IV SA/Po 261/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Osiedla Z. Sp. z o.o. o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] czerwca 2012r. nr [...] w sprawie ze skargi Osiedla Z. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2012r. nr [...] w przedmiocie kary za usunięcie drzew bez zezwolenia postanawia odmówić wstrzymania zaskarżonej decyzji Osiedle Z. Sp. z o.o. wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2012r. nr [...] w przedmiocie kary za usunięcie drzew bez zezwolenia. W złożonej do Sądu skardze skarżący wskazał również, że wnosi o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] czerwca 2012r. nr [...] w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł. za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 113 drzew w wieku powyżej 5 lat. W uzasadnieniu wniosku wskazano na znaczną wysokość przedmiotowej kary pieniężnej, kontrowersyjny stan prawny i zmianę przepisów, które nastąpiły po stwierdzonym fakcie usunięcia drzew oraz stwierdzoną i potwierdzoną postanowieniem Prokuratury kradzież przedmiotowych drzew. Powyższe zdaniem skarżącego powoduje, iż wykonanie decyzji przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia przez Sąd może wyrządzić stronie znaczne szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż stosownie do treści art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 - dalej P.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" jako zwroty niedookreślone wymagają konkretyzacji w danych sytuacjach. Ogólnie przyjmuje się, że przy przesłance "znacznej szkody" chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 oraz B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, komentarz do art. 61). Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). Omawiana instytucja ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Z treści wyżej przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, iż zasadą jest, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie powoduje wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, zatem wniosek skarżącego o wstrzymanie zmierza do zastosowania przez sąd wyjątkowej instytucji, jaką jest wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji lub postanowienia. Przesłankami uzasadniającymi wstrzymanie są grożące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy podkreślić, że do skarżącego należy wskazanie w uzasadnieniu wniosku okoliczności przemawiających za tym, że wykonanie zaskarżonego aktu grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub wywoła skutki trudne do odwrócenia. Strona powinna zatem we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji lub postanowienia w sposób przekonujący przedstawić okoliczności świadczące o tym, że przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., faktycznie zaistnieją oraz wskazać na konkretne przyczyny uzasadniające możliwość nastąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Na aprobatę zasługuje także teza sformułowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 września 2011r. sygn. akt I FZ 219/11 (Lex Omega nr 948885), iż "W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 ppsa oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę." Dlatego nie spełnia funkcji uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego powołanie się na ogólną przesłankę nieodwracalnych skutków materialnych. Strona powinna wskazać we wniosku konkretny stan faktyczny oraz materiał dowodowy na jego poparcie. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowego wniosku, należy stwierdzić, że skarżący w żaden sposób nie sprecyzował, na czym miałaby polegać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. Wnioskodawca w żaden sposób nie powiązał również wysokości orzeczonej kary z własną sytuacją finansową, co uniemożliwia ocenę zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że za udzieleniem ochrony tymczasowej przemawia m. in. fakt znacznego utrudnienia w prowadzeniu działalności gospodarczej w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji, mogący spowodować konieczność likwidacji przedsiębiorstwa (postanowienie NSA z: 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I GSK 1703/11, Lex nr 1107453; 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I GSK 1473/11, Lex nr 1108662), znaczna wysokość wymierzonej spółce kary pieniężnej oraz możliwość utraty przez nią płynności finansowej (postanowienie NSA z 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1045/11, Lex nr 1070326). Powyższe okoliczności wymagają jednak powiązania z sytuacją finansową wnioskodawcy czego jednak nie uczyniono w niniejszej sprawie. Oceniając przedmiotowy wniosek o wstrzymanie wykonania należy stwierdzić również, iż rodzaj obowiązku objętego decyzją o nałożeniu kary pieniężnej za usunięcie drzew nie wywołuje również stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu wpłaconych kwot. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nadto samo wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności mają zatem charakter wyłącznie tymczasowy. Co do zasady więc, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach szczególnych, okres obowiązywania ochrony tymczasowej i tak kończy się z chwilą wydania orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Wyjaśnić należy też, że sama potencjalna możliwość uchylenia zaskarżonego aktu nie stanowi przesłanki wstrzymania jej wykonania. Skoro więc skarżący, na którym spoczywał ciężar wykazania przesłanek do zastosowania instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, nie wykazał, że takie podstawy zachodzą, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 61 § 3 i §5 P.p.s.a.