IV SA/Po 279/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus (spr.) NSA Paweł Miładowski Protokolant Sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi M. M. - Transport Drogowy Towarów Pojazdami Uniwersalnymi w P. na decyzję Dyrektor Izby Celnej z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za przejazd po drogach krajowych 1. oddala skargę 2. zasądza od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) na rzecz adwokata J. P. wynagrodzenie w kwocie 2400 zł (słownie: dwa tysiące czterysta złotych) podwyższone o kwotę 528 zł (słownie: pięćset dwadzieścia osiem złotych) podatku od towarów i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności – łącznie 2928 zł (słownie: dwa tysiące dziewięćset dwadzieścia osiem złotych) z tytułu zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/ E. Makosz-Frymus /-/ M. Dybowski /-/ P. Miładowski JH Decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] stycznia 2007r., znak [...], działając na podstawie art. 1 ust. 1, art. 42 ust. 1, 2, 3, 7, art. 89 ust. 1, art. 92 ust. 1, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (jt. Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2088 ze zm., dalej u.t.d.), § 3 § 4 § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia [...].09.2006r., nałożono na M. M. - Transport Drogowy Towarów Pojazdami Uniwersalnymi karę pieniężną w kwocie: [...] zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, bez urządzenia rejestrującego-tachografu oraz bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że karę nałożono po przeprowadzeniu kontroli przejazdu w dniu [...]września 2006 r. pojazdu m-ki Mercedes Benz, nr rej. [...], z przyczepą o nr rej [...], którym kierował M. M. Kierujący nie okazał do kontroli licencji na wykonywanie transportu rzeczy, okazana karta opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych wypełniona została po upływie terminu ważności, a pojazd, którym wykonywany był przejazd nie został wyposażony w urządzenie rejestrujące-tachograf. Kierujący pojazdem wskazał, iż brak licencji w chwili kontroli wynikał z zasięgniętej wcześniej informacji w Inspekcji Transportu Drogowego w P., iż nie musi On posiadać takiej licencji. Kierowca podpisał protokół nie wnosząc uwag. W toku przeprowadzonej kontroli oraz prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono bezsprzecznie, iż dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów, którym strona wykonywała transport drogowy przekraczała 3,5 tony i wynosiła łącznie 4190kg. Przyjęto, zatem, że brak w pojeździe urządzenia rejestrującego prędkość jazdy, czas jazdy i obowiązkowe przerwy, brak prawidłowo wypełnionej karty opłaty drogowej oraz brak licencji stanowiły naruszenie norm wynikających z art. 87 ustawy o transporcie drogowym. W odwołaniu od tej decyzji M. M. zarzucił jej naruszenie prawa materialnego poprzez nadinterpretację przepisów z zakresu przewozu drogowego. Odwołujący wniósł o uchylenie w całości decyzji opierającej się na domniemaniu określenia nieprawidłowości. Odnośnie karty pojazdu, Odwołujący zaznaczył, iż w przypadku krótkoterminowych kart, a wypełnionych po terminie 7 i 14 dnia określonym 1 w rozporządzeniu, istnieje podstawa do nałożenia grzywny wyłącznie za nieprawidłowe wypełnienie karty, ponieważ brak jest sankcji nieważności karty w tym przypadku. Po rozpatrzeniu tego odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych ([...] zł). Orzeczono karę pieniężną w wysokości 1.000 zł za wykonywanie transportu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych, a w pozostałym zakresie utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. W pisemnych motywach tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki do zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym. Przedsiębiorca wykonujący transport drogowy zespołem pojazdów przekraczającym dopuszczalną masę całkowitą 3,5 t zobowiązany był do zakupu karty opłaty drogowej uprawniającej do poruszania się po drogach krajowych. Zgodnie zaś z treścią § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych stwierdza, że siedmiodniowa karta opłaty w części numeru rejestracyjnego pojazdu może być wypełniona przez przedsiębiorcę w terminie 14 dni od daty wydania karty opłaty siedmiodniowej. W rozpoznawanej sprawie, uiszczenie opłaty nastąpiło przez jej wykupienie, a następnie jej wypełnienie, ale po upływie 14 dni od daty zakupu. Takie wypełnienie, choć wadliwe sprawia, że cel przepisu został osiągnięty. Dlatego uchybienie to należy traktować łagodniej i karać wg uregulowań Ip 4.