IV SA/Po 233/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.Ś-S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu gospodarczego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy A.Ś.-S. wniosła skargę na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu gospodarczego. Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. złożyła wniosek o przyznanie pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo wraz z córką a ich jedyny dochód stanowią środki wpłacane przez męża na dziecko w kwocie [...] zł. miesięcznie. Opisując swą sytuację materialną wnioskodawczyni ujawniła, iż posiada dom o pow. [...]m2. Ponadto skarżąca podała, ze miesięczne koszty utrzymania domu oraz czesne za szkołę córki wynoszą ok. [...] zł. Celem doprecyzowania sytuacji materialnej wnioskodawczyni pismem z dnia 18 marca 2014r. wezwano ją do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do skarżącej i jej męża, przedstawienie informacji dotyczących wysokości i źródła dochodu męża, przedłożenie kopii zeznań podatkowych za lata 2012 - 2013 (własnego i męża), wykazanie za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; dokumentów potwierdzających wysokość: podatku, opłat czynszowych, ubezpieczenia itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego oraz przedłożenie zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym z podaniem marki pojazdu, pojemności silnika i szacunkowej wartości. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca oświadczyła, że jest osobą niepracującą nie składa zeznań podatkowych oraz nie ma samochodu. Skarżąca wyjaśniła również, iż pozostaje w separacji faktycznej z mężem, z którym nie ma żadnego kontaktu, w związku z czym nie dysponuje żadnymi dokumentami dotyczącymi jego osoby. Do powyższego pisma skarżąca załączyła wyciąg z konta bankowego za okres 6 miesięcy. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm- dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawaną osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Ponadto należy podkreślić, iż warunkiem uzyskania prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie takiej sytuacji majątkowej, która w świetle obowiązujących przepisów uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że oświadczenie majątkowe budzi wątpliwości, gdyż wnioskodawczym' nie przedstawia sytuacji majątkowej i rodzinnej w sposób pełny i rzetelny, pozwalającej na ustalenie m.in. dochodu uzyskiwanego przez męża. Odnosząc się bowiem do argumentacji wnioskodawczym wskazującej na prowadzenie odrębnego gospodarstwa domowego z mężem z którym pozostaje w separacji faktycznej stwierdzić należy, iż powyższa okoliczność nie stanowi samodzielnej przesłanki do przyznania prawa pomocy. Zauważyć należy bowiem, że pomimo tego, iż małżonkowie pozostają w rozdzielności majątkowej małżeńskiej lub w separacji faktycznej, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, to jednak w świetle przepisu art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012r., poz. 788 ze zm.) małżonkowie są obowiązani m.in. do wzajemnej pomocy. Skoro małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy, przez którą należy rozumieć nie tylko świadczenia osobiste, ale i pieniężne, mąż ma obowiązek udzielenia pomocy żonie w zakresie prowadzenia przez niego procesów sądowych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 1967r., sygn. akt I CZ 37/67, Lex nr 6155). Natomiast fakt, że pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa, lub że pozostają w separacji faktycznej nie stanowi okoliczności, w której to żona skarżącego nie może pomóc swojemu mężowi w uiszczeniu kosztów postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2011r. sygn. akt I FZ 395/11 publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd wysokość dochodów osiąganych przez męża, jego sytuacja majątkowa i finansowa wpływa na ocenę możliwości płatniczych wnioskodawczym'. Dopiero bowiem zestawienie i analiza faktycznie uzyskiwanych przez małżonków dochodów i ponoszonych przez nich wydatków, czy to oddzielnie czy łącznie, pozwala na pełną i rzetelną ocenę w zakresie spełnienia ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając fakt, iż skarżąca pomimo wezwania nie przedstawiła sytuacji finansowej męża, uznać należało, że wnioskodawczyni nie wykazała braku możliwości poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 §1 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.