IV SA/Po 289/14
WyrokWSA w Poznaniu2014-08-27
Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Donata Starosta, Izabela Bąk-Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Okręgowego Inspektora Pracy nakazująca pracodawcy wykonanie określonych obowiązków z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania, w szczególności w zakresie ustalenia stanu faktycznego i precyzji sformułowania nakazów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Okręgowego Inspektora Pracy została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania. Nakazy dotyczące środków ochrony indywidualnej, uwzględnienia norm czasowych w instrukcji BHP, opracowania szczegółowego programu szkolenia oraz zapewnienia nadzoru nad pracami szczególnie niebezpiecznymi zostały uznane za bezprzedmiotowe lub nieprecyzyjne. Dodatkowo, organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich nakazów, a terminy wykonania nałożonych obowiązków były nierealne. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki P. P.C.G. Sp. z o.o. Sp. k. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w P., która utrzymała w mocy część nakazów wydanych przez Inspektora Pracy dotyczących obowiązków pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów, błędne ustalenia faktyczne oraz nieprecyzyjne sformułowanie nakazów. W szczególności kwestionowano nakazy dotyczące środków ochrony indywidualnej, uwzględnienia norm czasowych w instrukcji BHP, opracowania programu szkolenia oraz zapewnienia nadzoru.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w P. w punkcie 2, orzekł, że decyzja nie może być wykonana i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Protokolant ref. staż. Kinga Jaśniewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2014 r. przy udziale sprawy ze skargi P. P.C.G.Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w O. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w P. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków 1. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie 2; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy w P. na rzecz skarżącej P. P.C.G. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w O. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Nakazem z [...] listopada 2013 r., nr rej. [...], Inspektor pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. Oddział w O. W. (dalej: "organ I instancji") – z powołaniem się na art. 11 pkt 1, 2, 3, 6 i 6a w związku z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy– po przeprowadzeniu kontroli, nakazał "P." P. C. G. sp. z o.o. S.k. z siedzibą w O. w pkt. 1 nakazu: Określić sposób meldowania się osób wykonujących pracę w obsłudze jednoosobowej w oznaczonych porach, w ustalony sposób w zakładzie oraz sposób postępowania w razie braku meldunków. Termin wykonania: 30.12.2013 r. W pkt 2: Oznaczyć w sposób wyraźny i widoczny dopuszczalne parametry robocze na manometrach instalacji ciśnienia pary usytuowanej w rozdzielni przy warzelni, doprowadzającej parę do warzelni mydła. Termin wykonania: 30.12.2013 r. W pkt 3: Ustalić rodzaje środków ochron indywidualnych, adekwatne do występujących zagrożeń na stanowisku warzelnik mydła. Termin wykonania: 15.12.2013 r. W pkt 4: Wyposażyć pracowników warzelni mydła w środki ochron indywidualnych adekwatne do występujących zagrożeń na stanowiskach pracy. Termin wykonania: 15.12.2013 r. W pkt 5:Uwzględnić w instrukcji bhp procesu technologicznego normy godzinowe lub inne wskaźniki prowadzonego procesu warzenia mydła, według których pracownik mógłby prowadzić poszczególne etapy procesu technologicznego. Termin wykonania: 15.12.2013 r. W pkt 6: Opracować szczegółowy program szkolenia wstępnego z zakresu bhp tj. instruktażu stanowiskowego na stanowisku aparatowy linii produkcyjnej - "warzelnik mydła". Termin wykonania: 30.12.2013 r. W pkt 7: Wyposażyć stanowiska prac warzenia mydła prowadzonych w pomieszczeniu warzelni (na piętrze) w urządzenia umożliwiające kontrolę parametrów procesu technologicznego warzenia mydła. Termin wykonania: 15.12.2013 r. W pkt 8: Oznakować funkcje elementów sterujących zamontowanych na instalacjach doprowadzających parę do wężownic kotłów warzelnych mydła. Termin wykonania: 15.12.2013 r. W pkt 9: Wyznaczyć strefę bezpieczną przy kotłach warzelnych usytuowanych na warzelni mydła, zabezpieczającą przed niekontrolowanym kontaktem z gorącym czynnikiem chemicznym. Termin wykonania: 15.12.2013 r. W pkt 10: Zapewnić, zgodnie z przepisami bhp, nadzór nad organizacją i wykonawstwem prac szczególnie niebezpiecznych występujących przy procesie warzenia mydła. Termin wykonania: 15.12.2013 r.
