IV SA/Po 262/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu z zakresu nadzoru sanitarnego, oddala skargę /-/E. Kręcichwost – Durchowska /-/P. Miładowski /-/E. Makosz - Frymus Pismem z dnia [...] r. Zastępca Dyrektora Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] do spraw Ekonomiczno-Administracyjnych zwrócił się Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z prośbą o prolongatę wskazanych we wniosku zaleceń usunięcia uchybień sanitarnych na Oddziale [...] – obiekt przy ul. [...] oraz na Oddziale [...]. Terminy wykonania upływają [...] r. Zalecenia zostały zawarte w decyzjach Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] r. nr [...] , z dnia [...] r. nr [...] oraz z dnia [...] r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] , działając na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j. Dz. U. z 2006 r. nr 122 poz. 851 ze zm., dalej jako ustawa o inspekcji sanitarnej) art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako kpa) odmówił zmiany decyzji własnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przesunięcia terminu realizacji decyzji, dotyczącym: 1. doprowadzenia do właściwego stanu sanitarno-higienicznego ścian i sufitów we wszystkich pomieszczeniach Oddziału [...] w obiekcie przy ul. [...], 2. połączenia ścian z podłogami w sposób bezszczelinowy, umożliwiający jego mycie i dezynfekcję, w obiekcie przy ul. [...] 3. połączenia ścian z podłogami w sposób bezszczelinowy, umożliwiający jego mycie i dezynfekcję na Oddziale [...]. W lakonicznym uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji nie znalazł podstaw do dalszego przedłużenia terminu wykonania ww. decyzji, albowiem za jak najszybszym wykonaniem decyzji przemawia interes społeczny. W odwołaniu od decyzji oraz w piśmie uzupełniającym z dnia [...] r. strona wskazała, że w związku z planowanym połączeniem Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] przy ul. [...] i Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] przy ul. [...] wszelkie zaplanowane prace remontowo-malarskie zostały wstrzymane. Decyzja scaleniowa nie należy do Dyrekcji obu zakładów ale do organu założycielskiego – [...]. Ponadto, na Oddziale [...] przy ul. [...] i dawnym Oddziale [...] trwają prace remontowo – malarskie, mające na celu poprawę stanu sanitarno-higienicznego oraz przygotowania oddziału do planowanego przeniesienia Oddziału [...] i [...] z ul. [...], które ma nastąpić pod koniec bieżącego roku. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa, §37 ust. 1 i §37 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 listopada 2006 r. w sprawie wymagań jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej (Dz. U. nr 213 poz. 1568 ze zm., dalej jako rozporządzenie w sprawie wymagań wobec pomieszczeń i urządzeń), art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz. U. nr 126, poz. 1384 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu napisał, że uchybienia wymienione w decyzji organu I instancji stwierdzone zostały w czasie kontroli sanitarnej w listopadzie 2006 r., na co wskazuje protokół z dnia [...] r. Termin wykonania zaleceń określono na 31 grudnia 2007 r. Eksploatacja pomieszczeń wpływa na dalsze pogorszenie warunków i gromadzenie się patogenów. Udzielanie świadczeń medycznych nie zostało wstrzymane, toteż powinny być zapewnione warunki sanitarno-techniczne umożliwiających utrzymanie czystości i przeprowadzanie skutecznej dezynfekcji powierzchni. Przygotowany przez placówkę Program Dostosowawczy, pozytywnie zaopiniowany przez organ II instancji zawiera obszerne plany zmian dostosowawczych Szpitala do wymogów określonych w przepisach prawnych, obejmuje liczne remonty i modernizacje, ale nie odnosi się bezpośrednio do kwestii objętych nakazem niniejszej decyzji. Utrzymanie odpowiedniego stanu higieny powierzchni pomieszczeń szpitalnych zależy w znacznym stopniu od jej stanu technicznego umożliwiającego mycie i dezynfekcję w systemie bieżącym, w celu zapewnienia warunków dla świadczonych usług medycznych z uwzględnieniem bezpieczeństwa epidemiologicznego. Organ II instancji podsumował odmowę uwzględnienia odwołania naruszeniem przepisów prawnych, w szczególności §37 ust. 1 i §37 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wymagań wobec pomieszczeń i urządzeń, zgodnie z właściwie pojętą profilaktyką zakażeń szpitalnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucono organowi II instancji naruszenie §53 rozporządzenia w sprawie wymagań wobec pomieszczeń i urządzeń, przewidującego ostateczny termin dostosowania pomieszczeń i urządzeń do wymagań sanitarnych do dnia 31 grudnia 2012 r., poprzez jego niezastosowanie oraz art. 13 ust. 1 ustawy o chorobach zakaźnych i zakażeniach poprzez oparcie na nim zaskarżonej decyzji bez prawnego uzasadnienia. Nadto skarżący wniósł o wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu napisano, że dopiero po zakończeniu reorganizacji, jaką jest planowane połączenie ZOZ [...] i ZOZ [...] stanie się jasne, które pomieszczenia wymagają jakich zabiegów, aby były zgodne z obowiązującymi wymaganiami sanitarnymi. Przeprowadzenie pełnej modernizacji na obecnym etapie reorganizacji może być ocenione jako marnotrawstwo środków publicznych. Podjęto czynności zmierzające do poprawienia stanu technicznego na Oddziale [...], które powinny zostać zakończone w IV kwartale bieżącego roku. Według §53 rozporządzenia w sprawie wymagań wobec pomieszczeń i urządzeń, ostateczny termin dostosowania pomieszczeń i urządzeń do wymagań sanitarnych ustalono na 31 grudnia 2012 r. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 03 października 2008 r. sygn. akt II OZ 1004/08 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony skarżącej na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 05 sierpnia 2008 r. oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto należy zauważyć, iż na podstawie art. 134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze. Niniejsza sprawa dotyczy decyzji organu II instancji utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą zmiany, przez organy inspekcji sanitarnej, decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] r. nr [...]. Wskazana decyzja nakazała stronie skarżącej, Zakładowi Opieki Zdrowotnej [...] usunięcie wskazanych uchybień sanitarnych. W związku z tym Sąd podkreśla, że przedmiotem kontroli w sprawie była decyzja odmawiająca zmiany terminu usunięcia uchybień sanitarnych, nie zaś decyzja dotycząca uchybień. Zgodnie z art. 155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Ugruntowany w orzecznictwie oraz w doktrynie jest pogląd, zgodnie z którym przepisom art. 155 kpa podlegają nie tylko decyzje uprawniające, lecz także decyzje zobowiązujące (A. Wróble [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie II. Zakamycze 2005 s. 918 i cytowane tam orzecznictwo). Wzruszenie decyzji administracyjnej na podstawie art. 155 kpa pozostaje w sferze uznania organu administracji publicznej, jednakże organ zobowiązany jest podczas rozpoznawania sprawy na podstawie art. 155 kpa ustosunkować się do celowości wzruszenia decyzji, a więc zbadać sprawę w świetle przesłanek do zmiany lub uchylenia decyzji określonych w tym przepisie. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 kpa jest bowiem samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a jego celem jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w art. 155 k.p.a. i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1564/07, dostępny na stronie internetowej NSA oraz cytowane tam orzecznictwo). Jest to postępowanie nadzwyczajne, którego celem jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne okoliczności dyktowane interesem strony, które przemawiałyby za uchyleniem bądź zmianą ostatecznej decyzji. Sąd zaznacza, że ocena, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo, przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, należy do właściwego organu administracji publicznej, który w tym zakresie związany jest przepisem art. 7 k.p.a. Zarówno w orzecznictwie, jak i w literaturze panuje pogląd, że istotny jest tu nie każdy interes strony, lecz interes uzasadniony, godny ochrony, interes który nie znajduje się w sprzeczności ani z prawem ani z zasadami współżycia społecznego. W ocenie Sądu dopiero uzasadnienie decyzji organu II instancji spełnia wymogi przewidziane w kpa. Przekonująco zostało wykazany brak podstaw do dalszego przedłużania terminu wykonania prac, a w konsekwencji usunięcia dostrzeżonych uchybień. Sąd przychyla się do poglądu, że za jak najszybszym wykonaniem decyzji nakazującej usunięcie uchybień sanitarnych, przemawia interes społeczny. Organ trafnie podkreślił ponad trzynastomiesięczny okres czasu pomiędzy stwierdzeniem uchybień w czasie kontroli sanitarnej a upływem nakreślonego terminu usunięcia tych uchybień. Argument organu, że eksploatacja pomieszczeń wpływa na dalsze pogorszenie warunków sanitarnych, jest zgodny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Jak wskazano w decyzji, udzielanie świadczeń medycznych nie zostało wstrzymane, toteż zapewnienie warunków sanitarno-technicznych umożliwiających utrzymanie czystości i przeprowadzanie skutecznej dezynfekcji powierzchni powinno być zapewnione. Sąd zgadza się i z tym argumentem. Strona skarżąca argumentuje, że przeprowadzenie pełnej modernizacji na etapie postępowania konsolidacyjnego zakładów opieki zdrowotnej może być ocenione jako marnotrawstwo środków publicznych, szczególnie wobec trudnej sytuacji finansowej służby zdrowia. W ocenie Sądu nie jest to trafny argument, zważywszy na ustalenia organu dotyczące kontynuowania udzielania świadczeń medycznych. Tego argumentu zaskarżonej decyzji strona skarżąca nie próbowała kwestionować. Zwraca uwagę, że strona skarżąca we wniosku z dnia 10 grudnia 2007 r. nie wskazała daty, do kiedy wnosi o prolongatę terminu, zaś w skardze złożonej ponad 5 miesięcy później pełnomocnik strony skarżącej nie podaje daty końcowej reorganizacji obu zakładów opieki zdrowotnej, za to pisze, że dopiero po zakończeniu reorganizacji stanie się jasne, które pomieszczenia wymagają konkretnie jakich zabiegów. Powyższe oznacza, że reorganizacja jest co najwyżej w toku, bądź dopiero w sferze planów, a pomieszczenia, w których stwierdzono uchybienia, są eksploatowane zgodnie z przeznaczeniem. W ocenie Sądu organ administracji postąpił trafnie, wskazując na brak podstaw do przedłużania terminu usunięcia uchybień sanitarnych. W świetle powyższego za niezasadne należy uznać zarzuty strony, że nieprzedłużając terminu do usunięcia uchybień organ naruszył § 53 rozporządzenia w sprawie wymagań wobec pomieszczeń i urządzeń, przewidującego ostateczny termin dostosowania pomieszczeń i urządzeń do wymagań sanitarnych do dnia 31 grudnia 2012 r., poprzez jego niezastosowanie oraz art. 13 ust. 1 ustawy o chorobach zakaźnych i zakażeniach. Ponadto zarzuty te mogłyby co najwyżej być kierowane, a następnie rozważone przez organy gdyby odnosiły się do decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia 16 sierpnia 2006 r. i z dnia 16 grudnia 2006 r. a wskazanych wyżej. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, jako niezasadną. /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ P. Miładowski /-/ E. Makosz-Frymus MZ