IV SA/Po 271/19

WyrokWSA w Poznaniu2020-02-27

Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Józef Maleszewski, Maria Grzymisławska-Cybulska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe, który został wybudowany w 2018 r. bez wymaganego zgłoszenia i jest zlokalizowany niezgodnie z przepisami technicznymi, pomimo istnienia w tym samym miejscu wcześniej innego zbiornika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że budowa nowego zbiornika bezodpływowego w 2018 r. bez wymaganego zgłoszenia, z naruszeniem przepisów technicznych dotyczących odległości od granicy działki, stanowi podstawę do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Istnienie wcześniej innego zbiornika w tym samym miejscu nie ma znaczenia prawnego dla oceny legalności budowy nowego obiektu.
Stan faktyczny
Spółdzielnia wniosła skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę zbiornika na ścieki sanitarne. Zbiornik ten został zrealizowany w 2018 r. w miejsce starego zbiornika. Organ ustalił, że nowy zbiornik został wybudowany bez wymaganego zgłoszenia i jego pokrywa znajduje się w odległości mniejszej niż wymagana od granicy działki sąsiedniej. Spółdzielnia argumentowała, że przepisy z 1974 r. powinny mieć zastosowanie, a organ nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Kańduła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2019 r. (znak: [...]) Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej też jako "[...]INB" lub "organ II instancji"), po rozpoznaniu odwołania Spółdzielni [...]" z siedzibą w [...] (zwanej dalej "Spółdzielnią" lub "Skarżącą"), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z [...] grudnia 2018 r. (znak: [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki. Zaskarżona decyzja [...]INB, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] października 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (dalej też jako "PINB" lub "organ I instancji") przeprowadził kontrolę na działce nr ewid. [...] położonej przy [...] w [...]. W jej trakcie ustalił, że na nieruchomości zlokalizowany jest zbiornik bezodpływowy na ścieki, z tworzywa, o pojemności 2 m3, zrealizowany w 2018 r. w miejsce starego zbiornika z kręgów betonowych. Właz do zbiornika usytuowany jest w odległości około 2,4 m od granicy z działką nr [...] i około 0,6 m od granicy z działką nr [...]. Od zbiornika w kierunku frontu działki poprowadzona jest rura zasysająca do opróżniania zbiornika, który posiada wylot przy bramie wejściowej. Przywołaną wyżej decyzją z [...] grudnia 2018 r. PINB, na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202; w skrócie "p.b."), nakazał Spółdzielni rozbiórkę zbiornika na ścieki sanitarne na działce nr [...] położonej przy [...] w [...]. W odwołaniu od tej decyzji Spółdzielnia wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Skarżąca pokreśliła, że budynek, jak i infrastruktura sanitarna znajdują się na nieruchomości od lat 90-tych i prace te podlegały ustawie z 1974 r., i żaden organ nigdy nie kwestionował lokalizacji urządzenia podziemnego. Utrzymując w mocy decyzję PINB z [...] grudnia 2018 r. – przywołaną na wstępie decyzją z [...] lutego 2019 r. – [...]INB wskazał, że w świetle art. 29 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b. budowa zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3 nie wymaga uzyskania decyzji pozwolenia na budowę, niemniej jednak wymaga zgłoszenia do organu architektoniczno-budowlanego. Na tym tle normatywnym organ II instancji wyjaśnił, że przedmiotowy zbiornik z tworzywa został zamontowany w 2018 r., zatem zastosowanie mają przepisy obecnie obowiązujące. A z uwagi na to, że inwestor nie dokonał skutecznego zgłoszenia do organu architektoniczno-budowlanego, zastosowanie ma art. 49a p.b. Zgodnie z § 36 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.; w skrócie "r.w.t.b.") odległość pokrywy zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3 powinna wynosić co najmniej 7,5 m od granicy z działką sąsiednią. W niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis § 36 ust. 2 r.w.t.b., gdyż dotyczy on zabudowy jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacyjnej, natomiast działka, na której zlokalizowany jest przedmiotowy zbiornik, jest zabudowana budynkiem handlowym. W ocenie [...]INB, z