IV SA/Po 212/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. Wyrokiem z dnia 14 września 2004 r. sygn. akt IV SA/Po 739/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę E. S. (dalej – skarżący) na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej – Kierownik UdSKiOR) z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...]w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich. Pismem z dnia [...] października 2010 r. skarżący zwrócił się do Kierownika UdSKiOR z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu pisma wskazał na swój zły stan zdrowia oraz stwierdził, iż w latach 1949 i 1950 odbywał służbę w Ludowym Wojsku Polskim i uczestniczył w walkach z oddziałami UPA i grupami Wherwolfu, co powoduje, iż należą mu się uprawnienia kombatanckie. W odpowiedzi na powyższe pismo organ zwrócił się z prośbą o sprecyzowanie przez skarżącego w jakim trybie ma zostać rozpatrzony jego wniosek w związku z faktem, iż sprawa o przyznanie skarżącemu uprawnień kombatanckich została już zakończona ostateczną decyzją. W odpowiedzi na powyższe zapytanie skarżący wskazał, iż domaga się rozpatrzenia wniosku w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2000/98/1071 – j.t. ze zm., dalej - kpa). Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...]Kierownik UdSKiOR odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] odmawiającej skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu organ wskazał, iż sprawa z wniosku skarżącego o przyznanie uprawnień kombatanckich została przez organ rozstrzygnięta decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2004 r, od której skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego wyrokiem z dnia 14 września 2004 r. Skarżący ponownie rozpoczął korespondencję z organem w październiku 2010 r., domagając się rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] października 2010 r. w trybie art. 154 § 1 kpa. Organ stwierdził, iż z dwóch przesłanek zastosowania art. 154 § 1 kpa spełniona jest pierwsza – wymóg ostateczności decyzji, nie jest zaś spełniona druga – tj. za uchyleniem lub zmianą decyzji nie przemawia interes społeczny, ani słuszny interes strony. Organ podkreślił, iż okoliczność służby wojskowej w Ludowym Wojsku Polskim po II wojnie światowej nie jest okolicznością do przyznania uprawnień kombatanckich. Wobec sprzeczności pomiędzy żądaniem skarżącego, a treścią przepisu nie można zatem, zdaniem organu, mówić o słusznym interesie strony, czy też interesie społecznym w sytuacji gdyby organ nie respektował jasnobrzmiących przepisów przyznając świadczenie. Organ skonstatował, iż nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej. Wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy złożył skarżący pismem z dnia [...]grudnia 2010 r. podtrzymując swoje dotychczasowe wywody oraz wskazując, iż został nagrodzony "SREBRNYM KRZYŻEM ZASŁUGI" i uprawnienia kombatancki mu się należą. Kierownik UdSKiOR po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2010 r. wskazując, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie wskazała, aby w sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji własnej. Organ uznał, iż wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie organu, który podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, ustalone w sprawie okoliczności nie pozwalają na przyjęcie poglądu, aby interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiał za uchyleniem decyzji ostatecznej organu, co zaś stanowi niezbędna przesłankę do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej zgodnie z art. 154 § 1 kpa. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł skarżący pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. Skarżący opisał swój zy stan zdrowia oraz podkreślił, iż uczestniczył w walkach w jednostkach Wojska Polskiego z oddziałami UPA oraz grupami Wherwolfu, co jest faktem oczywistym, ponieważ walki, w których uczestniczył prowadzone były w fortyfikacjach, w których ukrywały się oddziały UPA oraz grupy Wehrwolfu. W wyniku powyższych walk skarżący doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu. Zdaniem skarżącego interes społeczny i słuszny ineres strony przemawia za tym, żeby przyznano skarżącemu uprawnienia kombatanckie. Skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciami zapadłymi w jego sprawie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 02/153/1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm., dalej - ppsa)). Przedmiotem postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej tylko z jednego punktu widzenia tj. czy za zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Z tego też względu podnoszone przez stronę zarzuty i wątpliwości natury merytorycznej w postępowaniu prowadzonym w powyższym trybie pozostają dla rozstrzygnięcia bez istotnego znaczenia. (por. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2008 VI SA/Wa 1614/08, LEX nr 521907) Na podstawie art. 154 § 1 i 2 mogą być uchylane lub zmieniane decyzje ostateczne w rozumieniu art. 16 § 1. Zgodnie doktryną i orzecznictwem komentowany przepis ma zastosowanie także w przypadku, gdy sąd administracyjny oddalił skargę na decyzję. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 15 sierpnia 1985 r., III SA 80/85, ONSA 1985, nr 2, poz. 16; GAP 1987, nr 8, s. 45; GAP 1988, nr 23, s. 44, wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę "oznacza jedynie, że w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu zobowiązującym Sąd do jej uchylenia bądź stwierdzenia nieważności, nie wyłącza natomiast możliwości skorzystania przez organ administracji, który wydał decyzję, bądź przez organ wyższego stopnia, zmiany tej decyzji w trybie art. 154 lub 155 k.p.a., jeżeli zachodzą przesłanki przewidziane w tych przepisach". (por. Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz bieżący do art. 154 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071) LEX/el. 2010) Jednocześnie stwierdzić należy, iż artykuł 154 § 1 i 2 nie daje podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa, jeżeli przepisy ustaw sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takich decyzji ostatecznych lub wprowadzają wyraźny zakaz uchylania albo zmiany wszelkich decyzji ostatecznych. (por. Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz bieżący do art.154 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071) LEX/el. 2010) Zastosowanie przepisu art. 154 § 1 wymaga spełnienia łącznego następujących przesłanek: a) decyzja ostateczna nie tworzy praw dla żadnej ze stron postępowania, b) za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Ocena, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa, przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, należy do właściwego organu administracji publicznej, który jest w tym zakresie związany przepisem art. 7 in fine. "Przesłanki wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony (art. 154 § 1 k.p.a.) muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy" (wyrok NSA z dnia 23 lutego 2007 r., I OSK 553/06, Lex nr 348253). "Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Rozpatrując kwestię przesłanek z art. 154 k.p.a., należy przyjąć, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa" (wyrok NSA z dnia 18 października 2007 r., II OSK 1406/06, Lex nr 427601). W wypadku gdy organ uzna za bezzasadne żądanie strony uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 154, wówczas jest obowiązany wydać decyzję odmawiającą uchylenia lub zmiany decyzji dotychczasowej. Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż organ słusznie odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, albowiem brak ku temu podstaw. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 30 marca 2002 roku nr 42 poz. 371 z późn. zm. zwana dalej "ustawą o kombatantach") za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu, Na takiej podstawie skarżący oparł swój wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich. Zgodnie z art. 22 ust. 1 tej ustawy o spełnieniu warunków do przynanania rzeczonych uprawnień orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Postępowanie w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich zakończyło się wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. akt IV SA/Po 739/04, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Kierownika UdSKiOR utrzymującą w mocy decyzję własną odmawiającą skarżącemu przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Sąd stwierdził, iż organy prawidłowo uznały, iż skarżący nie spełnia przesłanek z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż w sytuacji, gdy interes skarżącego – żądającego przyznania mu uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, a wręcz jest z nimi sprzeczny – brak bowiem podstaw do przyznania skarżącemu uprawnień, o które wnosi, organ nie jest władny na podstawie art. 154 § 1 kpa uchylić własnej decyzji. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 kpa oraz jej uchylenie (jako decyzji prawidłowej) prowadziłaby w takiej sytuacji do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Prawidłowo zatem w zaistniałej sytuacji organ odmówił uchylenia decyzji, a następnie utrzymał decyzję odmawiającą uchylenia w mocy. W zaistniałych okolicznościach, ponieważ skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, Sąd, na postawie art. 151 ppsa, skargę oddalił.