IV SA/Po 244/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K.J. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia ustanowić dla Skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka i umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych /-/D.Mataczyński K.J. wniósł skargę na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący złożył także wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z formularza wniosku wynika, iż wnioskodawca po zwolnieniu z Policji pracował dorywczo na Poczcie, co przy uwzględnieniu odprawy z Policji pozwoliło mu zgromadzić środki finansowe w wysokości 5000 zł., które jednak uległy znacznemu uszczupleniu w związku z tymczasowym aresztowaniem i koniecznością utrzymania mieszkania przy braku uzyskiwanego dochodu. Wnioskodawca przebywający obecnie w areszcie śledczym nie ma żadnego źródła dochodu. Zgromadzone na koncie bankowym środki finansowe szacowane obecnie na kwotę ok. 1000 zł. przekazywane są na bieżące wydatki związane z utrzymaniem mieszkania (czynsz 600 zł i opłaty 430 zł.). Zauważyć należy, że zgodnie z art. 239 ust 1 lit d ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa), nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając fakt, że przedmiotem niniejszej sprawy jest przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji, postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa umorzyć. Powyższe oznacza, że złożony wniosek taktować należy jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uregulowane są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy. W świetle powyższego, mając na uwadze sytuację materialną Skarżącego przy uwzględnieniu braku dochodu i okoliczności uniemożliwiającej jego uzyskanie (pobyt w areszcie śledczym) oraz braku majątku pozwalającego na zgromadzenie środków finansowych na opłacenie pełnomocnika z wyboru stwierdzić należy, iż K.J. może być uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Powyższe z uwagi na bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (skutkujące umorzeniem postępowania w tym zakresie), powoduje ustanowienie adwokata. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1-2 oraz art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. /-/D.Mataczyński ZARZĄDZENIE 1. Odnotować. 2. Doręczyć odpis postanowienia Skarżącemu i pełnomocnikowi organu z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia sprzeciwu. 3. Akta przedłożyć za 10 dni od doręczenia. Poznań, dnia 12 sierpnia 2008r. referendarz sądowy /-/ D.Mataczyński