uwagi na wielkość nieruchomości, jak i lokalizację budynku znajdującego się na niej, nie ma możliwości przesunięcia zbiornika czy jego dostosowania do obecnie obowiązujących przepisów. Oznacza to brak możliwości zalegalizowania zbiornika także w trybie określonym w art. 49b ust. 2 p.b. Zatem nie dające się usunąć niezgodności z przepisami winny skutkować wydaniem na podstawie art. 49b ust. 1 p.b. decyzji nakazującej rozbiórkę. Odnosząc się do zarzutów odwołania, [...]INB wyjaśnił, że istnienie wcześniej w tym samym miejscu nieruchomości zbiornika na nieczystości ciekłe, wykonanego z kręgów betonowych, nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż nie jest tym samym, co wykonanie (montaż) nowego zbiornika z tworzywa. Przedmiotowa sprawa dotyczy budowy w 2018 r. zbiornika z tworzywa z naruszeniem przepisów. Przepisy ustawy Prawo budowlane, jak i rozporządzeń, normują lokalizację takiego zbiornika, a realizując nowy zbiornik inwestor zobowiązany był do dochowania określonych procedur, jak [i] przepisów dotyczących lokalizacji tego typu zbiorników. Zdaniem organu także informacja, że przedmiotowy zbiornik jest niezbędny do funkcjonowania sklepu i uniemożliwi jego użytkowanie czy wynajem, nie może mieć wpływu dla rozstrzygnięcia niniejszej decyzji. Tym bardziej, że obecnie dostępne są toalety turystyczne nie wymagające budowy odrębnego zbiornika na nieczystości. Istnieje także możliwość potencjalnej realizacji zbiornika na działkach sąsiednich lub podłączenia budynku do zbiorników znajdujących się na tych działkach, po zawarciu odpowiedniej umowy z właścicielem tej nieruchomości. Skargę na opisaną decyzję [...]INB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła Spółdzielnia, która zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść wydanej decyzji, a w szczególności: - art. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. przez niewyjaśnienie przez organ administracji wszystkich okoliczności w sprawie, błędne ustalenie, że zachodzą podstawy do nakazania rozbiórki zbiornika na ścieki sanitarne; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji nakazującej rozbiórkę zbiornika na ścieki sanitarne na dz. nr [...] położonej w [...] przy [...], i to pomimo zaistniałych w sprawie naruszeń; - niewywiązanie się organu z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sytuacji, gdy okoliczności te miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia; w szczególności nieuwzględnienie okoliczności, iż zbiornik został wykonany na miejscu istniejącego od lat zbiornika, co do którego budowy i lokalizacji żaden organ przez lata nie miał zastrzeżeń, i w konsekwencji błędne przyjęcie, że doszło do wybudowania nowego zbiornika; - niewyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności i w konsekwencji błędne przyjęcie, że zbiornik został zrealizowany w marcu 2018 r.; 2. naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 49b ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1-3 p.b. w zw. z § 36 ust. 1 r.w.t.b. przez ich niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy w niniejszej sprawie zastosowanie powinny znaleźć przepisy ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r.; a z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia powyższego zarzutu: - art. 49b ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1-3 p.b. przez ich niewłaściwe i bezpodstawne przyjęcie, iż znajduje zastosowanie przepis art. art. 49b ust. 1 p.b., a nie przepis art. 49b ust. 2 p.b. Z powołaniem się na te zarzuty Skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2018 r.; 2) wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji; 3) zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu skargi stwierdzono m.in., że organ zmarginalizował znaczenie daty powstania zbiornika oraz jego lokalizacji, które to ustalenia są niezbędne dla oceny prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Ponadto wydał decyzję pozbawioną logiki i naruszającą interesy zarówno właściciela nieruchomości jak i ogółu społeczeństwa, wydając decyzję wbrew dyrektywom wynikającym z ochrony środowiska. Zdaniem Skarżącej oczywiście sprzeczne z ochroną środowiska jest nakazywanie Skarżącej rozbiórki szczelnego, atestowanego zbiornika na nieczystości, i w konsekwencji pozbawienie Skarżącej możliwości korzystania z nieruchomości oraz zalecanie posadowienia na nieruchomości toalety przenośnej, turystycznej. Tym samym organ administracji dopuścił się zaniechań, które podważają zaufanie obywatela do organów administracji publicznej, albowiem w oparciu o niepełny materiał dowodowy wydał decyzję, która narusza prawa właściciela do korzystania z własnej nieruchomości, a także pomimo akceptowania przez lata istnienia zbiornika i jego użytkowania, organ w sposób diametralny i zaskakujący zmienia zdanie i nakazuje rozbiórkę zbiornika, który nie stanowi żadnego zagrożenia dla jakiegokolwiek dobra. W kontekście powyższego Skarżąca podniosła także, iż budynek oraz infrastruktura sanitarna znajdują się na nieruchomości od lat 90-tych i prace te podlegały ustawie z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Wszystkie prace zostały wykonane zgodnie z prawem, a istnienie zbiornika było organom od lat znane i akceptowane. Dlatego też, zdaniem Skarżącej, gdyby nawet przyjąć, że doszło do niezgodnego z prawem wybudowania zbiornika, to w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, co znajduje swoje normatywne uzasadnienie w art. 103 ust. 2 p.b. Poza tym Skarżąca – jak stwierdziła: "z najdalej posuniętej ostrożności procesowej", podtrzymując w całości swoje twierdzenia co do błędów, którymi obarczona jest zaskarżona decyzja, i konieczności jej wyeliminowania – poddała pod rozwagę także samą treść zaskarżonej decyzji. Mianowice wywiodła, że skoro zbiornik na nieczystości istniał od lat na nieruchomości Skarżącej za pełną aprobatą organów administracji publicznej, to ewentualna decyzja winna uwzględniać nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego, co pozwoliłoby na użytkowanie nieruchomości w dalszym ciągu. W odpowiedzi na skargę, [...]INB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że postępowanie organów nadzoru budowlanego dotyczyło nowego zbiornika bezodpływowego na ścieki, wykonanego w 2018 r., z tworzywa, o pojemności 2 m3, który został zrealizowany w miejsce starego zbiornika z kręgów betonowych. Postanowieniem z [...] maja 2019 r. sygn. akt IV SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z [...] maja 2019 r. uczestnik postępowania, A. B. (zwany dalej "Uczestnikiem") wniósł o "podtrzymanie decyzji" organów obu instancji, podkreślając, że Spółdzielnia wybudowała nowy zbiornik w 2018 r., i to w innym miejscu niż poprzedni. Postanowieniem z [...] lipca 2019 r. sygn. akt IV SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, uwzględniwszy zażalenie Spółdzielni, uchylił ww. postanowienie z [...] maja 2019 r. i umorzył postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. sygn. akt II OZ [...] Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Uczestnika na ww. postanowienie WSA z [...] lipca 2019 r. W piśmie procesowym z [...] grudnia 2019 r. Uczestnik, w związku z otrzymanym ww. postanowieniem NSA z [...] grudnia 2019 r., zwrócił się do tut. Sądu "o ponowne rozpatrzenie sprawy sygn. akt IV SA/Po [...]", tj. o przeanalizowanie jeszcze raz decyzji, które wydał nadzór budowalny, "który w tej sprawie jest jedynym ekspertem". Na rozprawie w dniu [...] lutego 2020 r. Uczestnik wniósł o oddalenie skargi, z uzasadnieniem, jak w decyzjach organów obu instancji. Podkreślił, że sąsiedztwo szamba jest uciążliwe oraz że nie ma przeszkód, żeby Spółdzielnia podłączyła się do istniejącej sieci kanalizacyjnej, nawet przez działkę Uczestnika. On nie miałby nic przeciwko temu, gdyby zostało to dobrze formalnie załatwione. Uczestnik chciałby, aby szambo zostało rozebrane, ewentualnie tak zmodyfikowane, żeby nie było uciążliwe dla sąsiadów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2019 r. (znak: [...]), utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z [...] grudnia 2018 r. (znak: [...]) nakazującą rozbiórkę zbiornika na ścieki sanitarne. Podstawę materialnoprawną zapadłej w tej sprawie decyzji stanowił art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 2018 r. poz. 1202, z późn. zm.; w skrócie "p.b."). Przystępując do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu skargi, tj. zarzutu zastosowania niewłaściwych przepisów. Zdaniem Skarżącej w niniejszej sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, z późn. zm.), a to z uwagi na treść art. 103 ust. 2 p.b. Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że Sąd w pełni podziela stanowisko organu, iż przedmiotem kontrolowanej sprawy jest realizacja w 2018 r., z naruszeniem przepisów, nowego zbiornika na ścieki sanitarne, wykonanego z tworzywa sztucznego. Okoliczność, iż do takiej realizacji ówcześnie doszło, stwierdza protokół kontroli z [...] października 2018 r., podpisany m.in przez reprezentanta Spółdzielni (prezesa jej zarządu), T. N. (k. 13 akt adm. I inst.). Natomiast istnienie wcześniej, nawet w tym samym miejscu, zbiornika na nieczystości ciekłe wykonanego z kręgów betonowych, nie ma istotnego znaczenia dla sprawy, gdyż z tego faktu nie da się, żadną miarą, wywieść uprawnienia do wykonania (montażu) nowego zbiornika, z pominięciem obowiązujących procedur. Jednakże nawet gdyby hipotetycznie założyć, że w kontrolowanej sprawie mieliśmy do czynienia z obiektem budowlanym (zbiornikiem bezodpływowym) zrealizowanym przed [...] stycznia 1995 r., to i tak w tej sprawie znajdowałyby zastosowanie przepisy obecnie obowiązującego Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 p.b., przepisu art. 48 p.b. nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Cytowany przepis ustanawia wyjątek od zasady stosowania aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane w postępowaniach prowadzonych przez organy architektoniczno-budowlane i organy nadzoru budowlanego. Wyjątku nie należy interpretować rozszerzająco. Nakazuje on stosowanie dawnego prawa budowlanego jedynie w przypadku, gdy organ miałby orzec rozbiórkę obiektu budowlanego w sytuacji odpowiadającej normie z art. 48 p.b. Jak przekonująco wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 61/18 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"), "z art. 103 obowiązującego Prawa budowlanego wynika, że w odniesieniu do obiektów budowlanych wybudowanych przed wejściem w życie obowiązującego Prawa budowlanego (przed 1 stycznia 1995 r.) nie stosuje się tylko art. 48 obowiązującego Prawa budowlanego. W związku z tym do takich obiektów budowlanych stosuje się wszystkie inne przepisy obowiązującego Prawa budowlanego. Natomiast z Prawa budowlanego z 1974 r. stosuje się tylko te przepisy, które są konieczne do zastosowania w rozpoznawanej sprawie w związku z tym, że nie można zastosować art. 48 obowiązującego Prawa budowlanego. [...] Taka wykładnia jest uzasadniona celem art. 103 ust. 2 obowiązującego Prawa budowlanego. Wobec tego, że wejście w życie obowiązującego Prawa budowlanego wiązało się z wejściem w życie przepisów ustanawiających niemalże bezwzględną rozbiórkę samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych (jedyne odstępstwo od bezwzględnego nakazu rozbiórki wynikało z art. 49 pierwotnego brzmienia obowiązującego Prawa budowlanego – Dz. U. Nr 89, poz. 414), konieczne było zapewnienie stosowania w odniesieniu do obiektów budowlanych już wybudowanych względniejszych dla inwestorów, właścicieli lub zarządców obiektów budowlanych przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., a więc przede wszystkim art. 37, który zawierał przesłanki nakazu rozbiórki z licznymi odstępstwami od możliwości orzeczenia takiego nakazu, oraz art. 40, w którym uregulowano postępowanie w razie właśnie wystąpienia okoliczności wyłączających możliwość orzeczenia nakazu rozbiórki." W niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia. Albowiem podstawę prawną zapadłego w tej sprawie rozstrzygnięcia stanowił – jak słusznie uznały organy, i co zostanie omówione niżej – art. 49b p.b., a nie art. 48 p.b. Przepis art. 28 ust. 1 p.b. ustanawia zasadę, zgodnie z którą roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady, tj. katalog inwestycji zwolnionych z powyższego obowiązku, określa art. 29 p.b. W myśl ust. 1 pkt 3a tego artykułu, uzyskania pozwolenia na budowę nie wymaga inwestycja polegająca na budowie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3. Zarazem jednak w odniesieniu do tego rodzaju inwestycji ustawodawca zastrzegł w art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b. konieczność dokonania przez inwestora zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. W niniejszej sprawie, co nie jest kwestionowane przez stronę skarżącą, inwestor takiego zgłoszenia nie złożył. Dlatego w tej sprawie znajdował zastosowanie art. 49b p.b., który dotyczy obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, jak miało to miejsce w przypadku spornego zbiornika z tworzywa. Z tych względów pierwszy z zarzutów naruszenia prawa materialnego – zarzut niewłaściwego zastosowania art. 49b ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1-3 p.b., podczas gdy w niniejszej sprawie zastosowanie powinny znaleźć przepisy ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r. – nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 49b ust. 1 p.b. organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. W myśl przywołanego ust. 2 art. 49b p.b., jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem – gdy budowa nie została zakończona – prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepisami techniczno-budowlanymi, o których mowa wyżej, są m.in. przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422, z późn. zm.; w skrócie "r.w.t.b."). Zgodnie z jego § 36 ust. 1 odległość pokrywy zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3 powinna wynosić co najmniej 7,5 m od granicy z działką sąsiednią. W kontrolowanej sprawie, jak słusznie zauważył organ, nie znajduje zastosowania przepis § 36 ust. 2 r.w.t.b., przewidujący mniejszą wymaganą odległość od granicy działki sąsiedniej (2 m), gdyż przepis ten dotyczy zabudowy jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacyjnej. Natomiast działka, na której zlokalizowano sporny zbiornik, jest zabudowana budynkiem handlowym. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że właz do tego zbiornika jest usytuowany w odległości około 2,4 m od granicy z działką nr [...] i około 0,6 m od granicy z działką nr [...] – a więc niezgodnie z § 36 ust. 1 r.w.t.b. Ponadto należy zgodzić się z oceną organu – której nie kwestionuje również strona skarżąca – że z uwagi na wielkość nieruchomości, jak i lokalizację budynku znajdującego się na niej, nie ma możliwości przesunięcia zbiornika czy jego dostosowania do obecnie obowiązujących przepisów. To z kolei oznacza brak możliwości zalegalizowania zbiornika w trybie określonym w art. 49b ust. 2 p.b. Brak takiej możliwości skutkuje zaś koniecznością wydania, na podstawie art. 49b ust. 1 p.b., decyzji nakazującej rozbiórkę ww. zbiornika – tak jak to prawidłowo uczynił organ I instancji. Wobec powyższego także drugi z zarzutów naruszenia prawa materialnego – zarzut niewłaściwego zastosowania art. 49b ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1-3 p.b. przez bezpodstawne przyjęcie, że znajduje zastosowanie art. 49b ust. 1 p.b., a nie art. 49b ust. 2 – okazał się za bezzasadny. Ponadto za niezasadne należało uznać także zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Wbrew tym zarzutom, w kontrolowanej sprawie organy obu instancji z poszanowaniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zebrały i należycie rozpatrzyły materiał dowodowy sprawy. Materiał ten został zebrany w stopniu wystarczającym do stwierdzenia, że przedmiotowy zbiornik bezodpływowy został zrealizowany bez wymaganego zgłoszenia, a jego odległość od granicy działek sąsiednich sprzeczna jest z przepisami oraz że z uwagi na wielkość działki i lokalizację znajdującego się na niej budynku, nie ma możliwości zalegalizowania tego zbiornika. Ustalenia te nie zostały skutecznie podważone przez stronę skarżącą, która w treści odwołania oraz skargi starała się jedynie wykazać, że działania organu są niezasadne, ponieważ zbiornik istnieje od lat, a nakaz rozbiórki doprowadzi do naruszenia prawa własności Skarżącej i pozbawi ją uprawień właścicielskich, jakim jest prawo do korzystania z nieruchomości. W ocenie Sądu twierdzenia te – oparte w dodatku na mylnym utożsamianiu wcześniej istniejącego na działce nr [...] zbiornika z kręgów betonowych, z posadowionym w jego miejsce, w 2018 r., zbiornikiem z tworzywa – pozbawione są istotnego znaczenia w sprawie. Przepisy bowiem jasno precyzują lokalizację włazów zbiorników bezodpływowych. Z kolei podnoszona okoliczność, że na skutek rozbiórki spornego zbiornika Skarżąca nie będzie miała możliwości korzystania w nieruchomości w sposób dotychczasowy, nie może skutkować uznaniem, że sporny obiekt budowlany jest zgodny z przepisami prawa. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło