VI SA/Wa 1614/08
WyrokWSA w Warszawie2008-11-04
Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak, Jolanta Królikowska - Przewłoka, Pamela Kuraś - Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca obowiązek zapłaty sankcji ekonomicznej, na mocy której strona nabyła prawo do wykonania tego obowiązku, może zostać uchylona w trybie art. 154 § 1 k.p.a. z uwagi na interes społeczny lub słuszny interes strony?Ratio decidendi
Decyzja nakładająca obowiązek zapłaty sankcji ekonomicznej, na mocy której strona nabyła prawo do wykonania tego obowiązku, nie może zostać uchylona w trybie art. 154 § 1 k.p.a. Tryb ten dotyczy wzruszenia decyzji ostatecznych, na mocy których strona nabyła prawa, a nie decyzji nakładających obowiązki. Nawet jeśli decyzja nakładająca obowiązek kształtuje sytuację prawną strony, nie jest ona traktowana jako decyzja, na podstawie której strona nabyła prawo w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku H. W. o uchylenie decyzji nakładającej sankcję ekonomiczną w wysokości ponad 321 tys. zł za wprowadzenie do obrotu rur kanalizacyjnych bez wymaganego certyfikatu bezpieczeństwa. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym i sądowym, w tym wyroku NSA oddalającym skargę, H. W. złożył wniosek o uchylenie decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a., powołując się na interes społeczny i słuszny interes strony. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że decyzja nakładająca obowiązek zapłaty sankcji nie może być uchylona w tym trybie, ponieważ strona nabyła prawo do wykonania tego obowiązku, a nie prawo w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2008 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie nałożenia sankcji ekonomicznej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Główny Inspektor Inspekcji Handlowej po rozpoznaniu wniosku H. W., skarżącego w niniejszej sprawie, o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] lutego 2008 r. o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej z dnia [...] września 2001 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] kwietnia 2001 r. dotyczącą określenia ilości i wartości rur kanalizacyjnych wprowadzonych do obrotu bez certyfikatu na znak bezpieczeństwa, utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] lutego 2008 r.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w [...] przeprowadził w dniach od [...] sierpnia 2000 r. do [...] września 2000 r. kontrolę w betoniarni położonej w K. Nr [...], [...] G., będącej własnością H. W.
W rezultacie inspekcji stwierdzono, że w okresie od dnia [...] sierpnia 1997 r. do [...] sierpnia 2000 r. w kontrolowanej betoniarni sprzedano 6.263 sztuki rur kanalizacyjnych o łącznej wartości 321.928,45 PLN. Sprzedane rury nie posiadały certyfikatu bezpieczeństwa na znak "B" wymaganego najpierw zarządzeniem Dyrektora Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji z dnia 20 maja 1994 r. w sprawie ustalenia wykazu wyrobów podlegających obowiązkowi zgłaszania do certyfikacji na znak bezpieczeństwa i oznaczania tym znakiem (M.P. Nr 39, poz. 336 z późn. zm.), a następnie po utracie mocy prawnej ww. zarządzenia rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 1999 r. w sprawie wykazu wyrobów importowanych do Polski po raz pierwszy, mogących stwarzać zagrożenie albo służących ochronie lub ratowaniu życia, zdrowia lub środowiska, podlegających obowiązkowi certyfikacji na znak bezpieczeństwa i oznaczania tym znakiem, oraz wyrobów podlegających obowiązkowi wystawiania przez producenta deklaracji zgodności (Dz. U. Nr 5 z 2000 r., poz. 53).
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w [...] działając na podstawie: art. 104 k.p.a., art. 26 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji i art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej w wyniku ww. inspekcji ustalił, że naruszony został art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji i orzekł o obowiązku wpłaty przez właściciela betoniarni H. W. sankcji ekonomicznej w postaci kwoty 321.928,45 PLN stanowiącej równowartość sumy uzyskanej ze sprzedaży w okresie od dnia [...] sierpnia 1997 r. do dnia [...] sierpnia 2000 r. łącznie 6.263 sztuk rur kanalizacyjnych bezciśnieniowych z betonu o średnicach 500 i 600 mm nie posiadających wymaganych prawem certyfikatów na znak bezpieczeństwa "B".
Główny Inspektor Inspekcji Handlowej decyzją z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej.
Na powyższą decyzję H. W. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o stwierdzenie jej niezgodności z prawem oraz o jej uchylenie. Główny Inspektor Inspekcji Handlowej w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 listopada 2003 r. sygn. akt IV SA 3832/03 skargę oddalił.
Pismem z dnia [...] listopada 2005 r. H. W., złożył wniosek o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu złożonego wniosku podniósł również, iż występują w przedmiotowej sprawie przesłanki uchylenia decyzji administracyjnej na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. i wskazał na negatywny wpływ rozstrzygnięcia na funkcjonowanie przedsiębiorstwa i sytuację majątkową, a także powołał się na nienaganną opinię.
Główny Inspektor Inspekcji Handlowej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Główny Inspektor Inspekcji Handlowej postanowił:
1) odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej z uwagi na stwierdzenie braku podstaw do jej uchylenia na mocy art. 151 § 1 k.p.a.,
2) odmówić uwzględnienia wniosków dotyczących przeprowadzenia dowodów z opinii biegłych, oświadczeń odbiorców, dokonania wizji lokalnej, faktur VAT i przesłuchania zespołu kontrolnego z uwagi na fakt, ze przedmiotem tych dowodów są okoliczności nie mające znaczenia dla sprawy,
3) odmówić uchylenia decyzji ostatecznej z [...] września 2001 r. na podstawie art. 154 § 1 k.p.a.
H. W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Główny Inspektor Inspekcji Handlowej utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r.
H. W. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 listopada 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1691/06:
1) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r.,
2) stwierdził, że powyższe decyzje nie podlegają wykonaniu,
3) zasądził na rzecz H. W. kwotę 455 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd zarzucił zastosowanie przy rozpatrywaniu sprawy dwóch wykluczających się trybów weryfikacji decyzji ostatecznej, tj. z zastosowaniem art. 145 i art. 154 k.p.a. oraz rozstrzygnięcie w osnowie zaskarżonej decyzji o wnioskach dowodowych strony oraz zalecił przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zachowanie kolejności trybów weryfikacji decyzji, a także zakreślenie granic postępowania dowodowego.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. Główny Inspektor Inspekcji Handlowej odmówił uwzględnienia wniosków dotyczących przeprowadzenia dowodów, zawartych w piśmie z dnia [...] lutego 2006 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] listopada 2005 r.
Decyzją z dnia [...] września 2007 r. Główny Inspektor Inspekcji Handlowej Nr [...] odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej z dnia [...] września 2001 r. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna.
Pismem z dnia [...] listopada 2007 r. Główny Inspektor Inspekcji Handlowej zawiadomił Stronę o wszczęciu, na jej wniosek, postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia w trybie art. 154 § 1 k.p.a. decyzji ostatecznej Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] września 2001 r. Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr [...], dotyczącą określenia ilości i wartości rur kanalizacyjnych wprowadzonych do obrotu bez certyfikatu na znak bezpieczeństwa. W piśmie poinformowano Stronę o prawie zapoznania się z aktami sprawy do czasu zakończenia przedmiotowego postępowania, przedstawienia stanowiska w sprawie oraz złożenia wniosków dowodowych.
Strona złożyła pisma z dnia [...] listopada i z dnia [...] grudnia 2007 r., będące uzupełnieniem wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] w trybie art. 154 § 1 k.p.a., w których przedstawiła wnioski o przeprowadzenie dowodów:
a) z dokumentów złożonych do akt sprawy przez Wnioskodawcę wraz z pismem z dnia [...] stycznia 2006 r., "na okoliczność faktycznego przeznaczenia i wykorzystania produkowanych, a następnie sprzedawanych przez Wnioskodawcę rur - przepustów drogowych oznaczonych na fakturach VAT symbolem SWW-145 (3-33), w kontekście relacji między faktycznym wykorzystaniem produkowanych rur, a słusznym interesem publicznym oraz interesem strony uprawniającym do uznania rur za przepusty drogowe",
b) z faktur VAT Wnioskodawcy znajdujących się w aktach sprawy, "na okoliczność tego, iż Wnioskodawca nigdy nie umieścił pełnego oznaczenia SWW na fakturach VAT, co zgodne jest z przeznaczeniem tych rur na przepusty drogowe i ich wykorzystaniem w tzw. kanalizacji deszczowej, drenażowej",
c) ze zbioru Polskich Norm oraz definicji słownikowej słów "kanalizacja" oraz "rury" (Słownik języka polskiego, wyd. PWN, WWW. Sip.pwn.pl), "na okoliczność tego, iż nie funkcjonuje w nazewnictwie, w obrocie profesjonalnym pojęcie rur kanalizacyjnych, lecz rur betonowych, kamionkowych, rur PCV oraz innych z podziałem ich ze względu na rodzaj materiału, z którego zostały wytworzone oraz faktu, że ich faktyczne wykorzystanie przez odbiorców nie może być zdeterminowane ich nazwą a jedynie właściwościami i możliwością zastosowania w budowie zgodnie z projektem",
d) z zeznania podatkowego Wnioskodawcy na formularzu PIT 36 wraz potwierdzeniem jego złożenia, "na okoliczność określenia uciążliwości nałożonej na Wnioskodawcę sankcji ekonomicznej oraz jej wpływu na działalność przedsiębiorstwa Wnioskodawcy w połączeniu z interesem społecznym oraz interesem strony do utrzymania bytu prawnego decyzji administracyjnej".
Główny Inspektor Inspekcji Handlowej odrębnym postanowieniem uwzględnił powyższe wnioski dowodowe Strony.
Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] Główny Inspektor Inspekcji Handlowej odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2001 r. w związku z tym, że nie przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
W uzasadnieniu podniesiono, iż Wnioskodawca sprzedał kwestionowane wyroby zaliczając je do grupowania SWW 1455-11 "Elementy sieci wodno-kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania i przesyłowej z betonu. Rury bezciśnieniowe o przekroju kołowym.", co wynika z faktur znajdujących się w aktach sprawy, wniosku o certyfikację tych wyrobów na znak bezpieczeństwa, w którym podano takie właśnie grupowanie SWW, a także faktu uzyskania na nie certyfikatu, co Wnioskodawca potwierdził w piśmie z dnia [...] lutego 2006 r.
W uzasadnieniu dotychczasowej decyzji powołano również przepisy prawa, w świetle których tego rodzaju rury bezciśnieniowe z betonu podlegały certyfikacji na znak bezpieczeństwa. Strona nie podważa faktu, iż kwestionowane wyroby sprzedała bez uzyskania certyfikatu na znak bezpieczeństwa.
W świetle wyroku NSA z dnia 27 listopada 2003 r., sygn. akt IV SA 3832/03 należy, zdaniem organu przyjąć, iż dowody przedstawione przez Stronę w przedmiotowej sprawie, aczkolwiek wskazują iż Wnioskodawca produkował przepusty drogowe, to jednak, zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd w wyroku dotyczą nie wyrobów zakwestionowanych w toku kontroli, lecz wyrobów podobnych (nie takich samych) i tym samym nie mogą być uwzględnione. Nie jest to jednak istotne dla sprawy, bowiem Główny Inspektor Inspekcji Handlowej w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] zwrócił uwagę na to, iż "dowody dotychczas zebrane w wystarczającym stopniu wykazują, iż strona faktycznie produkowała przepusty drogowe".
Zarówno opinie biegłych sporządzone na zlecenie wnioskodawcy w toku postępowania zakończonego decyzją dotychczasową Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej [...] września 2001 r., jak i dowody załączone do pisma Wnioskodawcy z dnia [...] lutego 2006 r., jak też wnioski dowodowe stawiane w tym piśmie mają na celu wykazanie, iż rury betonowe produkowane przez stronę są przepustami drogowymi, nienadającymi się do wykonywania kanalizacji. Fakt ten przemawiałby za przyjęciem, iż wyroby sprzedane jako rury kanalizacyjne podlegające certyfikacji na znak bezpieczeństwa, były nie tylko oferowane bez uzyskania certyfikatu na znak bezpieczeństwa i bez oznaczenia tym znakiem, lecz nadto były niezgodne z wymaganiami stanowiącymi podstawę przyznania prawa jego stosowania, co jest drugą, obok braku oznaczenia znakiem bezpieczeństwa, przesłanką obciążenia przedsiębiorcy sankcją ekonomiczną, określoną w art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji.
Dowody przedstawione przez stronę, w postaci oświadczeń odbiorców wskazują, iż przedmiotowe rury kanalizacyjne zostały przez nich wykorzystane jako przepusty drogowe. Jednakże sposób wykorzystania przez odbiorców wyrobów podlegających certyfikacji na znak bezpieczeństwa i wprowadzonych do obrotu bez poddania ich certyfikacji i w konsekwencji bez oznaczenia takim znakiem, nie ma znaczenia z punktu widzenia oceny zgodności z prawem, zasadności i słuszności decyzji w przedmiocie sankcji ekonomicznej.
Bezzasadne jest twierdzenie strony, iż w obrocie profesjonalnym pomiędzy przedsiębiorcami nie funkcjonuje pojęcie rur kanalizacyjnych, lecz rur betonowych, kamionkowych, rur PCV oraz innych z podziałem ich ze względu na rodzaj materiału, z którego zostały wytworzone oraz faktu, że ich faktyczne wykorzystanie przez odbiorców nie może być zdeterminowane ich nazwą, a jedynie właściwościami i możliwością zastosowania w budowie zgodnie z projektem. Obrót przedmiotowymi wyrobami pomiędzy Stroną a jej kontrahentami był niewątpliwie obrotem profesjonalnym, w którym funkcjonowało wyłącznie określenie tych wyrobów mianem "rur kanalizacyjnych", czego jednoznacznie dowodzą faktury znajdujące się w aktach sprawy. Sposób określenia wyrobów w normach przedmiotowych, a w szczególności w normie dotyczącej przepustów drogowych nie jest dowodem na to, jakie określenie zakwestionowanych wyrobów jest stosowane w obrocie profesjonalnym, lecz co najwyżej wskazuje na to, iż przepusty drogowe w takim obrocie winny być określane mianem "przepustów drogowych". Jednak, jak wyżej wskazano, Strona określała sprzedawane wyroby jako rury kanalizacyjne.
Przywołany przez Stronę sposób określenia rur kanalizacyjnych w Słowniku języka polskiego wskazuje jedynie, iż są to długie przewody o przekroju pierścieniowym stanowiące urządzenia sanitarne do odprowadzania ścieków oraz wód opadowych, zatem przeznaczone zarówno do kanalizacji ściekowej, jak i kanalizacji wodnej (drenażowej). Wyżej wskazano, jakie powody uzasadniają przyjęcie, iż przedmiotowe rury kanalizacyjne, były sprzedawane jako podlegające certyfikacji na znak bezpieczeństwa, objęte grupowaniem SWW 1455-11 "Elementy sieci wodno-kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania i przesyłowej z betonu. Rury bezciśnieniowe o przekroju kołowym".
Bezzasadne jest w tej sytuacji stwierdzenie strony, iż na stronę niesłusznie nałożono obowiązek uiszczenia sankcji ekonomicznej. Przedmiotowa decyzja ostateczna była przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego pod względem zgodności z prawem, przy czym Sąd oddalił skargę Strony, ponieważ nie dopatrzył się naruszenia prawa. Zatem nie dopatrzył się m. in. naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7 i 8 k.p.a., dotyczących w szczególności uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Zatem rozpatrzenie wniosku co podniósł organ wymaga dokonania oceny czy interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za jego uwzględnieniem. Interes społeczny związany z wymogami prewencji w zakresie ochrony środowiska wręcz przemawia przeciwko uchyleniu dotychczasowej decyzji.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji obowiązkowi certyfikacji na znak bezpieczeństwa i oznaczania tym znakiem podlegały m. in. wyroby wyprodukowane w Polsce mogące stwarzać zagrożenie, albo służące ochronie lub ratowaniu życia, zdrowia i środowiska. Wnioskodawca sprzedał kwestionowane wyroby jako rury kanalizacyjne, zaliczając je do grupowania SWW 1455-11 "Elementy sieci wodno-kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania i przesyłowej z betonu. Rury bezciśnieniowe o przekroju kołowym", podlegające certyfikacji na znak bezpieczeństwa, bez poddania ich obowiązkowej certyfikacji i bez oznaczenia tym znakiem. Nadto przedmiotowe wyroby nie spełniały wymagań dla takich rur kanalizacyjnych. Tym samym nie spełniały wymagań będących podstawą do przyznania certyfikatu na znak bezpieczeństwa, co oznacza, iż w przypadku ich zastosowania do kanalizacji ściekowej mogły stwarzać zagrożenie dla środowiska.
Okoliczność, iż ustawa o badaniach i certyfikacji została uchylona z dniem wejścia Polski do Unii Europejskiej nie oznacza, iż konieczność ochrony środowiska naturalnego straciła na znaczeniu. Przeciwnie, faktem powszechnie znanym jest, iż waga tego problemu systematycznie narasta i stanowi on jeden z priorytetów w działaniu organów Unii Europejskiej oraz władz Rzeczypospolitej Polskiej.
Interes społeczny wymaga, aby uiszczane były przez podmiot zobowiązany należności budżetu państwa, orzeczone prawomocną i ostateczną decyzją administracyjną, wydaną zgodnie z prawem.
Rozważając, czy słuszny interes strony przemawia za uchyleniem decyzji dotychczasowej Głównego Inspektora IH organ miał również na uwadze, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...], postanowił umorzyć Wnioskodawcy część należności głównej z tytułu sankcji ekonomicznej w kwocie 141.928,45 zł, rozłożyć pozostałą część w kwocie 180.000 zł na raty oraz umorzyć w całości odsetki.
W tym stanie rzeczy organ uznał, że nie ma dostatecznych podstaw do przyjęcia, że uchylenia decyzji dotychczasowej Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej wymaga słuszny interes strony.
Ewentualne uwzględnienie wniosku o uchylenie przedmiotowej decyzji z uwagi na słuszny interes strony, prowadziłoby do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania w sprawie. W konsekwencji takiego załatwienia sprawy organ skarbowy musiałby zwrócić stronie kwotę wpłaconą dotychczas tytułem zaległości podatkowej z tytułu orzeczonej zgodnie z prawem sankcji ekonomicznej, wraz z odsetkami, co byłoby oczywiście niezgodne z interesem społecznym.
Jednocześnie poinformowano Stronę, iż podniesione przez nią okoliczności dotyczące ujemnego wpływu konieczności spłaty należności z tytułu zaległości podatkowej na sytuację majątkową firmy, położenie jej pracowników, sytuację materialną i rodzinną Wnioskodawcy, a zwłaszcza niemożliwość spłaty zadłużenia, mogą być podstawą do skierowania do Urzędu Skarbowego w P. ewentualnego wniosku o zmianę jego decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. w trybie art. 253a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez całkowite umorzenie zaległości lub rozłożenie jej na większą ilość rat. Główny Inspektor Inspekcji Handlowej nie dysponuje tego rodzaju kompetencjami.
Pismem z dnia [...] marca 2008 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc w nim o uchylenie ostatecznej decyzji administracyjnej ze względu na przemawiający za tym interes społeczny oraz interes strony. Ponadto wniosła o przeprowadzenie dowodu z oględzin przedmiotowych rur w miejscu ich zainstalowania, do którego odniesiono się w odrębnym postanowieniu.
Zdaniem wnioskodawcy decyzja ma "charakter asekuracyjny oraz nie wyjaśnia w stopniu dostatecznym motywów podjęcia decyzji odmawiającej" i jest przy tym niesłuszna i krzywdząca.
Organ, podnosząc, że słuszny interes strony został uwzględniony w postępowaniu prowadzonym przez organ skarbowy i odwołując się jedynie do przesłanek, które wystąpiły w postępowaniu przed tym organem, w ogóle, w ocenie skarżącej, nie rozpatrzył w tym zakresie wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej.
Słuszny interes strony był bowiem przez nią utożsamiany z inną sytuacją, zaistniałą w innej płaszczyźnie czasowej, z przedstawieniem aktualnego zaświadczenia o dochodach i twierdzeniem, że na sytuację materialną i trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej bezpośredni wpływ miało wydanie niesłusznej decyzji administracyjnej opartej na przesłankach kwalifikacji wyrobów, które nie powinny być brane pod uwagę.
Słusznym interesem strony jest w ocenie skarżącej konieczność zapewniania rodzinie, pracownikom i ich rodzinom "godnych warunków życia poprzez zapewnienie dochodów to umożliwiających".
Brak środków na inwestycje doprowadzi do bankructwa i unicestwienia przedsiębiorstwa. W interesie społecznym i w interesie strony jest zatem uchylenie decyzji administracyjnej, która w razie jej utrzymania powodować będzie koszty dla budżetu państwa poprzez "konieczności wypłaty zasiłków opieki społecznej, zaprzestanie przez obywateli płacenia podatków, czy też doprowadzenie do braku ściągalności należności publicznych, w tym orzeczonej sankcji ekonomicznej." Strona podniosła, iż rzetelnie i terminowo opłaca wszelkie należności dofinansowując organizacje pożytku publicznego, przedszkola i domy dziecka, a zarzuca, że Główny Inspektor Inspekcji Handlowej rozpoznając sprawnie uwzględnił całokształtu okoliczności sprawy i nie stosuje przepisu art. 154 k.p.a., "bowiem uznanie wpływu nawet niesłusznych sankcji ekonomicznych do budżetu państwa jest celem nadrzędnym samym w sobie".
Wniosek o certyfikację i sam certyfikat na znak bezpieczeństwa uzyskany przez stronę nie dotyczy wyrobów będących przedmiotem sprawy, a zatem w dacie przeprowadzenia kontroli w aktach sprawy nie było dowodów dotyczących przedmiotowych rur kanalizacyjnych - przepustów drogowych, świadczących o ich zaliczaniu przez Wnioskodawcę do grupy SWW 1455-11 lub SWW 1455-12. Elementy zakwestionowanych rur nie pokrywają się z elementami rur objętych tymi grupowaniami.
