IV SA/Po 28/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant St.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu otrzymanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę /-/I.Kucznerowicz /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/M.Dybowski Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Prezydent Miasta O.W.zażądał od A. W. zwrotu należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej K. W. w okresie od [...] kwietnia 2009 r. do [...] września 2009 r. w wysokości 1496,83 zł wraz z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] przyznano dla córki A. W. K. W. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości 350,00 zł. miesięczni, na okres od [...] kwietnia 2009r. do [...] września 2009 r. Dalej organ wskazał, iż ośrodek wypłacił świadczenia z funduszu alimentacyjnego ww. okresie w łącznej wysokości 2100,00 zł. Natomiast Komornik sądowy prowadzący egzekucję alimentów przekazał w tym okresie wpłaty od A. W.w łącznej wysokości 643,50 zł. Organ podniósł, iż zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r., Nr 1, poz. 7 ze zm.) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 14 października 2005r. w sprawie określenia wysokości odsetek ustawowych (Dz.U. z 2005r. Nr 201 poz.1662) od 15 października 2005r. wynoszą 11,50% w stosunku rocznym oraz na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 grudnia 2008r.(Dz. U. Nr 220 poz. 1434) od 15 grudnia 2008r. wynoszą 13 % w stosunku rocznym. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. W. podnosząc, iż z chwilą zawarcia małżeństwa pracował tylko on, natomiast po latach gdy utracił zdrowie i zdolność do pracy był pocieszany, że będzie miał pomoc, co się nie stało. W odwołaniu odwołujący zażądał aby R. W. zaczęła pomagać mu w utrzymaniu córki i zaprzestała stawiać mu żądania. Odwołujący wskazał, iż otrzymuje zasiłek stały w kwocie 444 zł z którego potrącane są alimenty. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów świadczenia alimentacyjne przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Dalej organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Organ odwoławczy podniósł, iż decyzja zobowiązująca do zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń na rzecz funduszu nie ma charakteru decyzji uznaniowej. A zatem każda wypłata dokonana na rzecz osoby uprawnionej powoduje, że dłużnik jest zobowiązany do zwrotu tej kwoty na rzecz funduszu alimentacyjnego. Wobec tego organ pierwszej instancji był zobowiązany wydać decyzje zobowiązująca odwołującego do zwrotu wypłaconych przez fundusz alimentacyjny świadczeń. Organ podkreślił, iż niskie dochody nie są podstawą do odstąpienia od wydania decyzji zobowiązującej dłużnika do zwrotu świadczeń na rzecz funduszu alimentacyjnego. Przesłanką bowiem wypłaty z funduszu są niskie dochody dłużników i bezskuteczność powadzonej przeciwko nim egzekucji. Tak więc każdy z dłużników ma niskie dochody. Sytuacja majątkowa i dochodowa może być co najwyżej podstawą do umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł A. W. wskazując, iż "domaga się aby R. W. matka K. W. miała obowiązek taki sam jak ja pracować na utrzymanie K. W.." Skarżący wskazał, iż od 1995 r. do 2005 r. utrzymywał K. W. oraz R. W., a kiedy się rozchorował to one odeszły od niego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wskazując, iż stanowisko skarżącego zawarte w skardze nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia wydanego przez organ. W piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. skarżący wskazał, iż R. W. ma obowiązek pomagać mu jako ciężko choremu oraz łożyć na utrzymanie córki. W piśmie tym skarżący wniósł o umorzenie zaległości. W piśmie, które wpłynęło do Sądu w dniu [...] marca 2010 r., skarżący wskazał, iż jest ciężko chory oraz że jak się rozchorował opuściła go żona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy też wskazać, iż na podstawie art. 134 powyższej ustawy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Powyższe oznacza, iż Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję nie jest związany zarzutami skargi i bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. 2009, Nr 1, poz. 7 ze zm.). Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Stosownie do art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - organ właściwego wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego , decyzję alimentacyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnień z funduszu alimentacyjnego. W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż decyzja wydawana w sprawie obciążenia dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu kwot świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie jest decyzją uznaniową. Organ w prowadzonym postępowaniu obowiązany jest jedynie ustalić czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W razie pozytywnego ustalenia, iż takowa decyzja jest w obrocie prawnym, organ ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimenta wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej świadczeń. Organ natomiast nie ma podstaw do badania w tym postępowaniu przesłanek uzasadniających wypłatę tych świadczeń. Na etapie wydawania decyzji z art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ nie może badać samej zasadności przyznawania prawa na oznaczony okres świadczeniowy. Rzeczywistym aktem przesądzającym o obowiązku zwrotu przez dłużnika należności wypłaconej uprzednio wierzycielowi pozostaje decyzja ustalająca wierzycielowi prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego (Jacek Ignaczewski i inni – Alimenty -wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009). Zatem wszelkie zarzuty skarżącego dotyczące obowiązku alimentacyjnego R. W. nie mają znaczenia na tym etapie postępowania. W przedmiotowej sprawie na podstawie decyzji z dnia [...] kwietnia 2009r., nr [...] przyznano K. W. – córce skarżącego świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości 350,00 zł. miesięcznie, na okres od [...] kwietnia 2009r. do [...] września 2009 r. Decyzja ta ma walor decyzji ostatecznej i zgodnie z art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. ) uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności lub wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Innymi słowy rzecz ujmując, skoro powyższa decyzja ostateczna nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego lub prawomocnym wyrokiem Sądu administracyjnego, to wiąże zarówno organy administracji publicznej jak i Sąd. Zatem wobec istnienia w obrocie prawnym decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego i wobec ustalenia, iż to świadczenie zostało wypłacone organ słusznie wydał decyzję nakazującą skarżącemu jako dłużnikowi alimentacyjnemu zwrot wypłaconych na rzecz jego córki kwot z funduszu alimentacyjnego. Natomiast kwestie podnoszone przez skarżącego odnoszące się do jego złego stanu zdrowia i niskich dochodów nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Skarżący może powołując się na swoją trudną sytuację zwrócić się do organu o umorzenie należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.