IV SA/Po 250/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 09 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. R. na uchwałę Rady Gminy Damasławek z dnia 18 stycznia 2013 r. nr XXVII/2004/13 w przedmiocie skargi na działalność Wójta Gminy Damasławek p o s t a n a w i a odrzucić skargę G. R. (dalej: "Skarżący") pismem z 11 lutego 2013 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem Wójta Gminy D. (dalej: "Wójt"), skargę na podjętą przez Radę Gminy D. (dalej: "Rada Gminy") uchwałę nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. wskazaną w rubrum nin. postanowienia (dalej: "Uchwała"). Uchwała ta została podjęta wskutek złożenia przez Skarżącego skargi na działalność Wójta, tj. przewlekłe i biurokratyczne załatwianie wniosku Skarżącego dotyczącego ustanowienia służebności przesyłu. Zaskarżoną Uchwałą Rada Gminy uznała skargę za bezzasadną. Nie zgadzając się z uchwałą, skarżący złożył skargę na uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ uznał skargę za bezzasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Postępowanie przed sądami administracyjnymi w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach powierzonych temu sądowi z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne) normuje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), o czym stanowi jej art. 1. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; (4) inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; (4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; (5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; (6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; (7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; (8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1–4a. Ponadto, stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania (akty, czynności) organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądowoadministracyjną w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi, sąd administracyjny jest zobowiązany zbadać w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w zakresie kognicji sądu administracyjnego, wyznaczonej zgodnie z powołanymi wyżej przepisami art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu. Zważyć należy, że w przedmiotowej sprawie skarga wniesiona do tut. Sądu dotyczy uchwały Rady Gminy podjętej w wyniku rozpoznania skargi złożonej do tego organu przez Skarżącego w trybie art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), czyli tzw. skargi powszechnej. W myśl powołanego przepisu przedmiotem takiej skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub słusznych interesów obywateli, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym panuje ugruntowany pogląd, w myśl którego skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Skargi takie są załatwiane w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi). W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny, ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zainteresowanemu podmiotowi nie przysługuje prawo do zaskarżenia odpowiedzi. Jak to już wyżej wskazano, sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej wyłącznie w zakresie określonym w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Omawiana forma działalności administracji – tj. załatwianie skarg powszechnych w rozumieniu art. 227 i nast. k.p.a. – nie mieści się w katalogu działań poddanych kognicji sądu administracyjnego wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., ani nie została powierzona kognicji tego sądu przez przepisy szczególne (por. postanowienie WSA z 13.03.2013 r., III SA/Łd 205/13 i wskazane tam orzecznictwo – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl CBOSA). Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kontroli sądów administracyjnych. W konsekwencji, w zakresie właściwości sądów administracyjnych nie pozostaje również sposób załatwienia skargi powszechnej przez uprawniony organ, niezależnie od formy, jaka zostanie temu nadana, a więc także wówczas, gdy nastąpi to w formie uchwały rady gminy, który to akt jest wówczas jedynie formą zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi w rozumieniu art. 237 § 3 p.p.s.a. Uchwała podjęta przez radę gminy w trybie postępowania skargowego regulowanego przepisami działu VIII k.p.a. nie może być w żadnym razie kwalifikowana jako akt podlegający zaskarżeniu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), gdyż nie stanowi ona rozstrzygnięcia sprawy z zakresu administracji publicznej w rozumieniu tego przepisu (por. W. Kisiel [w:] Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, pod red. P. Chmielnickiego, Warszawa 2010, uw. 2.8. do art. 101). Ponieważ skarga na czynność nie mieszczącą się w zakresie właściwości sądu administracyjnego, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Na podstawie art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd wydał to postanowienie na posiedzeniu niejawnym.