Decyzją z dnia [...] maja 2008 r., Nr [...] Główny Inspektor Inspekcji Handlowej działając na podstawie art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. 2001 r., Nr 4, poz. 25 ze zm.) i art. 127 § 3 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał swoją decyzję z dnia [...] lutego 2008 r.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ stwierdził, że istotą sprawy jest nałożenie na niego obowiązku uiszczenia kwoty stanowiącej 100% sumy uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów, wprowadzonych do obrotu bez oznaczenia wymaganym znakiem bezpieczeństwa.
Istotnymi dla tej sprawy okolicznościami było zatem zdaniem organu ustalenie jaki wyrób został w powyższej ilości i powyższym okresie sprzedany, czy wyrób ten podlegał obowiązkowi certyfikacji na znak bezpieczeństwa i czy strona dopełniła obowiązku certyfikacji na znak bezpieczeństwa przed wprowadzeniem tego wyrobu do obrotu.
Wnioskodawca sprzedał kwestionowane wyroby zaliczając je do grupowania SWW 1455-11 "Elementy sieci wodno-kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania i przesyłowej z betonu. Rury bezciśnieniowe o przekroju kołowym.", co wynika z faktur znajdujących się w aktach sprawy, wniosku o certyfikację takich samych wyrobów na znak bezpieczeństwa, w którym podano takie właśnie grupowanie SWW, a także faktu uzyskania na nie certyfikatu, co wnioskodawca potwierdził w piśmie z dnia [...] lutego 2006 r. Okoliczność, iż Strona mogła być w błędzie sporządzając wniosek o certyfikację przedmiotowych wyrobów nie zwalnia od sankcji ekonomicznej, natomiast fakt złożenia takiego wniosku wskazuje na świadome działanie mające na celu legalizację dotychczasowej długotrwałej praktyki sprzedaży przedmiotowych rur jako przeznaczonych do kanalizacji ściekowej.
Wnioskodawca, co podniesiono w uzasadnieniu decyzji, przedstawiając różnorodne dowody na to, że przedmiotowe rury, sprzedawane jako rury do kanalizacji ściekowej, w rzeczywistości były rurami kanalizacyjnymi do kanalizacji deszczowej (tzw. przepustami drogowymi) udowodnił tym samym, iż nie tylko sprzedawał je bez certyfikacji na znak bezpieczeństwa i bez oznaczenia tym znakiem, lecz nadto, iż nie spełniały one wymagań będących podstawą do przyznania certyfikatu, który później uzyskał.
Ustawa o badaniach i certyfikacji nie zawiera podstawy prawnej do odstąpienia od nałożenia na przedsiębiorcę obowiązku uiszczenia sankcji ekonomicznej w przypadku, gdy spełnione są ustawowe przesłanki do tego określone w art. 26 ust. 1 tego aktu prawnego. Przepis ten nie przewiduje żadnych wyjątków. Wpływ sankcji ekonomicznej na sytuację materialną, majątkową i rodzinną przedsiębiorcy i jego pracowników, brak winy lub jej nieumyślność, pozytywna opinia w środowisku i prowadzona działalność charytatywna - nie są przesłankami prawnymi do odstąpienia od nałożenia na przedsiębiorcę obowiązku jej uiszczenia.
Oznacza to, iż dla ustawodawcy w przypadku omawianej sankcji nadrzędne znaczenie miała ochrona interesu społecznego przed zagrożeniami, jakie mogą stwarzać dla środowiska oraz życia i zdrowia ludzi wyroby wprowadzone do obrotu bez przeprowadzenia wymaganej certyfikacji na znak bezpieczeństwa i bez oznaczenia tym znakiem.
Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie co podkreślił organ, jest przy tym dokonanie oceny, czy interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za uchyleniem decyzji ostatecznej Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] września 2001 r., a nie badanie zgodności tego rozstrzygnięcia z prawem materialnym i procesowym, co było przedmiotem odrębnych postępowań zakończonych ostatecznym i prawomocnymi decyzjami Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej. Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 27 listopada 2003 r. oddalił skargę na ww. decyzję z dnia [...] września 2001 r., potwierdzając tym samym jej zgodność z prawem i zasadność obciążenia H. W. sankcją ekonomiczną z tytułu wprowadzenia do obrotu rur kanalizacyjnych, podlegających certyfikacji na znak bezpieczeństwa z uwagi na ich klasyfikację przez Stronę do grupowania SWW 1455-11, bez oznaczenia tym znakiem.
Ostateczna i prawomocna jest również decyzja Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] września 2007 r., którą Główny Inspektor Inspekcji Handlowej Nr [...] rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej ww. sankcji ekonomicznej odmówił, z powodu barku podstaw, uchylenia decyzji dotychczasowej z dnia [...] września 2001 r.
Zarzut Wnioskodawcy, iż Główny Inspektor Inspekcji Handlowej nie odniósł się do wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2001 r. z uwagi na słuszny interes strony powołując się na uwzględnienie tego interesu w rozstrzygnięciu organu skarbowego częściowo umarzającym należność i rozkładającym je na raty jest, zdaniem organu, bezzasadny. Na sytuację materialną, majątkową i rodzinną Strony od kilku lata wpływają zarówno decyzje organów Inspekcji Handlowej wydane w sprawie sankcji ekonomicznej z tytułu wprowadzenia do obrotu rur kanalizacyjnych bez oznaczenia znakiem bezpieczeństwa, jak i decyzja Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] o częściowym umorzeniu tej należności i rozłożeniu jej na raty. Korzystny wpływ ww. decyzji organu skarbowego na sytuację Strony i jej rodziny będzie się utrzymywał do czasu zakończenia spłaty zadłużenia wobec Skarbu Państwa w części nie objętej ww. umorzeniem.
W interesie Strony leży uchylenie ww. decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2001 r. i umorzenie postępowania w sprawie, bowiem oznaczałoby to znaczące zmniejszenie zobowiązań Wnioskodawcy wobec Skarbu Państwa, polepszenie kondycji finansowej przedsiębiorstwa, zwiększenie zdolności kredytowej oraz poprawę sytuacji materialnej rodziny Strony, jak też większą pewność zatrudnienia i dochodów dla pracowników, którzy jednak nie są stronami w sprawie, ale ten interes nie może przeważać nad interesem społecznym. Organ zwrócił uwagę na to, że Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę na ww. decyzję Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] września 2001 r. nie dopatrzył się naruszenia tej regulacji, a zatem wydania ww. rozstrzygnięcia z naruszeniem interesu społecznego i słusznego interesu strony. Organ podzielił stanowisko Sądu, iż ww. decyzja została wydana zgodnie z prawem, w tym z przepisem art. 7 k.p.a., a zatem z uwzględnieniem interesu społecznego i bez naruszenia słusznego interesu strony.
Nadto organ podniósł, iż Strona z powodzeniem prowadzi działalność gospodarczą uiszczając zaciągnięte kredyty, jak też opłaty należne Skarbowi Państwa. Wnioskodawca udziela pomocy finansowej różnym organizacjom lokalnym, co sam podnosi, a co dowodzi, iż jego sytuacja finansowa i rodzinna pozwala mu na takie dobrowolne wydatki. Dowodzi to, iż przedsiębiorstwo Strony nie tylko istnieje, mimo konieczności spłaty w okresie kilku lat zadłużenia wobec Skarbu Państwa z tytułu nałożonej sankcji ekonomicznej oraz innych zobowiązań, lecz nadto jest w sytuacji finansowej na tyle dobrej, iż pozwala Stronie na finansowanie działalności charytatywnej.
Jednocześnie ponownie poinformowano Stronę, iż podniesione przez nią okoliczności dotyczące ujemnego wpływu konieczności spłaty należności z tytułu zaległości podatkowej na sytuację majątkową firmy, położenie jej pracowników, sytuację materialną i rodzinną Wnioskodawcy, mogą być podstawą do skierowania do Urzędu Skarbowego w P. ewentualnego wniosku o zmianę jego decyzji z dniał [...] listopada 2005 r. w trybie art. 253a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez całkowite umorzenie zaległości lub rozłożenie jej na większą ilość rat. Główny Inspektor Inspekcji Handlowej nie dysponuje tego rodzaju kompetencjami.
W skardze na tę decyzję skarżący zarzucił naruszenie art. 154 § 1 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię oraz brak uwzględnienia prawidłowego stanu prawnego i faktycznego sprawy w konsekwencji przyjęcie, że za uchyleniem zaskarżonych decyzji nie przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, naruszenie art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji przez jego błędną wykładnię wskutek przyjęcia, że do zastosowania przewidzianej nim sankcji ekonomicznej wystarczy brak dokumentów dopuszczających wyroby do obrotu, zamiast obu przesłanek - łącznie z niespełnieniem wymagań stanowiących podstawę do wydania tego dokumentu, co miało wpływa na ustalenie prawidłowego stanu prawnego oraz prawidłowego stanu faktycznego, naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nie przeanalizowanie w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy mającego istotny wpływ na określenie interesu publicznego oraz słusznego interesu Strony przemawiającego w sposób nie budzący wątpliwości za uchyleniem zaskarżonych decyzji i naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do meritum wniosku Strony.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Podstawą do oceny stany prawnego w zakresie tegoż postępowania winno być, zdaniem strony, uwzględnienie wykładni przepisów prawa na podstawie których wydana została zaskarżona decyzja z 2001 r. w tym przepisu art. 26 ustawy o badaniach i certyfikacji oraz przepisów prawa na podstawie których Skarżący domagał się uchylenia wcześniej wydanych decyzji administracyjnych – art. 154 § 1 k.p.a.
Powołując się na wykładnię przepisu art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji dokonaną przez NSA w sprawie o sygn. akt II GSK 69/06 skarżący podniósł, iż Główny Inspektor Inspekcji Handlowej na żadnym etapie postępowania nie stwierdził łącznego występowania przesłanek określonych w ww. przepisie prawa. Nawet gdyby przyjąć, że na fakturach oznaczonoby SWW wyrobu podlegającego obowiązkowej certyfikacji (co jest oczywistą nieprawdą), to w toku kontroli oraz wszczętego na jej skutek postępowania administracyjnego nie wykazano, zdaniem strony, w żaden sposób niespełnienia przez wyrób H. W. wymagań stanowiących podstawę do wydania certyfikatu zgodności. Właściwe ustalenie stanu faktycznego oraz prawidłowego stanu prawnego w konkretnej sprawie jest czynnością pierwszorzędną na podstawie i w wyniku której organ administracji bada sprawę pod kątem występowania w niej przesłanek także do uchylenie decyzji administracyjnej na podstawie przepisu art. 154 § 1.
