IV SA/Po 219/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 15 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.P. i M.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.P. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. od załatwienia sprawy postanawia 1. oddalić wniosek R.P. o przyznanie prawa pomocy, 2. oddalić wniosek M.P. o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 30 lipca 2013r. odrzucił skargę M.P. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. od załatwienia sprawy. W terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego R.P. złożył w imieniu własnym oraz w imieniu skarżącego, sporządzony na urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. – dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Uprawnienie do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy przysługuje każdej ze stron postępowania sądowoadministracyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie R.P. występuje w postępowaniu przed tutejszym Sądem jako pełnomocnik skarżącego (k. 15 akt). W związku z tym, jako pełnomocnik działa on wyłącznie w imieniu i na rzecz skarżącego, natomiast sam nie jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy może więc dotyczyć wyłącznie osoby skarżącego (por. postanowienie NSA z 25 września 2008 r., I OZ 709/08), który może złożyć wniosek w tej sprawie według reguł określonych w art. 252 § 1 i 2 P.p.s.a. Przy czym jednak nie oznacza to, że wniosek dotyczący strony nie może być podpisany przez jej pełnomocnika (zob. uchwała NSA z 20 maja 2010 r., I OPS 11/09, ONSAiWSA 2010, nr 4, poz. 54). W konsekwencji R.P. nie będąc stroną niniejszego postępowania nie ma interesu prawnego w uzyskaniu prawa pomocy. Prawo pomocy może być bowiem przyznane, jak już wcześniej wskazano, stronie postępowania, którym bez wątpienia nie jest jego pełnomocnik. Zatem wniosek R.P. o przyznanie prawa pomocy z uwagi na powyższe należało oddalić. Natomiast co do wniosku złożonego przez skarżącego M.P. wskazać należy, że w uzasadnieniu wniosku podał on, że jest osobą ubogą, zadłużoną bez swojej winy i nie ma środków do życia. Skarżący nie posiada żadnego majątku, w tym oszczędności i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, a jego jedyny dochód stanowi kwota [...] zł. Rubryka wniosku o przyznanie prawa pomocy odnosząca się do stanu rodzinnego wypełniona została adnotacją "nie dotyczy". Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej M.P., pismem z dnia 18 września 2013 r. wezwano go do przedłożenia odpisów zeznań rocznych podatkowych za 2011 i 2012r., złożenia odpisów z wszystkich kont bankowych, lokat bankowych i rachunków bankowych za ostatnie sześć miesięcy, podania informacji czy posiada pojazdy podlegające obowiązkowi rejestracji (jeżeli tak należało podać jakie to pojazdy, jakiej marki, jaki jest ich rok produkcji i wartość rynkowa), podania kosztów miesięcznego utrzymania z rozbiciem na poszczególne wydatki, podania w jakiej wysokości i z jakiego tytułu uzyskuje miesięczne dochody (np. z tytułu umowy o pracę, działalności gospodarczej, działalności rolniczej, dopłat do nieruchomości rolnej, upraw, hodowli zwierząt, udziału w spółkach, zbycia papierów wartościowych, pełnienia funkcji członka zarządu, prac dorywczych, sezonowych, umowy zlecenia, inne), kiedy takie dochody uzyskał i w jakiej wysokości, podania czy korzysta z pomocy opieki społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie, podania czy jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, podania z jakich środków nabył od swojego brata R.P. udziały w spółce [...] Sp. z o.o. oraz w spółce [...] Sp. z o.o. w organizacji, podania czy posiada poza w.w spółkami udziały w innych spółkach, jeżeli tak należało podać w jakich spółkach posiada udziały i jaka jest ich wartość nominalna, podania czy posiada lub posiadał w okresie ostatnich pięciu lat jakieś nieruchomości (np. dom, mieszkanie, nieruchomość rolną, inne nieruchomości), jeżeli tak to jakie, jaka jest lub była ich powierzchnia, jeżeli skarżący zbył te nieruchomości to kiedy i w jaki sposób (z akt sądowych o sygn. III SA/Po 621/09 wynika, że wymierzono M.P. podatek od nieruchomości za 2008r., z akt o sygn. III SA/Po 622/13, że wymierzono M.P. podatek rolny i leśny za 2008r., z akt przedmiotowej sprawy wynika, że M.P. jest właścicielem działki nr [...] położonej w Ż. Gm. K.), podania do kogo należy dom, w którym mieszka, jeżeli skarżący najmuje ten dom należało podać koszty jakie z tego tytułu ponosi i przedłożyć umowę najmu, podania czy przeciwko skarżącemu prowadzone są postępowania egzekucyjne, czy w związku z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi został zajęty majątek skarżącego, rachunek bankowy, jeżeli tak należy przedłożyć odpisy dokumentów o zajęciu, należy również podać jaka kwota w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego została do chwili obecnej wyegzekwowana. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego odnosząc się do sytuacji majątkowej M.P. wskazał, iż jest on w trudnej sytuacji gdyż do tej pory jego jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie z KRUS w kwocie [...] zł. pełnomocnik poinformował również, iż skarżący jest niezdolny do pracy, chodzi pieszo, zajmuje lokal należący do osób trzecich i zalega z opłatami za ten lokal. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że stosownie o treści art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy w tym zakresie przyznaje się, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu zauważyć jednak należy, że strona musi wykazać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie pełnych kosztów postępowania, o czym świadczy użycie w przepisie art. 246 § 1 P.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Taka konstrukcja znajduje uzasadnienie w tym, że najszerszą wiedzę o okolicznościach mogących mieć znaczenie z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy posiada sam wnioskodawca. Wobec tego, pochodzące od niego informacje powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była kompleksowa ocena jego rzeczywistej kondycji finansowej i sytuacji majątkowej. Zatem to w interesie strony skarżącej pozostaje przedstawienie jak najpełniejszej informacji, pozwalającej na dokonanie oceny jej aktualnych możliwości płatniczych. W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie skarżący, mimo wezwania, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. We wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i w piśmie uzupełniającym ten wniosek skarżący twierdzi, że znajduje się w trudnej sytuacji. We wniosku i piśmie uzupełniającym skarżący podał, że otrzymywał zasiłek rentowy z KRUS w wysokości 140 zł., jest niezdolny do pracy i mieszka w domu, który należy do osób trzecich. Z udzielonych przez skarżącego informacji nie wynika kim są dla niego osoby, w których domu zamieszkuje, nie wiadomo w jakiej wysokości ustalony został czynsz za mieszkanie, w jakiej wysokości skarżący zalega w opłatach czynszowych. Skarżący, mimo wezwania, nie podał również w jakiej wysokości ponosi pozostałe koszty miesięcznego utrzymania, t.j. opłaty za media, koszty leczenia i zakupu lekarstw, wyżywienie, środki czystości, inne. Skarżący nie złożył również zeznań rocznych podatkowych za 2011 i 2012r., nie wyjaśnił nawet czy takie zeznania składał, nie przedłożył również wyciągów z rachunków bankowych, nie podał czy posiada rachunki bankowe, nie podał czy posiada pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji, nie wyjaśnił z jakich środków nabył od swojego brata R.P. udziały w Spółce [...] Sp. z o.o. oraz w Spółce [...] Sp. z o.o. w organizacji, nie podał czy posiada poza w.w spółkami udziały w innych spółkach, nie wyjaśnił czy w okresie ostatnich pięciu lat posiadał jakieś nieruchomości, jeżeli tak to jakie, czy zbył te nieruchomości, jeżeli tak to kiedy i w jaki sposób, nie podał czy prowadzone są wobec niego postępowania egzekucyjne, czy w związku z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi został zajęty jego majątek, rachunek bankowy, nie przedłożył dokumentów o zajęciu majątku i rachunku bankowego, nie podał jaka kwota w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego została do chwili obecnej wyegzekwowana. Skarżący nie przedłożył również odpisu decyzji KRUS, z której wynika kiedy, na jaki okres została przyznana skarżącemu renta, wnioskodawca nie wyjaśnił również czy poza dochodem z tytułu renty uzyskuje inne dochody, czy korzysta z pomocy opieki społecznej, nie przedłożył również dokumentów, z których wynikałoby, że z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć pracy. Nie budzi wątpliwości, że brak nadesłania przez skarżącego ww. dokumentów i oświadczeń, nie pozwala na dokonanie miarodajnej oceny i rzeczywistych możliwości płatniczych strony. Jak już wcześniej wskazano, obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia kosztów sądowych, a tym samym przedstawienia i wykazania wszelkich okoliczności potwierdzających ten fakt obciąża stronę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy. Sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek prawa pomocy. Zatem złożone przez skarżącego w niniejszej sprawie oświadczenia są niepełne i nierzetelne, co skutkuje niewyjaśnieniem istotnych okoliczności dotyczących jego rzeczywistej sytuacji majątkowej, finansowej i możliwości płatniczych. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania prawa pomocy (por. post. NSA z dnia 5 września 2005r. sygn. akt II FZ 418/05, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro wnioskodawca, pomimo wezwania, nie dostarczył wszystkich żądanych dokumentów i nie udzielił pełnych wyjaśnień, to nie jest możliwe dokonanie rzetelnej i obiektywnej oceny stanu majątkowo-finansowego strony, a zatem wniosek należało oddalić. Na wnioskodawcy ciążył bowiem obowiązek wykazania zasadności złożonego przez niego wniosku w kontekście ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak sentencji.