IV SA/Po 235/09

WyrokWSA w Poznaniu2009-06-25

Skład orzekający: Izabela Kucznerowicz, Maciej Dybowski, Bożena Popowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utrata przez pracownika uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku, skutkująca rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia, stanowi utratę prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jeśli utrata tych uprawnień nie została jednoznacznie orzeczona jako zawiniona przez pracownika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że utrata przez pracownika uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku, która doprowadziła do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, stanowi podstawę do odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Sąd podkreślił, że Kodeks pracy zawiera zamknięty katalog przyczyn rozwiązania stosunku pracy, a utrata uprawnień, nawet jeśli nie została formalnie orzeczona jako zawiniona, skutkuje zastosowaniem przepisu o 180-dniowym okresie oczekiwania na zasiłek.
Stan faktyczny
Skarżący został uznany za osobę bezrobotną, jednak odmówiono mu prawa do zasiłku, ponieważ w okresie 6 miesięcy przed rejestracją nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy z jego winy bez wypowiedzenia z powodu utraty uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Skarżący kwestionował uznanie utraty uprawnień za zawinioną. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, wskazując na dowody potwierdzające utratę uprawnień i rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia, mimo że formalnie nie orzeczono o winie pracownika. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Bożena Popowska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku. oddala skargę /-/ B.Popowska /-/ I.Kucznerowicz /-/ M.Dybowski IV SA/Po 235/09 Uzasadnienie W dniu [...] października 2008 r. decyzją Nr [...] Starosta P., działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a/ i b/, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. jedn. Dz. U. 2008, Nr 69, poz. 415 ze zm. – dalej ustawa o promocji) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. Nr 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej Kpa), orzekł o uznaniu A. S. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania Skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 26 września 2008 r. W uzasadnieniu Organ podał, iż z przedstawionych dokumentów wynika, że A. S. spełnia przesłanki ustawowe uznania za osobę bezrobotną, jednakże w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w Powiatowym Urzędzie Pracy nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy z winy Skarżącego bez wypowiedzenia. Wskazano także, iż w takiej sytuacji zgodnie z art. 75 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji, zasiłek przysługuje bezrobotnemu po upływie 180 dni od dnia zarejestrowania. We wniesionym w terminie odwołaniu dotyczącym tej części ww. decyzji, w której odmówiono przyznania Skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, Skarżący zażądał uchylenia wskazanego rozstrzygnięcia oraz orzeczenia o zasiłku na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy o promocji za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od zarejestrowania się. Skarżący podniósł, iż nie zgadza się z uznaniem przez Starostę P., że rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia nastąpiło z Jego winy. W świadectwie pracy wskazuje się, że rozwiązanie nastąpiło na skutek utraty przez Skarżącego uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku, co nie jest jednoznaczne ze stwierdzeniem, że utrata uprawnień jest zawiniona. Starosta nie jest organem właściwym do orzekania o winie. Rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło na podstawie art. 300 Kodeksu pracy i art. 495 § 2 Kodeksu cywilnego. Decyzją Nr [...]z dnia [...].01.2009 Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał na następujące dodatkowe, poza świadectwem pracy i oświadczeniem o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia, dowody w sprawie: oświadczenie Skarżącego z 04 listopada 2008 r., iż nie posiada aktualnie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi i wyjaśnienie pracodawcy podpisane przez Prezesa Zarządu J.S., w którym wskazano na bezpodstawne zatrzymanie Skarżącemu przez policjanta prawa jazdy, potwierdzono utratę uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi oraz wskazano, iż "umowa o pracę została rozwiązana przez zakład pracy na podstawie ogólnej zasady prawnej, że każda ze stron może rozwiązać umowę, której nie można wykonywać bez winy po obu stronach. Dalej w uzasadnieniu decyzji II-instancyjnej przytoczono przepisy art. 75 i 71 oraz 51 par. 2 pkt 3 Kodeksu pracy oraz podkreślono, że Kodeks pracy stanowi zamknięty katalog przyczyn powodujących ustanie stosunku pracy. Skarżący zaś – mimo zobowiązania się (k-19) do dnia 23 grudnia 2008 r. nie przedstawił nowego świadectwa pracy. Wyjaśniło także, iż nadmienienie o winie Skarżącego w decyzji I-instancyjnej nie jest orzeczeniem o Jego winie. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, Skarżący powtórzył swoje argumenty zaprezentowane w skardze, podkreślając to, iż pracodawca nie stwierdził, ze utrata Jego uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi była zawiniona, także żaden organ nie orzekł, iż utrata ww. uprawnień była zawiniona. Wskazano także, iż Kodeks pracy w art. 52 § 1 zawiera katalog przyczyn rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, nie zaś "katalog przyczyn rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia w ogólności, jak bezpodstawnie przyjął Wojewoda." Dalej stwierdzono, że sytuacja, gdy pracownik traci uprawnienia konieczne do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku, nie jest uregulowana szczególnymi przepisami Kodeksu pracy, stąd potrzeba stosowania art. 300 Kodeksu pracy, i odpowiednio – przepisów Kodeksu cywilnego. Na końcu zaś zamieszczono wyjaśnienie odnośnie tego, że Skarżący nie przedstawił nowego świadectwa pracy: "(...) sporządzenie świadectwa pracy z zamieszczoną w nim inną przyczyną niż utrata uprawnienia do wykonywania zawodu bez winy pracownika, oznaczałaby poświadczenie nieprawdy." W odpowiedzi na skargę, Organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.- dalej ppsa). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją- obowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd porównuje treść dekodowanej przez organ normy prawa z ustalonym przez ten organ stanem faktycznym. Z naruszeniem prawa materialnego mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym stanie faktycznym została zastosowana błędna subsumcja prawa tj. organ nie zastosował przepisu, który winien był zastosować lub też dokonał wadliwej wykładni zastosowanego prawa. Z naruszeniem prawa procesowego mamy w szczególności do czynienia, gdy organ procesowy pomija istotne okoliczności, które w świetle prawidłowo dekodowanej normy prawa materialnego i normy prawa procesowego, są znaczące dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z art. 135 ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W nawiązaniu do powyższego Sąd stwierdza, iż nie dopatrzył się w postępowaniu i decyzjach organów I i II instancji takich wad, które uzasadniałyby uchylenie decyzji zaskarżonej i decyzji ją poprzedzającej w części objętej zaskarżeniem, bądź stwierdzenie ich nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 ppsa). Przede wszystkim, zarówno organ I instancji, jak i Organ II instancji w sposób właściwy ustaliły stan faktyczny sprawy. Skarżący był zatrudniony jako kierowca w okresie od [...] czerwca 2006 r. do [...] sierpnia 2008 r. w firmie [...] sp. z o.o. Podstawowymi dowodami, uzasadniającymi orzekanie w sprawie uznania Skarżącego za osobę bezrobotną i w sprawie zasiłku dla bezrobotnych są: Karta rejestracyjna bezrobotnego, oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia i świadectwo pracy. Treść obu ostatnio wymienionych dokumentów – co do istoty – jest tożsama; stanowi ją stwierdzenie, że Skarżący utracił uprawnienia konieczne do wykonywania pracy oraz że z tej przyczyny pracodawca rozwiązał ze Skarżącym umowę o pracę bez wypowiedzenia. W tym stanie faktycznym, Organy słusznie uznały Skarżącego za osobę bezrobotną oraz w kwestii zasiłku dla bezrobotnych - zastosowały normę z art. 75 ust. 1 ustawy o promocji. Oznacza to, iż organy prawidłowo wskazały przepis, znajdujący zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i właściwie go zinterpretowały; do tych kwestii Sąd jeszcze powróci. W tym miejscu można natomiast wskazać, iż z punktu formalno-prawnego, decyzja organu I instancji jest skromnie uzasadniona, nie spełniając wszystkich wymogów, jakie określa art.. 107 § 3 kpa. Nie jest to jednak naruszenie prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa). Powyższego uchybienia ustrzegł się organ II instancji, nadto wskazać należy, że organ ten przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe oraz ponownie merytorycznie rozpoznał sprawę, zgodnie z zasadą dwuinstancyjnego postępowania ( art. 15 Kpa). Organ zebrał także następujące dowody w sprawie: oświadczenie Skarżącego z 04 listopada 2008 r., iż nie posiada aktualnie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi i wyjaśnienie pracodawcy podpisane przez Prezesa Zarządu J. S., w którym wskazano na bezpodstawne zatrzymanie Skarżącemu przez policjanta prawa jazdy, potwierdzono utratę uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi oraz wskazano, iż "umowa o pracę została rozwiązana przez zakład pracy na podstawie ogólnej zasady prawnej, że każda ze stron może rozwiązać umowę, której nie można wykonywać bez winy po obu stronach." Wojewoda zwrócił też uwagę na zobowiązanie się Skarżącego do dostarczenia Organowi postanowienia Sądu Rejonowego, uchylającego postanowienie o zatrzymaniu Skarżącemu prawa jazdy oraz nowego świadectwa pracy. Wskazano, iż postanowienie Sądu Rejonowego zostało przedstawione, ale nowe świadectwo pracy, z którego "wynikałaby odmienna podstawa prawna rozwiązania stosunku pracy" - nie. Wobec tych niesprzecznych dowodów, zwłaszcza treści świadectwa pracy, Organ słusznie wyprowadził wniosek, iż podstawą ustania stosunku pracy był art. 52 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy. Organ jasno i wyczerpująco wyjaśnił swoje stanowisko, przedstawiając wywód prawny dotyczący regulacji Kodeksu pracy w zakresie rozwiązania stosunku pracy i relacji przepisów Kodeksu pracy w ww. zakresie do przepisów Kodeksu cywilnego, dotyczących zobowiązań (art. 495 § 2). Sąd podziela powyższe stanowisko, tzn., przede wszystkim wniosek, iż Kodeks pracy zawiera zamknięty katalog przyczyn powodujących ustanie stosunku pracy, których – wobec normy zwartej w art. 300 tego Kodeksu - nie można rozszerzać o unormowania Kodeksu cywilnego w części dotyczącej zobowiązań. Nadto, Kodeks pracy nie formułuje żadnej "ogólnej zasady prawnej", według której "każda ze stron może rozwiązać umowę o pracę, której nie można wykonać bez winy po obu stronach." Trafnie też organ II instancji wskazał, iż w przypadku niezależnych od pracownika przyczyn rozwiązania stosunku pracy, pracodawca może rozwiązać stosunek pracy z zachowaniem okresu wypowiedzenia (art. 32 § 1 Kodeksu pracy). Dodatkowo warto zwrócić uwagę na końcowe słowa skargi, wyjaśniające fakt, iż Skarżący nie przedstawił nowego świadectwa pracy: "(...) sporządzenie świadectwa pracy z zamieszczoną w nim inną przyczyną niż utrata uprawnienia do wykonywania zawodu bez winy pracownika, oznaczałaby poświadczenie nieprawdy." Słowa te mają szczególne znaczenie wobec faktu, iż właścicielem i Prezesem Zarządu firmy pracodawcy Skarżącego był, w dacie sporządzenia pisemnego oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracy i wystawiania świadectwa – Jego ojciec ( oświadczenie Skarżącego z dnia 18 grudnia 2008 r.). Końcowo Sąd podziela wyjaśnienia organu II instancji, co do zawartego w decyzji I instancji sformułowania o rozwiązaniu umowy o pracę ze Skarżącym z Jego winy. W istocie Organ samodzielnie nie orzekł o winie, gdyż nie orzekał na podstawie art. 52 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy, tylko o konsekwencjach rozwiązania umowy o pracę z powodu utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku, na podstawie przepisów ustawy o promocji. W tym stanie rzeczy, Organ II instancji, podzielając ustalenia faktyczne i poglądy prawne przyjęte przez organ I instancji, słusznie uznał, iż nie ma powodów do uchylenia zaskarżonej decyzji i podjęcia nowego rozstrzygnięcia, bądź przekazania do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia organowi I instancji (art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 Kpa). Wobec powyższego, należało – na podstawie art.151 ppsa - orzec, jak w sentencji. /-/ B. Popowska /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski w/z /-/I. Kucznerowicz MZ

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło