IV SA/Po 289/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r. sprawy ze skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Wolsztynie z dnia 29 listopada 2017 r. nr XL/475/2017 w przedmiocie nadania tytułu "Honorowy Obywatel Miasta Wolsztyna" stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w Wolsztynie z dnia 29 listopada 2017 r. nr XL/475/2017 w sprawie nadania tytułu "Honorowy Obywatel Miasta Wolsztyna" Rada Miejska w Wolsztynie dnia 29 listopada 2017 r. podjęła uchwałę nr XL/475/2017 w sprawie: nadania tytułu "Honorowy Obywatel Miasta Wolsztyna". Uchwała została podjęta w głosowaniu tajnym. Wojewoda Wielkopolski pismem z dnia 22 lutego 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. uchwałę. Zaskarżonej uchwale zarzucono istotne naruszenie: - art. 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 ze zm., dalej zwanej: "u.s.g."), poprzez podjęcie uchwały w głosowaniu tajnym, gdy u.s.g. wyraźnie wskazuje, że uchwały rady gminy zapadają w głosowaniu jawnym, chyba że ustawa stanowi inaczej. W odpowiedzi na skargę organ uwzględnił skargę w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.. Dz. U. z 2017r. poz. 1369; zwanej dalej "p.p.s.a.") zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii istotnych naruszeń. Powyższe wynika z treści art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze w zw. z ust. 4 u.s.g., zgodnie z którymi uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego. Przepisy art. 91 ust. 1 oraz ust. 4 u.s.g. wyróżniają zatem dwie kategorie wad prawnych uchwał lub zarządzeń organów gminy: istotne naruszenie prawa i nieistotne naruszenie prawa. Podstawą rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały lub zarządzenia organu gminy może być tylko istotne naruszenie prawa. Według stanowiska piśmiennictwa oraz ustalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, do istotnego naruszenia prawa zalicza się naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę lub zarządzenie przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej czy wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia w trybie określonym w art. 90 u.s.g. Według art. 93 ust. 1 u.s.g., po upływie 30-dniowego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. Może je tylko zaskarżyć do sądu administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie upłynął ustawowy 30-dniowy termin stwierdzenia nieważności uchwały. Organ nadzoru zaskarżył ją więc do Sądu. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w Wolsztynie z dnia 29 listopada 2017 r., nr XL/475/2017 w sprawie: nadania tytułu "Honorowy Obywatel Miasta Wolsztyna". W niniejszej sprawie nie jest sporne, że przedmiotowa uchwała została podjęta w głosowaniu tajnym. Wynika to bezpośrednio z protokołu nr XL/2017 z sesji Rady Miejskiej w Wolsztynie z dnia 29 listopada 2017 r. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.s.g. uchwały rady gminy zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu jawnym, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis art. 14 u.s.g. stanowi o obowiązku podjęcia uchwały zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu jawnym, chyba że ustawa stanowi inaczej. Określa on więc zasady podejmowania przez radę gminy rozstrzygnięć w drodze uchwał w przypadkach, w których ustawodawca przyznał radzie gminy możliwość wypowiedzenia się w kwestiach merytorycznych, to znaczy przez podjęcie określonego wiążącego rozstrzygnięcia. W art. 14 u.s.g. została wprowadzona zasada jawności głosowania. Zasadę tę należy powiązać z wynikającą z art. 61 Konstytucji RP zasadą jawności działania organów władzy publicznej i wynikającym z niej prawem do informacji. Odstępstwa od zasady podejmowania uchwał w głosowaniu jawnym mogą nastąpić tylko mocą ustawy. Regulacja prawna nakazująca podejmowanie uchwał w głosowaniu jawnym zaś w innym trybie tylko wtedy, gdy konkretny przepis tak stanowi, ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem nie występują od niej żadne wyjątki. Utajnienie głosowania w sytuacji, gdy przepis ustawy nie przewiduje głosowania tajnego, skutkuje wadliwością prawną uchwały i daje organowi nadzoru prawo do stwierdzenia jej nieważności. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd uznał, że zaskarżona uchwała podjęta w głosowaniu tajnym, zamiast w głosowaniu jawnym jest sprzeczna z prawem i konieczne jest stwierdzenie jej nieważności. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 147 § 1p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.