Odwołanie od powyższego Nakazu złożyła P. P. C.G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W zakresie zarzutów opisanych w pkt. 3 oraz pkt. 4 zaskarżanej decyzji, odwołująca podniosła, iż nakaz w tym zakresie jest bezprzedmiotowy, jako że odwołująca zapewnia aktualnie oraz zapewniała w czasie poprzedzającym kontrolę PiP odpowiednie środki ochrony indywidualnej pracowników, należycie zabezpieczających ich przed zagrożeniami mogącymi występować w trakcie pracy w warzelni mydła. Poza ubraniem osobistym, składającym się ze spodni, koszulki, koszuli flanelowej z długim rękawem oraz czapki, warzelnicy wyposażeni się w fartuchy ługo - odporne, rękawice odporne na chemikalia kat III, rękawice ochronne odporne na uderzenie oblane gumą, gogle oraz przyłbice, zabezpieczające przed chlapaniem substancji płynnych. Realizacja nakazu opisanego w pkt. 3 miała zatem miejsce jeszcze przed przeprowadzeniem kontroli, zatem aktualne wykonanie nakazu wydaje się być zbędne, a co za tym idzie, nałożenie takiego obowiązku na odwołującą, bezzasadne.
W zakresie zarzutów opisanych w pkt. 5 decyzji, odwołująca wskazała, iż wykonanie nakazu w tym kształcie nie jest możliwe. Nie jest bowiem możliwym ustalenie dokładnych norm czasowych procesu warzenia mydła, wynikają one bowiem z samego przebiegu procesu, który jest zmienny. Opis procesu technologicznego jakim dysponuje odwołująca, wskazuje, iż jest to proces ciągły, a normy czasowe w dużej mierze zależą od szybkości reakcji zmydlania oraz od ilości wsadu, dlatego nie uwzględnia się podziału całego procesu na odcinki czasowe, w których pracownik powinien się zmieścić. Sposób i częstotliwość dodawania poszczególnych składników związana jest z konkretnym warem mydła. Przeciwnie zatem, wytyczenie sztywnych ram czy norm procesu mogłoby doprowadzić do nieprawidłowości, stwarzających zagrożenie dla przebiegu samego procesu warzenia, jak i bezpieczeństwa warzelnika.
Odnoście pkt. 6 decyzji, odwołująca uznała, iż nakaz ten jest bezprzedmiotowy w tym znaczeniu, iż u odwołującej istnieje szczegółowy program szkolenia z zakresu bhp w tym zakresie. W zaskarżanej decyzji nie wskazano natomiast, jaki stopień szczegółowości miałby nosić taki program, jakie elementy winny się w nim znaleźć, względnie, które z funkcjonujących już u odwołującej postanowienia programu szkolenia są sformułowane w sposób nieprawidłowy. Odwołująca zatem nie jest w stanie odczytać intencji Inspektora wydającego nakaz.
W zakresie zarzutów opisanych w pkt. 7 odwołująca wskazała, iż nakaz ten jest nieprecyzyjny, a co za tym idzie, odwołująca nie jest w stanie go wykonać. W nakazie nie wskazano bowiem jakie urządzenia umożliwią taką kontrolę. Z drugiej zaś strony, odwołująca wyjaśniła, iż kontrolą parametrów procesu technologicznego warzenia mydła nie zajmuje się warzelnik, a wyspecjalizowane w tym zakresie służby laboratoryjne. Zakładając zatem hipotetycznie, iż istnieją urządzenia, o których mowa w nakazie, to warzelnik nie jest osobą, do której obowiązków należy kontrolowanie takich parametrów, jako że nie posiada w tym przedmiocie żadnych kwalifikacji.
W ocenie Odwołującej zawarty w pkt 9 decyzji nakaz wydaje się być pozbawiony należytej podstawy prawnej. Ani z treści samego nakazu, ani też przytoczonych przepisów prawa, nie wynika, w jaki sposób miałaby zostać wytyczona taka strefa bezpieczna, jaki powinien być jej obszar i jakimi kryteriami należy się kierować, przy jej wytyczaniu. Proces gotowania mydła wymusza pracę warzelnika w bezpośrednim sąsiedztwie kotłów warzelnych i potencjalny (chociaż nie faktyczny) kontakt z masą mydlaną, zatem wytyczanie takiej strefy bezpiecznej byłoby pozbawione sensu, z uwagi na fakt, iż pracownik musi mieć bezpośredni dostęp do kotła warzelnego.
Odnosząc się do nakazu zawartego w pkt 10 Odwołująca wskazała, iż nadzór taki został przez nią zapewniony przed datą kontroli. Zatem nakaz ten jest bezprzedmiotowy, jako że w dacie kontroli, jak i przed nią, zapewniono nadzór nad pracownikami warzelni poprzez stały monitoring kamer telewizji przemysłowej oraz obecność Team - leadera.
Decyzją z [...] grudnia 2013 r., nr rej [...], Okręgowy Inspektor Pracy w P. (dalej: "OIP" lub "organ II instancji") – wskazując na art. 138 § 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.; dalej w skrócie: "k.p.a.") uchylił nakaz nr 7 i 9 decyzji, natomiast utrzymał w mocy nakazy nr 3, 4, 5 ,6, 10.
Uwzględniając odwołanie strony w części, organ II instancji podniósł, iż nakaz dotyczący wyposażenia stanowisk prac warzenia mydła prowadzonych w pomieszczeniu warzelni (na piętrze) w urządzenia umożliwiające kontrolę parametrów procesu technologicznego warzenia mydła jest pozbawiona podstawy prawnej. Wskazane w decyzji przepisy prawa nie dają podstaw do nałożenia na pracodawcę obowiązku, o którym mowa w decyzji. Wyposażenie tych stanowisk pracy w urządzenia o jakich mowa w treści decyzji można traktować jako uzasadniony, lecz nie poparty przepisem prawa, postulat.
Odnośnie nakazu zawartego w pkt. 9 decyzji o treści "Wyznaczyć strefę bezpieczną przy kotłach warzelnych usytuowanych na warzelni mydła, zabezpieczającą przed niekontrolowanym kontaktem z gorącym czynnikiem chemicznym" również brak jest podstawy prawnej do realizacji wskazanego w niej obowiązku w sytuacji opisanej w protokole kontroli. Zarówno ogólne przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy jak i przytoczone przepisy dotyczące minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn nie określają obowiązku o jakim mowa w decyzji.
Zakazy zawarte w decyzji w pkt 3, 4, 5 ,6, 10 należało w ocenie organu odwoławczego utrzymać w mocy. Uzasadniając swoje stanowisko organ przytoczył argumentację organu I instancji.
Skargę na powyższą decyzję wniosła "P." P. C. G. sp. z o.o. S.k. z siedzibą w O. Decyzji zarzucono sprzeczność poczynionych przez organ ustaleń faktycznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym polegającą na przyjęciu, że skarżąca nie zapewniła odpowiednich środków ochrony indywidualnej pracowników, że u Skarżącej nie jest zapewniony nadzór nad organizacją i wykonawstwem pracy i że nie istnieje szczegółowy program szkolenia bhp. Dalej Skarżąca zarzuciła obrazę przepisu materialnego tj. § 41 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26.09.1997 r. poprzez jego błędną interpretację i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, iż w procesie warzenia mydła możliwe jest ustalenie dokładnych norm czasowych. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w pkt. 3, 4, 5, 6 i 10 oraz zasądzenie kosztów postępowania
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w P. wydana została zarówno z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia jak i z naruszeniem przepisów postępowania w szczególności polegających na braku prawidłowego i kompletnego ustalenia stanu faktycznego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w P. w zakresie punktu 2 w jakim utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy w punktach: 3-6 i 10.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r., poz. 404 j.t.- dalej "uPIP"), Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Rozdział 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy poświęcony jest zasadom prowadzenia postępowania kontrolnego. Zgodnie z art. 21 cytowanej ustawy postępowanie kontrolne ma na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia oraz udokumentowanie dokonanych ustaleń.
Zadaniem organów inspekcji pracy jest nadzór i kontrola przestrzegania prawa pracy, a w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Dostrzeżenie przez organy inspekcji pracy naruszenia przez pracodawcę przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy obliguje te organy do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie (art. 11 pkt 1 uPIP).
Obowiązki pracodawcy w dziedzinie ochrony pracy wynikają z przepisów prawa, z zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz z osiągnięć nauki i techniki, o czym mowa w art. 207 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) - Kodeks pracy (k.p.):
Przepis ten nakazuje pracodawcy ochronę zdrowia i życia pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest zobowiązany m.in. organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy, zapewnić przestrzeganie przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień i kontrolować ich wykonanie.
W przedmiotowej sprawie w wyniku wypadku, do jakiego doszło na terenie zakładu skarżącej spółki, przeprowadzono w dniach 13.07 i 13-30.09.2013 r. postępowanie kontrolne, z którego sporządzono Protokół kontroli. Z dołączonego przy aktach administracyjnych protokołu kontroli wynika, że kontrolerom przedstawiono dokumentacje w postaci m.in.: "Opisu procesu technologicznego gotowania bazy mydła naturalnego", "Instrukcję monitorowania i nadzorowania systemu 5S", "Programu instruktażu pracownika na stanowisku: Aparatowy Linii Produkcyjnej", "Zakres obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności pracownika" (podpisany przez poszkodowanego A. C.), Polecenie służbowe z 24.05.2013 r. wydane przez szefa produkcji do Team Leaderów. Dokumentacja obejmuje zakres wykonywanych zadań i czynności, stosowane maszyny, narzędzia i materiały, występujące czynniki niebezpieczne, szkodliwe i uciążliwe, stosowane środki ochrony indywidualnej i zbiorowej.
Przechodząc szczegółowo do zarzutów skargi w pierwszej kolejności należy wskazać na brak odniesienia się organu odwoławczego do nakazów zawartych w pkt 1,2 i 8. Organ tym samym, nie orzekł o ich uchyleniu bądź utrzymaniu w mocy. Co prawda Odwołująca zaskarżyła decyzję jedynie w zakresie wskazanym w pkt 3, 4, 5, 6, 7, 9, 10, to jednak Organ II instancji winien z urzędu zbadać zasadność pozostałych nakazów zawartych w pkt 1,2 i 8. W tym miejscu należy podkreślić, iż jedną z podstaw wydania nakazu nr 2 był nieobowiązujący w chwili orzekania przez organ I instancji § 9 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z 17.09.1999 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach i instalacjach energetycznych (Dz.U. Nr 80, poz. 912). Rozporządzenie to uchylono zostało z dniem 24.10.2014 r. Organ nie zbadał, czy nowy przepis w taki sam sposób został sformułowany.
W punktach kolejno 3 i 4 decyzji z [...].11.2013 r. zawarto nakaz ustalenia rodzajów środków ochron indywidualnych, adekwatnych do występujących zagrożeń na stanowisku warzelnik mydła. Zobowiązano również pracodawcę do wyposażenia pracowników warzelni mydła w środki ochron indywidualnych adekwatnych do występujących zagrożeń na stanowiskach pracy.
Zgodnie z art. 237(4). § 1 K.p. Pracodawca jest obowiązany zaznajamiać pracowników z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczącymi wykonywanych przez nich prac. Pracodawca jest obowiązany wydawać szczegółowe instrukcje i wskazówki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach pracy (§ 2) . Pracownik jest obowiązany potwierdzić na piśmie zapoznanie się z przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy (§ 3.).
W aktach sprawy znajduje się wykaz środków ochrony indywidualnej wraz z miejscem ich stosowania, m.in. dla stanowiska "aparatowego linii produkcyjnej w warzelni mydła. Ponadto w z akt wynika, iż poszkodowany A. C. zapoznał się z tym wykazem, jak również otrzymał środki ochrony osobistej, a mianowicie: okulary ochronne, gogle ochronne, rękawice ochronne, maskę przeciwpyłową, buty gumowe. W tym stanie rzeczy nakaz zawarty w pkt 3 i 4 należy uznać za bezprzedmiotowy.
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 23715 § 1 K.p. wydano rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.), które wpisują się w system norm prawnych składających się na instytucję ochrony pracy, rozumianej jako całokształt gwarancji prawnych służących zabezpieczaniu zdrowia i życia ludzkiego w procesie pracy.
Zgodnie z § 41 ust. 1 tegoż Rozporządzenia, Pracodawca jest obowiązany udostępnić pracownikom, do stałego korzystania, aktualne instrukcje bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące:
1) stosowanych w zakładzie procesów technologicznych oraz wykonywania prac związanych z zagrożeniami wypadkowymi lub zagrożeniami zdrowia pracowników;
2) obsługi maszyn i innych urządzeń technicznych;
3) postępowania z materiałami szkodliwymi dla zdrowia i niebezpiecznymi;
4) udzielania pierwszej pomocy.
2. Instrukcje, o których mowa w ust. 1, powinny w sposób zrozumiały dla pracowników wskazywać czynności, które należy wykonać przed rozpoczęciem danej pracy, zasady i sposoby bezpiecznego wykonywania pracy, czynności do wykonania po jej zakończeniu oraz zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych stwarzających zagrożenia dla życia lub zdrowia pracowników. Instrukcje dotyczące prac związanych ze stosowaniem niebezpiecznych substancji i preparatów chemicznych powinny uwzględniać informacje zawarte w kartach charakterystyki tych substancji i preparatów.
Organ I instancji, nakładając na skarżącą w punkcie 5 obowiązek uwzględnienia w instrukcji bhp procesu technologicznego norm godzinowych lub innych wskaźników, według których pracownik mógłby prowadzić poszczególne etapy procesu warzenia mydła wskazał jedynie ogólne przepisy art. 237(4) Kodeksu pracy i § 41 Rozporządzenia z dnia 26 września 1997 r. Wskazane przez organ przepisy jak również inne powszechnie obowiązujące przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy nie zawierają regulacji prawnych szczegółowo określających ramy czasowe poszczególnych etapów procesu warzenia mydła. Jak słusznie podkreśliła Skarżąca, co wynika również z "Opisu procesu technologicznego" jest to proces ciągły, a normy czasowe zależą od szybkości zmydlania oraz ilości wsadu. Dlatego też brak jest przedziałów czasowych, w których pracownik powinien się mieścić, a częstotliwość dodawania poszczególnych składników związana jest z konkretnym warem mydła. Wytyczenie sztywnych ram czy norm procesu mogłoby doprowadzić do nieprawidłowości, stwarzających zagrożenie dla przebiegu samego procesu warzenia, jak i bezpieczeństwa warzelnika.
Wątpliwości budzić może również nakaz zawarty w pkt 6, nakazujący opracować szczegółowy program szkolenia wstępnego z zakresu bhp tj. instruktażu stanowiskowego na stanowisku aparatowy linii produkcyjnej - "warzelnik mydła. W aktach sprawy znajdują się odpowiednio: "Program instruktażu pracownika na stanowisku aparatowy linii produkcyjnej" oraz "zakres obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności pracownika" na tym stanowisku podpisany przez poszkodowanego. Ponadto organ nie wskazał, jaki stopień szczegółowości miałby nosić taki program, jakie elementy winny się w nim znaleźć, względnie, które z funkcjonujących już u odwołującej postanowienia programu szkolenia są sformułowane w sposób nieprawidłowy. Również powołana podstawa prawna nakazu jest bardzo ogólnikowa.
Organy w sposób mało szczegółowy określiły również nakaz zawarty w punkcie 10 decyzji. Skarżąca na terenie swojego zakładu prowadzi stały monitoring kamer telewizji przemysłowej. Funkcjonuje również stanowisko "Team- leadera, którego zakres obowiązków zawarty jest w aktach, a ponadto określa Instrukcja nr I-6.4.01-01-00. Trudno zatem wywnioskować jaki miałby to być konkretnie nadzór.
Co się tyczy nakazów zawartych w pkt 7 i 9 (nie były one przedmiotem zaskarżenia) to organ II instancji prawidłowo je uchylił.
W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, a przez uzasadnienie faktyczne decyzji należy rozumieć wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś przez uzasadnienie prawne należy rozumieć wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Decyzja organu I instancji w ogóle nie zawiera uzasadnienia faktycznego. Z kolei uzasadnienie prawne tejże decyzji powołuje akty prawne, z których większość stanowią normy o charakterze ogólnym, nie mające bezpośredniego przełożenia na treść nałożonego obowiązku. Do takich przepisów należy też art. 11 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, ustanawiający ogólną kompetencję do wydawania nakazów usunięcia stwierdzonych uchybień dotyczących naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
Podkreślić także trzeba, że elementem konstytutywnym dla bytu decyzji administracyjnej jest zawarte w niej rozstrzygnięcie (zwane także osnową decyzji) Rozstrzygnięcie jest wiążącą wypowiedzią organu co do istoty sprawy. W rozstrzygnięciu tym organ dokonuje konkretyzacji uprawnień i obowiązków w odniesieniu do adresata oznaczonego w decyzji jako strona postępowania. Z uwagi na centralne miejsce, jakie rozstrzygnięcie zajmuje w strukturze decyzji, organ orzekający powinien je sformułować ze szczególną dbałością o jasność i precyzję wypowiedzi (por. R. Kędziora. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. C.H. Beck. Warszawa 2005 r. str. 286 i nast.). Chodzi w szczególności o to by obowiązki nałożone decyzją na stronę postępowania nie budziły wątpliwości interpretacyjnych i by możliwe były do spełnienia. Innymi słowy, rozstrzygnięcie zawarte w decyzji winno być tak sformułowane by decyzja była wykonalna. Warunku tego zaskarżona decyzja nie spełnia.
Na szczególną uwagę zasługuje kwestia terminu wykonania nałożonych obowiązków.
W niniejszej sprawie organ I instancji w decyzji wydanej [...] listopada 2013 r. określił termin wykonania nałożonych obowiązków na dzień 15 i 30 grudnia 2013 r., nie uwzględniając tym samym możliwości wniesienia odwołania od tej decyzji. W konsekwencji w chwili orzekania przez organ II instancji ([...] grudnia 2013 r.) termin 15.12.2013 r. już upłynął, co oznacza, że Skarżąca została de facto pozbawiona możliwości wykonania, utrzymanej w mocy przez OIP, decyzji Inspektora Pracy w sposób zgodny z jej treścią. W takiej sytuacji organ II instancji – podzielając stanowisko organu I instancji co do punktów: 3, 4, 5, 8, 10 – winien na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić decyzję organu I instancji w części określającej termin wykonania nałożonego obowiązku i w tym zakresie orzec co do istoty, ustalając nowy, realny termin jego wykonania. Zaniechanie takiego działania przez OIP, oznacza istotne naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy.
Z uwagi na stwierdzone uchybienia na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł - jak w pkt 1 wyroku. W pkt 2 wyroku orzeczono, stosownie do art. 152 p.p.s.a., że zaskarżone rozstrzygnięcie nie może być wykonane. O zwrocie stronie skarżącej kosztów postępowania Sąd orzekł w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 p.p.s.a. oraz przepisu § 18.1 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) - jak w pkt 3 wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło