IV SA/Po 257/09

PostanowienieWSA w Poznaniu2009-05-05

Skład orzekający: Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże trudną sytuację materialną, w tym wysokie koszty leczenia, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku trudnej sytuacji materialnej, wysokich kosztów leczenia i rehabilitacji, oraz niskiego dochodu, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący W.T. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie dotyczącą kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niski dochód z emerytury, wysokie koszty leczenia i rehabilitacji, oraz posiadanie jedynie niewielkiej działki gruntu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] lutego 2009r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/D.Mataczyński W.T. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] lutego 2009r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Skarżący złożył także wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych w formularzu wniosku wynika, że Skarżący nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego, wynajmuje pokój, za który miesięcznie płaci 200 zł. Jest emerytem o dochodzie 1086,75 zł., oprócz tego nie posiada żadnego dodatkowego dochodu. Jego jedyny majątek stanowi łąka o powierzchni 0,38 ha. Skarżący nie posiada żadnych innych nieruchomości ani oszczędności. Ponadto jest osobą bardzo schorowaną, po przebytym zawale serca, cierpiącą na choroby związane z układem krążenia, a w 2007 r. miał wypadek zwichnięcia stawu barkowego z przemieszczeniem. Na leki oraz rehabilitacje Skarżący wydaje "ponad połowę dochodu, tj. około 500,- miesięcznie." Do wniosku dołączono potwierdzone urzędowo ustalenie przez ZUS zwaloryzowanej emerytury w kwocie 1300,00 złotych, a do wypłaty – 1086, 75 zł. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenie postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy. W świetle powyższego, mając na uwadze deklarowaną wysokość dochodu przy uwzględnieniu kosztów bieżącego utrzymania i leczenia stwierdzić należy, iż W.T. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3 oraz art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono więc jak w sentencji. /-/D.Mataczyński

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło