IV SA/Po 290/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosków o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/D.Mataczyński A.M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Skarżący złożył także wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych w formularzu wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i niepracującym synem a źródłem ich utrzymania są renta wnioskodawcy i emerytura jego żony wynoszące łącznie 1732 zł. Jak podnosi skarżący wydatki związane z utrzymaniem domu (prąd, gaz, woda), opłatami za telefon, TV oraz drobnymi opłatami wynoszą ok. 800 zł. i powodują, iż przy uwzględnieniu kosztów wyżywienia trzyosobowej rodziny wynoszących ok. 700 zł oraz leczenia (skarżący jest po przebytej operacji i na leki, zabiegi i środki opatrunkowe wydaje ok. 400 zł.) nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenie postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy. W świetle powyższego, mając na uwadze deklarowaną wysokość dochodu przy uwzględnieniu koniecznych wydatków stwierdzić należy, iż A.M. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3 oraz art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono więc jak w sentencji. /-/D.Mataczyński