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Niezależnie od powyższego odwołując się do w/w ustawy organ zważył, iż w świetle art. 5 ust 1 podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Z materiału dowodowego wynika, zaś że Pan M. M. nie posiadał w chwili kontroli wypisu z licencji oraz urządzenia rejestrującego- tachografu. W skardze do sądu administracyjnego M. M. podniósł, że wykonywał pracę w dobrej wierze, nieświadomy zmiany stanu prawnego. W momencie kontroli, pojazd którym się poruszał miał ciężar 2,090 kg, ładunek- 2 profile o ciężarze 338 kg oraz przyczepę dłużnicę o masie własnej 350 kg. Działalność gospodarczą Skarżący wykonuje osobiście, nie zatrudnia osób do pomocy. Zdaniem Skarżącego postępowanie w tej sprawie trwało zbyt długo, a utrzymanie kary w tak dużej wysokości narusza art. 40 rozdział II Konstytucji RP. 2 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej nie widząc podstaw do zmiany rozstrzygnięcia podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stan faktyczny w sprawie organ ustalił w oparciu o protokół kontroli, który został podpisany bez zastrzeżeń przez kierującego pojazdem. Bezsporne jest, że w czasie kontroli w dniu 15 września 2006r. kierujący pojazdem m-ki Mercedes Benz, nr rej. [...], z przyczepą o nr rej [...], nie okazał do kontroli: licencji na wykonywanie transportu rzeczy, natomiast okazana karta opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych wypełniona była po upływie terminu ważności, a pojazd, którym wykonywany był przejazd nie został wyposażony w urządzenie rejestrujące-tachograf. Organy wzięły również pod uwagę, że przy ustalaniu całkowitej masy pojazdów sumuje się masę zespołu pojazdów, w tym przypadku pojazdu samochodowego i ciągnionej przez nią przyczepy (por. wyrok NSA z dnia 8.08.2007 r. sygn. I OSK 1305/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 17.08.2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1102/06). Tym samym wykonywana przez skarżącego usługa przewozowa podlegała ocenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, co nakładało na skarżącego obowiązek spełnienia wymogów, o których mowa przepisach ustawy. 3 Matarialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiła ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004 r. Nr 204 poz. 2088 ze zm.). W myśl art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, wypis z licencji, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Na przedsiębiorcy spoczywa też obowiązek wyposażenia pojazdu w przyrząd pomiarowo-kontrolny (tachograf), co wynika z przepisów art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, zgodnie, z którym urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85. Bezsporne jest, zatem w sprawie niniejszej, że skarżący w dniu kontroli, która miała miejsce 15 września 2007 r. nie okazał dokumentu opłaty drogowej oraz wypisu z licencji. Zespół pojazdów, którymi Skarżący kierował wynosił 4190 kg, a Kierowca nie posiadał urządzenia rejestrującego jazdę. Na potrzeby ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów, która nie może przekraczać 3,5 tony, sumuje się całkowitą dopuszczalną masę pojazdu samochodowego oraz przyczepy. Organ II instancji mając na względzie fakt, iż uiszczenie opłaty drogowej nastąpiło wadliwie po terminie, ale kartę wypełniono, potraktował to uchybienie łagodniej niż Organ I instancji i wymierzył karę w wysokości 1 tys zł, zamiast [...] tys zł. Jednakże pozostałe działania skarżącego są niezgodne, z art. 87 ustawy o transporcie drogowym i stanowiły przesłankę do nałożenia przez organ kary pieniężnej w oparciu o art. 92 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym funkcjonariusze organów celnych są uprawnieni do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87 cytowanej ustawy, czyli do kontroli licencji, zaświadczeń, kart opłat za przejazdy oraz 4 zapisów tachografu. Z kolei z art. 93 ust. 1 i 1 a w/w ustawy wynika uprawnienie Naczelnika Urzędu Celnego, w przypadku stwierdzenia braków stosownych dokumentów, do nałożenia kar pieniężnych. Podkreślić należy, iż ustawodawca jednoznacznie odniósł sankcje zawarte w przepisie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym do podmiotów wykonujących przewóz drogowy, wskazując iż karze pieniężnej podlega: "kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem", przy czym przewóz drogowy obejmuje swoim zakresem również transport drogowy, na wykonywanie którego skarżący uzyskał licencję. Z definicji krajowego transportu drogowego, zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy wynika natomiast, że jest to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy bądź naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcie lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stwierdzenie przez organ naruszeń, o których mowa w art. 92 ust. 1 ustawy, rodziło obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej, od którego to obowiązku organ, na gruncie obowiązujących wówczas przepisów, nie mógł odstąpić. Wykaz naruszeń oraz wysokość kary określał załącznik do ustawy o transporcie drogowym z dnia 06.09.2001 r. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana w zgodzie z przepisami prawa. Wobec powyższego Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie, art. 250 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. /-/ E. Makosz – Frymus /-/ M. Dybowski /-/ P. Miładowski ja 5