przepisu, zważywszy na datę zarejestrowania się skarżącej w PUP i znajdujące się w aktach oświadczenie skarżącej o nie wypłaconym wynagrodzeniu (a co za tym idzie fakcie nie opłacania składki na Fundusz Pracy) organ administracji miał podstawy do wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji w części dotyczącej przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych uzależnione jest od faktycznego odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Prac7y.Bez wpływu przy tym pozostaje fakt późniejszego regulowania zaległości ubezpieczeniowych w systemie ratalnym ( vide Wyrok Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2006 roku II SA/Wa 1057/06). Skarżąca podkreśliła w skardze swoje rozgoryczenie związane z tym, że najpierw nie otrzymywała za swoją pracę wynagrodzenia a teraz zostanie pozbawiona prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zaznaczyła przy tym, że podstawą przyznania świadczenia przedemerytalnego jest – między innymi – pobieranie zasiłku dla bezrobotnych. Sąd podkreśla, że niniejsza sprawa formalnie dotyczy tego, czy organ administracji mógł wstrzymać wykonanie decyzji w związku ze wznowieniem postępowania. Zarzuty skargi są zatem przedwczesne. W ocenie sądu, zważywszy na wolę ustawodawcy uzależniającą skuteczne przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od faktycznego odprowadzania składek, organy administracji mogły wstrzymać wykonanie przedmiotowej decyzji w części dotyczącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Konstrukcja przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy o instytucjach rynku pracy jest po tym względem jednoznaczna. W związku z powyższym sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie trzecim sentencji wyroku. Na podstawie art. 152.p.p.s.a. sąd orzekł jak w punkcie czwartym sentencji wyroku.