Nadto podniesiono, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, aby kiedykolwiek H. W. zaliczał zakwestionowane wyroby do grupowania SWW 1455-11, wniosek o certyfikacje z roku 2000 złożony do odpowiedniej instytucji potwierdza jedynie, iż H. W. zamierzał produkować wyroby z SWW 1455-11 po uzyskaniu na nie certyfikatu jak też i inne 11 grup wyrobów o innych SWW określone w tym samym wniosku; do istotnych okoliczności dla sprawy w związku z wykładnią i brzmieniem przepisu art. 26. ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji należało również i przede wszystkim określenie czy kwestionowany wyrób spełniał wymagania do wydania dokumentu (certyfikatu na znak bezpieczeństwa) czy też nie. Bez oględzin samego wyrobu takie stwierdzenie jest w ogóle nie możliwe, a nawet same oględziny bez szczegółowego badania zgodności z normą nie potwierdzą spełniania wymagań; wbrew temu co stwierdza organ budzi wielką wątpliwość ustalenie dokonane przez Organ wobec bezsprzecznego faktu, iż na fakturach znajdowało się tylko oznaczenie SWW 145. Wniosek o certyfikacje dotyczył zaś wyrobów, które Skarżący chciał produkować w przyszłości, a w przypadku rur do kanalizacji ściekowej SWW 1455-11 nigdy takowych nie wyprodukował; aby sprawdzić, czy wyrób spełnia określone wymagania do wydania certyfikatu należy w pierwszej kolejności dokonać jego oględzin tj. zbadać typ wyrobu, zgodność z wymaganiami .normy odpowiednio go klasyfikując. Skarżący w licznych przedstawionych dowodach potwierdzał fakt, iż typ wyrobu, który został zakwestionowany to SWW 1453-33 przepusty drogowe, nigdy nie określił swoich wyprodukowanych wyrobów jako SWW 1455-11 także z tego względu, iż posiadane przez niego stare już - 30 letnie maszyny nie są w stanie wyprodukować rur kielichowych ze względu na odmienną technologię. Wydaje się, iż GIIH, a przed nim także Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w [...] sam dokonał badania typu w oparciu o sobie tylko znane przesłanki, bez dokonania oględzin wyrobu; przesłanki określone w przepisie art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji jak wykazał powyżej Skarżący nie zostały spełnione, w przypadku rzetelnego badania wystąpienia tych przesłanek w niniejszej sprawie konieczność badania słusznego interesu strony w tej sprawie w ogóle by nie wystąpiła.
Zdaniem strony, przesłanki słusznego interesu strony przemawiające za uchyleniem wydanych przez GIIH decyzji zostały w niniejszej sprawie udowodnione. Potwierdza to w szczególności całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego tj.:
- uchylenie przez ustawodawcę przepisu art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji,
- brak możliwości wskutek posiadania zaległości podatkowej (sankcja ekonomiczna) ubiegania się o fundusze z Unii Europejskiej na modernizację i restrukturyzację przedsiębiorstwa, zaświadczenie o nie zaleganiu z należnościami publicznymi jest podstawowym dokumentem do wniosku o dofinansowanie;
- brak możliwości modernizacji i unowocześnienia przedsiębiorstwa w tym przestarzałego - trzydziestoletniego parku maszynowego ze względu na brak funduszy spowodowany sankcją ekonomiczną,
- brak możliwości utrzymania zatrudnienia na obecnym poziomie - 8 osób ze względu na rosnące presje płacowe oraz ograniczone wskutek sankcji ekonomicznej możliwości rozwoju przedsiębiorstwa w tym zatrudnienia i modernizacji,
- Skarżący do roku 2003 zatrudniał 12 osób, wskutek orzeczenia sankcji ekonomicznej zmuszony był do rozwiązania stosunku pracy z 4 osobami, tak aby wystarczyło mu środków finansowych na spłatę sankcji ekonomicznej,
- Skarżący ma na utrzymaniu rodzinę, której może zapewnić godny byt tylko prowadząc przedsiębiorstwo, jego likwidacja bądź sprzedaż majątku doprowadzi do tego, że przedsiębiorca zamiast łożyć daniny publicznoprawne na rzecz Skarbu Państwa będzie z nich wraz z rodziną korzystał.
Słuszny interes strony przejawia się także tym, że funkcjonuje w obrocie decyzja szkodliwa, krzywdząca i niezasadna. Chociaż poczucie krzywdy nie może być podstawą uchylenia decyzji administracyjnej na podstawie przepisu art. 154 § 1 k.p.a., to jednak ma istotne znaczenie bowiem funkcjonowanie w obrocie decyzji wydanej z naruszeniem prawa osłabia zaufanie obywateli do organu, którego praktyką biorąc pod uwagę orzecznictwo Sądów polskich związane z art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji było nękanie przedsiębiorców podobnymi postępowaniami.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc w szczególności, iż na mocy decyzji organów w przedmiocie nałożenia na skarżącego sankcji ekonomicznej strona nabyła prawo co wyklucza możliwość uchylenia decyzji w sprawie sankcji ekonomicznej na podstawie art. 154 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja jak i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają bowiem obowiązującego prawa.
Obie kwestionowane przez stronę decyzje zapadły w wyniku rozpoznania zawartego w piśmie z dnia [...] listopada 2005 r. wniosku strony o uchylenie ostatecznej decyzji Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] września 2001 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. o obowiązku wpłaty przez skarżącego sankcji ekonomicznej w kwocie 321.928, 45 PLN stanowiącej równowartość sumy uzyskanej ze sprzedaży we wskazanym w decyzji okresie łącznie 6.263 sztuki rur kanalizacyjnych bezciśnieniowych z betonu o średnicach 500 i 600 mm nie posiadających wymaganych prawem certyfikatów na znak bezpieczeństwa "B", zaś podstawą prawną żądania strony, co wymaga szczególnego podkreślenia, stanowił art. 154 § 1 k.p.a. Strona uznała bowiem, że istnieją wskazane w tym przepisie przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniosku, bo decyzja jest ostateczna, a w jej ocenie strona nie nabyła prawa i za uchyleniem przemawia słuszny interes społeczny i interes strony. Ciężar w wysokości określonej przez Urząd Skarbowy w P. na kwotę ponad 600 tys. wraz z odsetkami spowoduje likwidację miejsc pracy i likwidację samego przedsiębiorstwa wraz z niewielkim majątkiem osobistym skarżącego.
Podnieść zatem należy, iż tryb wskazany w powołanym przepisie jest jednym z trybów nadzwyczajnych dających możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej i dotyczy on wzruszenia (uchylenia lub zmiany) decyzji dotkniętych wadami niekwalifikowanymi a także decyzji prawidłowych niedotkniętych żadnymi wadami. Przedmiotem tego postępowania nie jest jednak merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej tylko z jednego punktu widzenia tj. czy za zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Z tego też względu podnoszone przez stronę zarzuty i wątpliwości natury merytorycznej w postępowaniu prowadzonym w powyższym trybie pozostają dla rozstrzygnięcia bez istotnego znaczenia. Zbędnie zatem organ wdawał się w ich ocenę w sytuacji, gdy postępowanie nie może obejmować po raz kolejny kontroli ww. decyzji z punktu widzenia przepisów stanowiących ich podstawę materialnoprawną (w tym przypadku podstawy z dnia 3 kwietnia 1999 r. o badaniach i certyfikacji) ani też nie może obejmować oceną ustaleń faktycznych poczynionych przez organ w postępowaniu zakończonym ww. decyzją o nałożeniu sankcji ekonomicznej.
Natomiast zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a. stanowiącym podstawę prawną wniosku o uchylenie ostatecznej decyzji uchyleniu na jego podstawie podlegają wyłącznie te decyzje na mocy, których strona nie nabyła prawa. Ocena w tym zakresie powinna być dokonana na podstawie treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ostatecznej. Do decyzji ostatecznych, o których w powołanym przepisie mowa nie należą decyzje nakładające na stronę obowiązek. Osoby będące adresatami decyzji nabywają bowiem prawo do wykonania tylko obowiązków wskazanych w decyzji, a nie innych. Tym samym są to decyzje, na mocy których strona nabyła prawo (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/BK 948/05).
Naczelny Sąd Administracyjny również w wyroku z dnia 27 maja 2003 r. sygn. akt IV SA 3205/01. M. Prawe 2003/14/627 wskazał, że nabycie praw może nastąpić również w decyzji nakładającej obowiązek. Każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne mające znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie kształtuje bowiem sytuację prawną strony i jako takie musi być traktowane, jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona nabyła prawa.
Zawarte w decyzji z dnia [...] stycznia 2001 r. rozstrzygnięcie jest w swej treści jednoznaczne. W tej decyzji orzeczono o obowiązku wpłaty przez skarżącego sankcji ekonomicznej w określonej wysokości. Nie może być zatem wątpliwości co do tego, iż decyzja jest decyzją nakładającą na skarżącego obowiązek w postaci wpłaty wskazanej kwoty. Z tego też względu nie jest ona decyzją, o której mowa w art. 154 § 1 k.p.a. Wzruszenie jej w powyższym trybie, co ostatecznie w odpowiedzi na skargę podniósł organ, nie jest dopuszczalne.
Wprawdzie tryb wzruszenia decyzji ostatecznych, na których mocy strona nabyła prawa został w procedurze administracyjnej uregulowany w art. 155 k.p.a. Jednakże postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek strony w trybie art. 154 § 1 k.p.a. i organ w żadnym razie rozpoznając wniosek strony o uchylenie decyzji w powyższym trybie nie mógł rozważać możliwości uchylenia decyzji na podstawie art. 155 k.p.a.
Należy przy tym dodatkowo podnieść, iż zarówno art. 154 k.p.a. jak i art. 155 k.p.a. mogą być stosowane wobec decyzji ostatecznej tylko w czasie, kiedy obowiązuje podstawa prawna, na jakiej decyzje zostały wydane. Zmiana regulacji prawnej prowadzi do konieczności rozpatrywania uprawnień strony w świetle nowego stanu prawnego i prowadzi w istocie do powstania nowej sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2002 r. sygn. III SA 330/01 – OSP 2004/9/11). Cytowana ustawa o badaniach i certyfikacji została jednak z dniem 1 maja 2004 r. uchylona, a ta okoliczność również czyni uchylenie decyzji we wskazanym przez stronę trybie niedopuszczalnym.
Należy przy tym również podnieść, iż w tym trybie nie mogą być uchylone lub zmieniane tzw. decyzje związane, tj. takie przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie, a zatem wówczas, gdy organ jest ściśle związany przepisami prawa (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 232/06).
W tym stanie rzeczy Sąd nie wdawał się w ocenę zarzutów skargi dot. wykładni art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji jak i nie dokonał oceny poczynionych przez organ ustaleń co do przesłanek interesu społecznego i słusznego strony. Uznał jednak, iż mimo uzasadnienia odnoszącego się do okoliczności pozostających w przedstawionym wyżej stanie rzeczy bez istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia decyzja z dnia [...] maja 2008 r. jak i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] lutego 2008 r. odpowiadają prawu. Uchylenie ww. decyzji z uwagi na jej treść skutkującą przyjęciem, iż strona nabyła prawo było bowiem niedopuszczalne.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło