IV SA/Po 236/08

WyrokWSA w Poznaniu2009-03-26

Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Bożena Popowska, Izabela Kucznerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek rozpatrzyć wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, jeśli strona powołuje się na przesłanki określone w art. 156 § 1 KPA, nawet jeśli wcześniej występowała o zaliczenie do wysługi lat w trybie zwykłym?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek rozpatrzyć wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, jeśli strona powołuje się na przesłanki określone w art. 156 § 1 KPA. Niewłaściwe rozpatrzenie takiego wniosku, poprzez zastosowanie trybu zwykłego zamiast nadzwyczajnego, skutkuje naruszeniem przepisów o właściwości, co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 1 KPA.
Stan faktyczny
Skarżący Z.H. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w G. w przedmiocie odmowy zaliczenia do wysługi lat okresu pełnienia nadterminowej służby wojskowej. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów o właściwości, wskazując, że jego wniosek o stwierdzenie nieważności powinien zostać rozpatrzony przez organ wyższej instancji. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w G.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi Z.H. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wysługi lat stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w G. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] /-/I. Kucznerowicz /-/G. Radzicka /-/B. Popowska WSA/wyr.1-sentencja wyroku IV SA/Po 236/08 U Z A S A D N I E N I E Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w G. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy st. sierż. Z.H. zaliczenia do wysługi lat w Służbie Więziennej okresu pełnienia nadterminowej służby wojskowej w dniach od [...].01.1996 r. do [...].08. 1997 r. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w P., podzielając wywody organu pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 100 ust. 2 ustawy z 26.04.1996 r. o Służbie Więziennej (t. j. Dz. U. z 2002 nr 207 poz. 1761 ze zm.) przy ustalaniu dodatku za wysługę lat, funkcjonariuszowi Służby Więziennej uwzględnia się okres zasadniczej służby wojskowej oraz okresy zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych w pełnym wymiarze czasu pracy. Rozporządzenie z dnia 7.02.2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej wydane na podstawie art. 100 ust. 4 ustawy – w § 2 ust. 2 wymienia dokumenty, na podstawie których zalicza się okresy służby lub zatrudnienia do okresu służby więziennej, od którego zależy wysokość dodatku za wysługę lat. Jednym ze wskazanych w przepisie dokumentów jest wyciąg z książeczki wojskowej. W rozstrzyganej sprawie, wynika z wyciągu, że funkcjonariusz Z.H. zasadniczą służbę wojskową odbywał od [...] listopada 1994 r. do [...] stycznia 1996 r., a dalej wpis wskazuje, że od [...] stycznia 1996 r. do [...] sierpnia 1997 r. pełnił służbę nadterminową, na podstawie dobrowolnego zgłoszenia. Zdaniem organu odwoławczego z uregulowania ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 nr 241, poz. 2414 ze zm.) w szczególności z art. 59 pkt 1 lit. "a" i "b" oraz art. 86 ust. 1 wynika, że ustawodawca rozróżnia zasadniczą służbę wojskową i służbę nadterminową, chociaż obie służby traktuje jako "czynną służbę wojskową". Powyższe świadczy o tym, że w rozumieniu art. 100 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej chodzi wyłącznie o zasadniczą służbę wojskową, a nie dotyczy nadterminowej służby wojskowej. W skardze kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z.H. żądał: - stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w G. na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ewentualnie - uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w G. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zasądzenie zwrotu koszów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając żądanie stwierdzenia nieważności skarżący zarzucił, że w raporcie kierowanym do Dyrektora Zakładu Karnego w G. z dnia [...] marca 2008 r. wnosił o stwierdzenie nieważności decyzji personalnej Dyrektora ZK w G. nr [...]. Powyższe żądanie winno skutkować przekazaniem raportu zgodnie z art. 65 § 1 K.P.A. organowi wyższej instancji, który na podstawie art. 57 § 1 K.P.A. jest właściwym do orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Natomiast odnosząc się do merytorycznych argumentów zaskarżonej decyzji skarżący zarzucał organowi wadliwą wykładnię art. 100 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, art. 107 § 4 KPA, art. 6 do 10 KPA, art. 86 ust. 1 i 59 pkt 1 a i b Ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej wreszcie § 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.10.2006 r. sygn. I OSK 283/06. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy. W niniejszej sprawie skarżący we wniosku (raporcie z dnia [...].03.2008 r.) zwracając się o zaliczenie do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej nadterminowej służby wojskowej odbywanej w okresie od [...].01.1996 r. do [...].08.1997 r. wyraźnie wskazywał, że wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji personalnej Dyrektora Zakładu karnego w G. nr [...] z powodu rażącego naruszanie prawa - art. 100 ustawy o Służbie Więziennej z 26.04.1996 r. oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7.02.2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej. W sytuacji gdy strona w podaniu wskazuje nadzwyczajny tryb rozpatrzenia sprawy powołując się na jedną z podstaw wymienionych w art. 156 § 1 KPA, organ nie może wybrać trybu zwykłego przyjmując, jako schemat tryb obrany wcześniej przez innych funkcjonariuszy, którzy wyłącznie wnosili o zaliczenie do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej nadterminowej służby wojskowej, gdyż to strona jest dysponentem wniosku, bez względu na to czy obrała tryb właściwy dla dochodzenia swoich roszczeń. Należy więc podzielić zarzuty skarżącego, który twierdzi, że obrany przez niego tryb wzruszenia decyzji ostatecznej zobowiązywał organ do przekazania sprawy organowi wyższego stopnia zgodnie z art. 157 § 1 w związku z art. 65 § 1 K.P.A. Ponieważ decyzja w sprawie została wydana z naruszeniem przepisów właściwości funkcjonalnej, Sąd po stwierdzeniu powyższego, miał obowiązek orzec na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 1 K.P.A. o stwierdzeniu nieważności zaskarżonych decyzji bez merytorycznego odniesienia się do istoty sprawy, uznając, że przepisy o właściwości mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących, a organ musi z urzędu przestrzegać swej właściwości. Odnosząc się do odpowiedzi na skargę, należy stwierdzić, że Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w P., niezasadnie uznał, że skarżący nie wnioskował o stwierdzenie nieważności, gdyż żądanie to wynika wprost z wniosku – raportu z dnia [...].03.2008 r. strona druga wniosku – karta 1 akt administracyjnych. Z powyższych względów na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 1 K.P.A. orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ I. Kucznerowicz /-/ G. Radzicka /-/ B. Popowska KB/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło