IV SA/Po 253/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowienia radcy prawnego i adwokata w sprawie ze skargi A.K. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, oraz odmówić ustanowienia radcy prawnego /-/D.Mataczyński A.K. wniósł skargę na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący złożył także wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowienia radcy prawnego i adwokata. Z informacji zawartych w formularzu wniosku i przesłanych na wezwanie Sądu wynika, że Skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe a źródłem jego utrzymania jest prowadzona działalność gospodarcza przynosząca stratę w wysokości 1.051,98 (vide rozliczenie za okres styczeń - czerwiec 2008 k. 21 akt). Wnioskodawca przedłożył również rozliczenia PIT za lata 2006-2007, wydruki z kasy fiskalnej dotyczące ilości wystawionych paragonów, faktury za paliwo i energię elktr., dokumenty dotyczące stanu zdrowia i kserokopię decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego w kwocie 291,98 zł. na zakup leków i pokrycie kosztów leczenia Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być więc udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala bowiem na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (por. M. Budachowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowo-administracyjnym, cz. II. Doradztwo Podatkowe 2005/9/51, Lex nr 49597). Zauważyć należy również, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy. W świetle powyższego, mając na uwadze sytuację finansową wnioskodawcy stwierdzić należy, iż A.K. może być uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów. Tym samym można uznać skarżącego za osobę spełniającą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w całości. Odnosząc się do złożonego przez Skarżącego wniosku o ustanowienie adwokata i radcy prawnego zauważyć należy że kompetencje i przygotowanie zawodowe każdego z tych profesjonalnych pełnomocników zapewniają Skarżącemu odpowiedni poziom reprezentacji. Każdy z tych pełnomocników należy również do grupy osób uprawnionych do złożenia skargi kasacyjnej (art. 175 §1 ppsa). Uznając więc spełnienie przez Wnioskodawcę przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, postanowiono ustanowić dla Skarżącego adwokata i odmówić ustanowienia radcy prawnego. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. /-/D.Mataczyński ZARZĄDZENIE 1. Odnotować. 2. Doręczyć odpis postanowienia Skarżącemu i organowi z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia sprzeciwu. 3. Akta przedłożyć za 10 dni od doręczenia. referendarz sądowy Poznań, dnia 12 sierpnia 2008 r. /-/ D.Mataczyński