IV SA/Po 288/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Donata Starosta (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2012 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] lutego [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia [...] r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody W. na rzecz Skarżącej A. sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. T. D. Spółka z o.o. (dalej inwestor, odwołujący albo skarżący) skierowanym do Prezydenta Miasta P. (dalej Prezydent albo organ I instancji) zgłosił zamiar wykonania robót budowlanych polegających na tymczasowym zadaszeniu części ogródka (altana letnia) na okres 120 dni na terenie działki nr [...], ark. [...], obręb P., położonej w P. przy ul. P. [...]. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] grudnia 2011 r.) Prezydent działając na podstawie art. 30 ust. 5 oraz ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej pr.bud.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) po przeanalizowaniu opisanego zgłoszenia wniósł sprzeciw dotyczący wykonania powyżej opisanych robót budowlanych. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że z przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego wynika, że część planowanego ogródka stanowi murowany węzeł sanitarny wraz z przedsionkiem, wymagający przebudowy instalacji dla zapewnienia dostawy mediów. Zgłaszana inwestycja usytuowana jest w granicy sąsiedniej działki budowlanej co powoduje, że sąsiednia nieruchomość pozostaje w obszarze oddziaływania inwestycji. Taki zakres robót budowlanych nie stanowi obiektu tymczasowego, lecz stałą zabudowę i jako nieobjęty zwolnieniem zgodnie z art. 29 pr.bud. wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W odwołaniu od powyższej decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. inwestor wniósł o ponowne przeanalizowanie zamiaru zabudowy istniejącego ogródka przyzakładowego zlokalizowanego na terenie podwórza posesji przy ul. P. [...]. W uzasadnieniu odwołujący wyjaśnił, że projekt zadaszenia istniejącego ogródka w formie altany letniej nie nosi znamion zabudowy stałej. Nie będzie obiektem trwale związanym z terenem oraz z przyległym sąsiadującym budynkiem i nie będzie pozostawał z nim w obszarze oddziaływania. W ramach projektowanej tymczasowej zabudowy ogródka przewidziano również lokalizację łatwego do demontażu węzła sanitarnego z wykorzystaniem mediów po byłym budynku, tzw. oficynie kiedyś przyległej do prowadzonego punktu gastronomicznego. Trudno sobie bowiem wyobrazić, aby w centrum miasta w przyzakładowym ogródku ustawić tymczasowy W.C., tzw. "TOJ - TOJ". Jednocześnie inwestor podkreślił, że proponowana zabudowa ogródka nie ma znamion tymczasowego obiektu budowlanego na okres 120 dni. Tym bardziej nie ma ona cech obiektu stałego. Zadaszenie tymczasowej altany letniej jest jedynie propozycją mającą na celu zapewnienie mieszkańcom kamienicy większego komfortu, tworząc ochronę przed odgłosami oraz zapachami prowadzonej działalności gospodarczej. Proponowana zabudowa ogródka w zamierzeniu inwestora służyć ma jedynie do czasu przygotowania i rozpoczęcia stałej zabudowy podwórza zgodnie z posiadanymi warunkami zabudowy. Odwołujący podkreślił dodatkowo, że dysponuje zgodą Miejskiego Konserwatora Zabytków oraz Stowarzyszenia p.n. Zrzeszenie Właścicieli Zarządców Domów odnoszącą się do zamierzenia montażu rozbieranej altany do czasu rozpoczęcia rozbudowy kamienicy na fragmencie podwórza zajmowanego przez obecny ogródek. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] lutego 2012 r.) Wojewoda Wielkopolski (dalej Wojewoda albo organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. W uzasadnieniu organ II instancji ustalił, że decyzja z dnia [...] grudnia 2011 r. została doręczona odwołującemu w terminie wynikającym z art. 30 ust. 5 pr.bud., tj. w okresie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia. Zdaniem Wojewody kluczową kwestią w rozpoznawanej sprawie jest zdefiniowanie tymczasowych obiektów budowlanych, które nie zostały trwale połączone z gruntem. Biorąc pod uwagę wyjaśnienia i rysunki załączone do zgłoszenia Wojewoda podzielił stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. Organ II instancji podkreślił przy tym konieczność zaplanowania pomieszczenia sanitarnego wymagającego dostosowania i przebudowy odpowiednich instalacji oraz jego trwałego połączenia z gruntem. Ponadto sam inwestor przyznał w odwołaniu, że planowana zabudowa nie ma znamion tymczasowego obiektu. Wojewoda zauważył również, że w zgłoszeniu zadeklarowano termin realizacji jako [...] styczeń 2012 r. Zatem termin rozbiórki przypadałby na kwiecień 2012 r., natomiast w odwołaniu podnosi się, że inwestycja ta jest przeprowadzana z myślą dla turystów przebywających ze względu na EURO 2012. Mistrzostwa te będą rozgrywane w Polsce w czerwcu 2012 r., a co za tym idzie powyższy planowany tymczasowy obiekt nic mógłby już istnieć, ponieważ minąłby okres 120 dni. Wojewoda wyjaśnił również, że posiadanie zgody Miejskiego Konserwatora Zabytków czy wymienionego w odwołaniu stowarzyszenia jest w niniejszej sytuacji bez znaczenia, ponieważ badany obiekt nie podlega regulacjom zawartym w art. 29 ust. 1 pkt 12 pr.bud. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA) z dnia [...] marca 2012 r. inwestor reprezentowany przez fachowego pełnomocnika procesowego zaskarżył decyzję z dnia 21 lutego 2012 r. zarzucając jej naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 pr.bud. przez przyjęcie, że budowa zadaszenia części ogródka nie jest tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu tego przepisu, 2) przepisów postępowania, a w szczególności art. 77 kpa i 80 kpa przez brak przeprowadzenia wszechstronnej i całkowitej oceny materiału dowodowego pod kątem spełniania przez projektowaną inwestycję skarżącego, kryteriów tymczasowego obiektu budowlanego. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W opinii skarżącego wywód prawny zaprezentowany w obu wyżej przywołanych decyzjach jest niezgodny z aktualnie obowiązującym pr.bud. Projekt zadaszenia istniejącego ogródka w formie altany letniej nie nosi znamion zabudowy stałej. Nie będzie on obiektem na stałe związanym z terenem oraz z przyległym sąsiadującym budynkiem i nie pozostaje z nim w obszarze oddziaływania. Świadczy o tym dołączona do wniosku obszerna dokumentacja, w tym projekt budowlany wraz mapami i szkicami. W ramach projektowanej tymczasowej zabudowy ogródka przewidziano również lokalizację łatwego do demontażu węzła sanitarnego z wykorzystaniem mediów po byłym budynku tzw. oficynie kiedyś przyległej do prowadzonego przez skarżącego punktu gastronomicznego. Trudno sobie wyobrazić, aby w centrum miasta w przyzakładowym ogródku ustawić tymczasowy W.C. Skarżący podkreślił, że planowana zabudowa ogródka nie ma cech obiektu stałego. Zadaszenie tymczasowej altany letniej jest jedynie propozycją mającą na celu zapewnienie mieszkańcom kamienicy większy komfort, tworząc ochronę przed odgłosami oraz zapachami prowadzonej działalności gastronomicznej. Skarżący zwrócił również uwagę na poprawę warunków korzystania ze świadczonych przez niego usług gastronomicznych przez licznie przybywających gości na zbliżające się Mistrzostwa Europy w piłce nożnej. Proponowana zabudowa ogródka w założeniu powinna służyć skarżącemu do czasu przygotowania i rozpoczęcia stałej zabudowy podwórza zgodnie z posiadanymi warunkami zabudowy. Skarżący zwrócił również uwagę, że za zasadnością Jego stanowiska świadczy okoliczność, że projektowana inwestycja została pozytywnie zaopiniowana przez Miejskiego Konserwatora Zabytków w P. oraz Zrzeszenie Właścicieli i Zarządców Domów w Poznaniu (k. 4-6 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], Wojewoda wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że zarzuty skarżącego pozostają bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia (k. 9-10 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Przedmiotem kontroli sprawowanej pod względem zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu była decyzja Wojewody z dnia [...] lutego 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta z dnia [...] grudnia 2011 r. o zgłoszeniu sprzeciwu od wykonania przez inwestora robót budowlanych określonych w pisemnym zgłoszeniu z dnia [...] grudnia 2011 r. Postępowanie w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu oraz przesłanki materialnoprawne obligujące organ administracji architektoniczno-budowlanej do jego wniesienia określone zostały w art. 30 pr.bud. Inwestor dokonując zgłoszenia chce mieć pewność, że planowane roboty budowlane będą zgodne z prawem, a sam ich zakres w przekonaniu inwestora zbieżny z treścią art. 30 ust. 1 pr.bud. obliguje do wystąpienia ze zgłoszeniem. Zgodnie z art. 30 ust. 2 pr.bud. w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. Zgłoszenie spełniające wszystkie wymogi formalne pod względem treści i kompletności załączonych dokumentów, niewymagające uzupełnienia, pozwala właściwemu organowi do którego wpłynęło, na jego merytoryczną ocenę (A. Gliniecki, w: red. A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2012 r., str. 254). W rozpoznawanej sprawie z dokonanego pismem z dnia 9 grudnia 2011 r. zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na tymczasowym zadaszeniu części ogródka (altana letnia) na okres 120 dni nie wynikało dokładnie jakie roboty budowlane zamierzał wykonać skarżący. Z załączonych do zgłoszenia szkiców oraz rysunków nie wynikają ani parametry planowanego do wybudowania obiektu budowlanego, ani jego umiejscowienie na nieruchomości skarżącego. Organ I instancji opierając się na przedłożonym projekcie budowlanym ustalił, że cześć planowanego ogródka stanowi murowany węzeł sanitarny wraz z przedsionkiem, wymagający przebudowy instalacji dla zapewnienia dostawy mediów. Tymczasem ze wskazanego zgłoszenia w ogóle nie wynika, aby tymczasowe zadaszenie części ogródka miało polegać na wybudowaniu węzła sanitarnego. Z załączonych do akt sprawy dokumentów, ani tym bardziej z samego zgłoszenia nie wynika, w jakim zakresie tymczasowe zadaszenie części ogródka wymaga przeprowadzenia robót murarskich i na czym roboty te miałyby polegać. Tak samo organ II instancji wskazując na konieczność zaplanowania pomieszczenia sanitarnego wymagającego dostosowania i przebudowy odpowiednich instalacji oraz jego trwałego połączenia z gruntem nie ustalił, na czym miałoby polegać dostosowanie i przebudowa instalacji, jakiego rodzaju miałyby to być instalacje, jakie dokładnie parametry miało mieć planowane pomieszczenie sanitarne. Ustalenia organów obu instancji są sprzeczne z twierdzeniem skarżącego zawartym w skardze do WSA. Skarżący wskazał, że planowany węzeł sanitarny miał nadawać się do łatwego demontażu. Do jego budowy miały zostać wykorzystane media po byłym budynku tzw. oficyny, przyległej kiedyś do prowadzonego przez skarżącego budynku gastronomicznego. W sytuacji zaistniałej niejednoznaczności oraz niekompletności dokonanego przez skarżącego zgłoszenia, powinnością organu I instancji było nałożenie, w drodze postanowienia, na skarżącego obowiązku uzupełnienia w określonym terminie brakujących dokumentów obrazujących w szczegółowy sposób zakres planowanych przez skarżącego robót budowlanych, miejsce ich wykonania oraz wielkość projektowanego pomieszczenia sanitarnego. Niekompletności wniesionego przez skarżącego zgłoszenia nie usuwa odręczna adnotacja na 1 stronie zgłoszenia zgodnie z którą "pozostałe dokumenty dotyczące w/w robót budowlanych przy sprawie [...]". W aktach administracyjnych sprawy dotyczących zgłoszenia z dnia [...] grudnia 2011 r. nie znajdują się jakiekolwiek dokumenty, które w sposób dokładny wskazywałyby na zamiar skarżącego wykonania precyzyjnie opisanych robót budowlanych. Podkreślić należy, że sąd administracyjny może orzekać co do istoty stosunku materialnoprawnego wtedy, gdy w sprawie ustalony jest niewątpliwy stan faktyczny. Przepisy nie nakładają na sąd obowiązku zgromadzenia kompletnych akt postępowania w sprawie toczącej się przed nim, a tylko dokonanie oceny na podstawie akt przesłanych przez organ, a wyjątkowo uzupełnianych dodatkowymi istotnymi dowodami z dokumentów. Sąd może wezwać organ do uzupełnienia akt sprawy, jeśli przez niedopatrzenie organu akta zawierają braki, ale to uzupełnienie dotyczy tych akt, które organ posiadał wydając rozstrzygnięcie. Uzupełnienie to nie może natomiast oznaczać kompletowania przez sąd akt znajdujących się poza organem, gdyż to nie należy do obowiązków sądu, ale organu (wyrok NSA z dnia 23.09.2010 r., sygn. akt I OSK 58/09, lex nr 573288). Wobec nieustalenia w prawidłowy sposób stanu faktycznego sprawy Sąd nie mógł rozważyć, czy planowana przez skarżącego zabudowa części ogródka jest tymczasowym obiektem budowlanym. Nie znając dokładnych parametrów planowanego obiektu budowlanego oraz zakresu planowanych do wykonania robót budowlanych Sąd nie mógł ocenić, czy projektowana inwestycja spełnia kryteria tymczasowego obiektu budowlanego. Mając powyższe na uwadze Sąd w pkt 1 wyroku działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270, dalej ppsa) uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ I instancji powinien mieć na uwadze, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 pr.bud. nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Skarżący w zgłoszeniu z dnia [...] grudnia 2011 r. wskazał właśnie na altanę letnią do wybudowania której miały doprowadzić prowadzone roboty budowlane. Poza tym organ I instancji powinien mieć na uwadze wynikający z art. 30 ust. 5 pr.bud. 30-dniowy termin od dnia doręczenia zgłoszenia, po upływie którego inwestor może przystąpić do wykonywania robót budowlanych. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że po upływie 30-dniowego terminu na wniesienie sprzeciwu, w przypadku uchylenia decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy albo sąd administracyjny, wydanie kolejnej decyzji wnoszącej sprzeciw jest niedopuszczalne. W takim przypadku postępowanie w przedmiocie sprzeciwu staje się brzezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 §1 kpa (A. Gliniecki, w: red. A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2012 r., str. 265; wyrok NSA z dnia 22.09.2011 r., sygn. akt II OSK 737/11, lexx nr 1069069, wyrok NSA z dnia 14.03.2012 r., sygn. akt II OSK 2471/10, lex nr 1145606). W pkt 2 wyroku Sąd działając na podstawie art. 200 ppsa zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania na którą złożyły się: 500 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego, którego wysokość została określona w §2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), 240 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, którego wysokość została ustalona w §14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) oraz 17,00 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.